Tronkplaas lewer N$14 m. se kos

Die Namibiese Korrektiewe Dienste se Divundu-gevangenis in Kavango-Oos het tussen Maart 2025 en 27 April 2026 byna N$14 miljoen se voedsel aan regeringsinstellings en gemeenskappe voorsien, ondanks ’n ernstige personeeltekort van 73%.

Hierdie produksiesyfers is gister deur assistent-kommissaris Geoffrey Salufu tydens ’n bekendstellingstoer aan goewerneur Hamunyera Hambyuka en sy afvaardiging bevestig.

Salufu het gesê die plaas bly ’n sleutelverskaffer van voedsel aan korrektiewe instellings en ander staatsinstellings oraloor die land, wat noodsaaklike voedselsekerheid verseker en inkomste vir die staatskas genereer.

“Ons voorsien die Namibiese Korrektiewe Dienste en al hul geriewe oraloor die land met mieliemeel, Max-A-Meal, vars mielies, bruinbrood, bruinmeel, groente en vrugte,” het hy gesê.

Volgens Salufu behels dit voedsel ter waarde van byna N$10 miljoen aan gevangenisse, terwyl die Namibiese polisie voorrade ter waarde van meer as N$3,2 ontvang het wat die grootste deel van die plaas se produksie vorm.

Salufu het gesê die bedryf word aangedryf deur grootskaalse besproeiingsboerdery oor 166,7 hektaar se spilpuntstelsels, waar mielies die hoofgewas is.

“Ons produseer hoofsaaklik wit mielies, gevolg deur koring,” het hy gesê.

Vir die 2024-’25-seisoen het die plaas sowat 1 446,8 ton mielies geoes teen ’n gemiddelde opbrengs van 8,6 ton per hektaar. 

Koringproduksie in dieselfde siklus het 626,8 ton op 110,95 hektaar bereik, hoewel ’n deel van die oes weens reënskade verlore gegaan het.

“Daardie koring het bederf geraak en dit is in hoendervoer omskep,” het Salufu gesê. 

Hy het benadruk dat die neweproduk steeds aan boere en die publiek verkoop word.

Groenteproduksie was ook ’n sterk bydraer. Altesaam 182,13 ton groente is op 6,4 hektaar geproduseer, wat die teiken van 109,5 ton oorskry het en inkomste van meer as N$2,16 miljoen gegenereer het.

“Ons het ons teiken oorskry,” het Salufu gesê.

Vrugteproduksie op agt hektaar het 15,31 ton mango’s en koejawels opgelewer, wat die teiken van 11 ton oortref het – met ’n waarde van N$165 301.

Wat voorraadvlakke betref, het Salufu die afvaardiging verseker dat graanreserwes voldoende is.

“Ons het mieliemeel van 675 ton vir sowat agt maande teen ’n gemiddelde verbruik van 77 ton per maand in voorraad,” het hy gesê.

Hy het verder opgemerk dat koringvoorraad op 516,2 ton staan, voldoende vir ongeveer nege maande.

“Dit sal voorsiening maak vir die lewering aan polisiestasies en korrektiewe dienstegeriewe. Ons is veilig,” het hy gesê.

Bykomende inkomstestrome word gegenereer met verkope van mieliemeel, koring, groente, brood en ander produkte aan die publiek, personeel en die Osire-vlugtelingkamp, wat sowat N$454 886 beloop.

Verkope van dierevoer, insluitend hoender-, bees- en varkvoer, het N$262 630 gegenereer.

Skenkings van voedsel aan skole en omliggende gemeenskappe het N$277 144 beloop, terwyl werkswinkelbedrywighede N$51 405 bygedra het en nasionale geleenthede N$75 520 bygevoeg het.

Salufu het egter ernstige personeeltekorte benadruk.

Volgens hom is die goedgekeurde personeelmag 703, met tans slegs 189 personeellede. 

“Ons is met 514 poste onbeman, wat ’n tekort van 73% is,” het hy gesê.

Die gevangenis huisves tans 311 gevangenes teenoor ’n kapasiteit van 530, met 274 Namibiërs en 37 buitelandse burgers, insluitend gevangenes uit Angola, Zambië, Zimbabwe, Suid-Afrika en Tanzanië. 

Nog 126 oortreders is onder gemeenskapstoesig, insluitend vir kwytskelding- en paroolsake.

Operasionele uitdagings duur voort, insluitend die afwesigheid van silo’s en ’n weegbrug, verouderende trekkers en stropers en gereelde kragonderbrekings wat produksie- en kommunikasiestelsels beïnvloed.

Die goewerneur het tydens sy toer die geriewe se produksievermoë ten spyte van sy uitdagings geloof, en dit beskryf as ’n belangrike bydraer van voedselsekerheid in die streek, maar dikwels oor die hoof gesien word.

Hy het gesê dit toon sterk potensiaal om nog meer tot nasionale voedselsekerheid by te dra, maar gewaarsku dat dit slegs deur dringende belegging in infrastruktuur en toerusting bereik kan word.

Hambyuka het spesifiek verwys na ou trekkers, onvoldoende bergingsgeriewe en ’n gebrek aan moderne landbou-implemente. Hy het gesê hierdie beperkings kan die plaas se prestasies te ondermyn.

Die goewerneur het bygevoeg met beter ondersteuning kan die plaas sy produksie aansienlik uitbrei en die afhanklikheid van eksterne voedselvoorsieningskettings verminder, beide vir regeringsinstellings en omliggende gemeenskappe.

– [email protected]