Stygende insetkoste knyp boere

Landbou-inflasie het die afgelope 12 maande met 10,7% gestyg, wat die derde kwartaal die tweede agtereenvolgende kwartaal met dubbelsyferinflasie maak, ná die 11,3% wat in die tweede kwartaal aangeteken is. Baie van hierdie druk het uit die buiteland gekom. Konflik in die Midde-Ooste het skeepsvaart deur die Straat van Hormoes, ’n belangrike roete vir olie en kunsmis, ontwrig.Landbou-inflasie loop nou ongeveer twee keer so vinnig as verbruikersinflasie, wat volgens die Namibië Statistieke-agentskap (NSA) van Julie tot September gemiddeld sowat 4,9% was.Nadat die prysskok van 2022 verby was, het brandstof- en kunsmispryse na meer normale vlakke teruggekeer en landbou-inflasie het van 2023 tot 2025 meestal onder verbruikersinflasie gebly. Dit het in die tweede kwartaal 2026 verander toe die hoë brandstof- en kunsmispryse wat in Maart begin het, plaaslike pryse bereik het. Diesel was in die derde kwartaal gemiddeld sowat N$26 per liter, teenoor N$21 ’n jaar vroeër.Brandstof en voer het onderskeidelik 4,6 en 4 persentasiepunte tot die 10,7% bygedra, terwyl arbeid 2,7 bygedra het. Laer koste vir dieregesondheid en instandhouding het sowat een punt van die totaal afgetrek. By voeruitgawes was die styging eerder by lekke en aanvullings as by graan. P21-fosfaat was, afhangende van die verskaffer, 27% tot 52% duurder as ’n jaar gelede. Daarteenoor was geel mieliemeel sowat 20% goedkoper. Arbeidskoste het met 11,4% gestyg, hoofsaaklik omdat die minimum loon vir plaaswerkers in Januarie van N$10 na N$14 per uur gestyg het. Dit is ’n koste wat nie weer gaan daal nie.Die kostedruk kom op ’n slegte tyd. Namibië verbruik slegs 30% tot 40% van die vleis wat die land produseer, wat beteken dat die meeste van sy beesvleis uitgevoer moet word. Toe bek-en-klouseer op 23 September in die Karasburg-distrik in die ||Kharasstreek bevestig is, het uitvoer, saam met veebewegings, tot stilstand gekom. Baie produsente dra nou hoër koste, sonder enige inkomste.Ander druk bou ook op. Verbruikersinflasie het in Oktober tot 5,6% gestyg, die Bank of Namibia (BoN) het die repokoers op 28 Oktober tot 7% verhoog. Boonop sal ’n sterk El Niño na verwagting ’n warm, droë seisoen meebring. Saam dryf dit koste verder op en maak dit kuddebestuur en gewasproduksie nog moeiliker. Met stygende koste en geen veebewegings, is die herlewing van plaaslike bemarking noodsaaklik vir produsente se kontantvloei, aangesien dit baie langer kan neem om uitvoertoegang te herstel. Totdat bemarking normaliseer, is die maande wat voorlê uiters moeilik.* Silas Lungameni, is ’n junior landbou-ekonoom by die Namibië Landbou-unie (NLU).

Stygende insetkoste knyp boere

Kommentaar

Republikein 2026-11-16

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Stygende insetkoste knyp boere

Kommentaar

Republikein 2026-11-16

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.