N$40 m. om boere se oorskotgraan te koop

Nuusredaksie

Die regering gaan N$40 miljoen bestee om oorskotgraan van Namibiese boere vir die land se strategiese voedselreserwes aan te koop.

Eerste minister Elijah Ngurare het die besonderhede bekend gemaak terwyl hy verlede week op ’n dringende vraag van die leier van die Popular Democratic Movement (PDM), McHenry Venaani, in die Nasionale Vergadering gereageer het. 

Venaani het gevra hoe die regering beoog om die geld te verdeel en te verseker dat individuele gewasboere daarby baat.

Venaani het die program verwelkom, maar bevraagteken waarom die regering N$40 miljoen se nuwe hulp vir gewasboere instel terwyl veeboere nog wag vir N$36 miljoen wat onder ’n vroeëre droogteverligtingsreëling belowe is.

Hy het gesê sommige veeboere het tussen twee jaar en langer vir hul betalings gewag nadat hulle tydens die droogte hul beeste en kleinvee verkoop het.

“Watter stappe doen u ministerie of die kantoor van die eerste minister om seker te maak dat ons as boere ons geld kry?” het Venaani gevra.

“Ons wag al langer as twee, twee en ’n half jaar vir daardie geld,” het hy gesê.

Venaani wou ook weet wanneer en hoe die N$40 miljoen en die uitstaande N$36 miljoen uitbetaal gaan word. Hy het gewaarsku dat die vertraagde betalings boere sonder die hulpbronne gelaat het wat nodig is om vir nóg ’n moontlik skadelike weergebeurtenis voor te berei.

In sy antwoord het Ngurare gesê die besluit oor die N$40 miljoen het gevolg op kommer dat boere wat oorskotgraan geproduseer het, sukkel om kopers te vind, wat beteken dat van hul opbrengs die risiko loop om te bederf en verlore te gaan.

Die regering het gevolglik besluit om die oorskotvoorraad aan te koop en dit in die strategiese voedselreserwes te plaas. Die graan sal vrygestel word wanneer Namibië voedseltekorte of ander noodgevalle ervaar.

AANSPREEKLIKHEID

Ngurare het gesê die ministerie van finansies sal die betalings direk maak as deel van maatreëls wat daarop gemik is om aanspreeklikheid te versterk.

Die Landboubemarkings- en Handelsagentskap (Amta) sal die verkryging koördineer en in kontak bly met meulenaars en individuele boere wat oorskotgraan hou.

Die eerste minister het gesê daar is ’n opvatting dat die graan slegs van meulenaars gekoop sou word, maar hy het verduidelik dat individuele boere met oorskotproduksie ook ingesluit sal word.

Amta sal daarom by die verkrygingsreëling betrokke bly, ondanks die besluit dat betalings direk deur die ministerie van finansies gemaak word.

Ngurare het nie ’n uiteensetting gegee van hoeveel graan die regering beoog om te koop, watter pryse betaal sal word, of hoe die N$40 miljoen tussen boere en meulenaars verdeel sal word nie.

Hy het ook nie die datum gegee waarop aankope sal begin nie en ook nie verduidelik hoe individuele boere kan registreer om hul graan te verkoop nie.

Met betrekking tot die uitstaande N$36 miljoen in droogtehulp het Ngurare erken dat die betrokke veeboere te lank gewag het.

Hy het gesê die saak is met die tesourie bespreek en dat die geld opgespoor en deur die kantoor van die eerste minister se direktoraat vir ramprisikobestuur gekanaliseer sal word voordat betalings gemaak word.

Ngurare het gesê hy het verlede Woensdag met amptenare van ramprisikobestuur vergader en die noodsaak beklemtoon om die uitstaande eise af te handel.

“Dit het regtig te lank geneem,” het hy gesê.

Die eerste minister het Venaani en ander geraakte boere verseker dat die regering van plan is om die lank vertraagde betalings te begin maak sodra die administratiewe proses afgehandel is.

Hy het aangedui dat die regering wil hê betalings moet vandeesweek begin, hoewel hy nie ’n spesifieke datum gegee het, die aantal boere wat sou baat, geïdentifiseer het, of verduidelik het hoe individuele eise geverifieer sal word nie.

Ngurare het gesê sulke vertragings behoort nie herhaal te word nie en volgehou dat landbou ’n prioriteit vir die huidige administrasie bly.

Hy het gesê die regering se verbintenis behoort getoon te word deur hulpbronne na boere te lei en landbouprogramme te ondersteun, insluitend sy trekkerinisiatief.

– [email protected]