Meatco-werkers se salarisse moontlik gesny

Byna 800 werknemers van die Meat Corporation of Namibia (Meatco) se salarisse kan in die lig van die uitbreking van bek-en-klouseer (BKS) as noodmaatreëls vir kostebesnoeiings moontlik met tot 50% verlaag word. 

Meatco, wat verslagtingsbedrywighede opgeskort het, sê sy maandelikse salarisrekening van N$15 miljoen het toenemend onvolhoubaar geword. 

Die maatskappy het toegang tot internasionale markte verloor wat normaalweg sowat 85% van sy verdienste is. 

Die bestuur raadpleeg tans die Namibiese Voedsel- en Verwante Werkersunie (Nafau) oor voorgestelde salarisaanpassings, verminderde werksure en vrywillige skeidingspakkette, aangesien die maatskappy in staatsbesit sukkel om bedrywighede te handhaaf en werksgeleenthede te beskerm.

“Die korporasie se maandelikse loonrekening van ongeveer N$15 miljoen het toenemend onvolhoubaar geword in die afwesigheid van sy hoof-inkomstestrome,” het die woordvoerder van Meatco, Undamuje Hambira, gister in ’n verklaring gesê.

Na verwagting sou die korporasie ’n bestuursvergadering hou om die impak van die uitbreking op sy bedrywighede en werknemers te bespreek, insluitend voorgestelde salarisaanpassings tot twee derdes of 50% van die huidige vlakke.

Daar is ook verwag dat die vergadering veranderinge aan werksreëlings, maatreëls om koste te bespaar en terugvoer van vorige gesprekke met werknemers te oorweeg.

Meatco se onmiddellike uitdaging is om voldoende kontant te bekom om vee aan te skaf, terwyl sy werksmag gehandhaaf word en die besigheid finansieel lewensvatbaar bly.

“Ander opsies wat ondersoek word, sluit in vrywillige skeidingspakkette vir belangstellende werknemers, onderhewig aan die beskikbaarheid van befondsing, ’n betalingsvakansie op die korporasie se finansieringsfasiliteit met die Development Bank of Namibia (DBN), asook ander finansiële verligtingsmaatreëls,” het Hambira gesê.

Meatco sê in die verklaring meer uitgebreide herstrukturering, moontlike vermindering van die werksmag en die tydelike plasing van sekere bedrywighede onder sorg en onderhoud, kan oorweeg word indien die finansiële krisis voortduur.

Teen druktyd het Republikein nog geen opdatering oor die uitkoms van gister se vergadering ontvang nie.

Artikel 12(6) van die arbeidswet maak voorsiening vir werkgewers, onderhewig aan kontraktuele en gesamentlike ooreenkomsbepalings, om gewone werksure vir operasionele redes te verminder, met ’n ooreenstemmende vermindering in vergoeding van tot 50% van basiese lone vir ’n aanvanklike tydperk van hoogstens drie maande.

“Dit is een van die wetlik erkende meganismes wat beskikbaar is vir die bestuur van buitengewone operasionele omstandighede,” het Hambira gesê.

Meatco het beklemtoon die voorstelle is steeds onder oorweging en geen finale besluite is oor salarisverlagings, herstrukturering of moontlike vermindering van die werksmag geneem nie. 

“Hierdie scenario’s vorm nie besluite wat reeds geneem is nie. Enige maatreëls wat uiteindelik nagestreef word, sal ingelig word deur die korporasie se finansiële omstandighede, toepaslike wetlike vereistes en die relevante konsultasie- en bestuursprosesse,” het Hambira gesê.

Die korporasie het beklemtoon sy prioriteit is om operasioneel te bly, soveel werksgeleenthede as moontlik te beskerm en finansieel volhoubare verslagtings- en uitvoerbedrywighede te herstel.

“Die handhawing van die bestaande kostestruktuur sonder toegang tot internasionale uitvoerinkomste is egter nie finansieel volhoubaar nie.

“Alle sake bly onder oorweging en konsultasie met Nafau, die direksie en die aandeelhouer, met die doel om ’n billike en volhoubare reaksie te vind op die ongekende omstandighede waarmee die korporasie te kampe het,” het Hambira gesê.

BEDRYFSVERLIESE

Meatco se finansiële probleme vorm deel van ’n groter krisis wat Namibië se veebedryf raak, met beperkings op die beweging van diere, verslagting en uitvoere wat boere, abattoirs, slagpale, vervoeroperateurs en verskaffers bedreig.

Die Namibië Landbou-unie (NLU) beraam die die BKS-uitbreking kan tot sowat N$2,4 miljard in kontantverliese oor die hele waardeketting vir vee oor ses maande lei, met ’n daaglikse verlies van N$13 miljoen. 

Die beraamde verliese sluit in N$1,38 miljard in kontantuitgawes van primêre produksie en terugbetaling van skuld, N$378 miljoen in voortgesette vaste uitgawes by abattoirs, asook N$331 miljoen van verminderde verslagting vir die uitvoermark. 

Die NLU het gewaarsku sowat 52 000 werksgeleenthede suid van die veterinêre kordonheining is in gevaar wat ’n geraamde 200 000 afhanklikes ondersteun met die aanname dat daar vier afhanklikes per werknemer is.

Die uitbreking het tot die opskorting van Namibië se internasionaal erkende status as BKS-vrye sone en ook beperkings op vee- en vleisuitvoere gelei.

Die beperkings het toegang tot groot internasionale markte, insluitend die Europese Unie (EU), China, Suid-Afrika en Amerika ontwrig, wat die kwesbaarheid van Namibië se veebedryf blootgelê wat van uitvoere afhanklik is. 

Die ministerie van landbou, visserye, water en grondhervorming het gister tydens sy weeklikse BKS-inligtingsessie geen nuwe positiewe gevalle aangemeld nie.  

– [email protected]