Herlewingsboer evalueer Namibiese plase

Die bekende Suid-Afrikaanse herlewingsboer, Willie Storm, het onlangs Namibiese plase besoek om veldtoestande en weidingbestuur

te evalueer. 

Hy is verlede jaar as die landboutydskrif Veeplaas se klimaatslim-ambassadeur aangewys en sy benadering berus hoofsaaklik op direkte waarnemings in die veld.

Storm het onder meer Aroab, Aranos, Leonardville, Onder-Nossob, Helmeringhausen, Hochfeld en Kalkfeld besoek. 

Sy indrukke, wat hy streek vir streek gee, raak verskeie kwessies aan wat tans vir Namibiese veeprodusente aktueel is: Veldtoestand ná goeie reëns, bosindringing, die volhoubaarheid van houtskool as ’n inkomstestroom uit ontbossing asook die uitdaging om weiding te kan laat rus waar roofdiere en trekwild voorkom.

Storm het in ’n radio-onderhoud gesê dat die Kalahari-veld wat hy in die suidooste van die land besoek het, in ’n uitstekende toestand was en meerjarige graspolle en boesmangras bevat wat hy met gesonde klimaksveld verbind. Hy het goeie reënval oor die streek en meestal ’n positiewe beeld opgemerk. 

Storm het ook op plaaslike knelpunte gewys, waaronder kolle driedoring tussen die duinstrate wat aandag verg en gebiede wat deur pionier- of eenjarige grasse oorheers word. Hier kan produsente hul bestuur verskuif om meer stabiele, meerjarig-oorheersende klimaksveld te verkry. Bosindringing, het hy gesê, was nie ’n ernstige probleem in die dele van die Suidooste wat hy gesien het nie.

In die noorde van Namibië het Storm ’n moeiliker beeld beskryf. Bosindringing daar behels verskeie houtagtige spesies en hy het gewaarsku dat swak uitgevoerde bosbekamping die probleem eerder kan vererger as oplos, wanneer uitgekapte enkelstamplante met talle dunner stamme teruggroei. 

ROOFDIERE

Storm het kennis geneem dat roofdiere, waaronder luiperd en hiëna, oor lang tydperke op sommige plase veeverliese veroorsaak het en dat groot getalle trekwild die rus van weiding bemoeilik, omdat die diere na die kampe trek wat die meeste gerus het. Verskeie produsente, het hy gesê, het genoem dat hulle onseker is hoe om dit te bestuur.

Storm het ook voorbeelde van sterk herlewingslandbou in die Noorde uitgelig, waaronder ’n produsent wat sedert die laat 1980’s ’n ontbossingsprogram bedryf en veld, dierekondisie en drakrag handhaaf wat Storm hoog aangeslaan het.

Hy het beklemtoon dat sulke resultate van deurlopende instandhouding en nasorg afhang, want bosindringing keer aggressief terug waar opvolgwerk verwaarloos word.

HOUTSKOOLPRODUKSIE

Storm is bekommerd oor die volhoubaarheid van houtskoolproduksie as ’n ontbossingsmetode oor die lang termyn. Hy het erken dat houtskool bestendige inkomste genereer en, soos in sy eie boerdery, ’n ontbossingsprogram vir etlike jare kan subsidieer. 

Hy het egter bevraagteken wat gebeur sodra die bruikbare bos uitgewerk is, aangesien die dunner hergroei dalk nie houtskool van voldoende gehalte lewer nie en dat hy nie ’n duidelike plan gesien het vir die tydperk nadat die houtskoolinkomste opdroog nie. 

Volgens Storm is dit ’n kwessie wat bedryfsliggame behoort te ondersoek. Hy het na biochar as een opkomende alternatief verwys. Storm het ’n produsent beskryf wat dunner houtagtige hergroei in biochar omskep, dit met mis meng en op haar eie veld toedien, met goeie resultate. Hy het bygevoeg dat hy nie kon peil hoe wyd hierdie praktyk uitgebrei kan word of hoeveel produsente dit kan aanpak nie.

Storm het sy mooiste lofsange vir die droë suidweste van Namibië gesing, wat hy beskryf het as die uitdagendste omgewing wat hy besoek het, maar ook die beste aangepaste bestuur wat hy gesien het.

Hy het vertel dat een boer se reënvalrekords, wat sedert 1913 gehou word, ’n gemiddeld van ongeveer 177 mm per jaar op grond naby die Namibwoestyn toon.

AANPASBAARHEID

“Ten spyte daarvan dat hulle op die rand van die woestyn boer, het hierdie produsente hul veetipe en lang rustydperke by hul toestande aangepas en hul diere was in uitstekende toestand,” het Storm gesê.

Oor die streke heen staan verskeie temas uit die herlewingsboer se relaas uit: Die sterk invloed van reënval op veldtoestand, die noodsaak om bosindringing deur noukeurige, volgehoue opvolgwerk eerder as eenmalige bosbekamping te bestuur, oop vrae oor die langtermyn-ekonomie van houtskoolgebaseerde ontbossing, groeiende belangstelling in biochar as ’n alternatiewe gebruik vir houtagtige materiaal, asook die waarde daarvan om bestokking en weidingbestuur by plaaslike toestande aan te pas.

Storm benadruk hy meet sy sukses nie meer aan hoeveel diere hy het nie, maar aan hoeveel kilogram vleis hy op elke hektaar produseer en hoe sy veld die volgende jaar lyk. 

“Dis vir my die maatstaf van volhoubare boerdery.”

– NLU