Geheime belegger vir Naute-dadelplaas

’n Privaat maatskappy het die helfte van die dadelboerdery by die Naute-besproeiingsplaas van N$233 miljoen in staatsbesit naby Keetmanshoop oorgeneem.Dit volg op ’n uitdrukking van belangstelling (EOI) wat die agentskap vir nywerheidsontwikkeling in Namibië (Nida) in April vanjaar uitgereik het om strategiese beleggers vir die plaasbestuur en -uitbreiding te werf. Die EOI het op 30 April 2026 gesluit. ’n Senior regeringsamptenaar het aan Republikein gesê ’n EOI-proses is uitgevoer is en dat ’n nuwe maatskappy gekies is. “’n Maatskappy is gekies om die helfte van die dadelplaas by Naute te bedryf. Dit is nooit na bestuur gebring nie. “Daar was ’n uitdrukking van belangstelling, maar verder as dit was dit alles geheime. Nida het die saak nie in die openbaar aangekondig nie,” het die amptenaar gesê. Die ontwikkeling laat vrae ontstaan oor wat geword het van Nida se langdurige vennootskap met die Verenigde Arabiese Emirate (VAE) se landboureus, Al Dahra, wat meer as 15 jaar gelede by die Naute-projek betrokke geraak het. Nida se EOI het nie die waarde van die voorgestelde belegging bekend gemaak nie, ook nie die hoeveelheid grond of bedrywighede wat onder ’n privaat belegger geplaas sou word, die duur van die reëling of die finansiële bepalings daarvan nie. In plaas daarvan is dit as ’n “strategiese beleggingsgeleentheid” aangedui en by twee geleenthede op Nida se webtuiste geadverteer as ‘Naute-besproeiingsplaasbestuur en -uitbreiding’ en ‘Vorige Nida Date Palm Pty Ltd gesamentlike onderneming en uitbreiding’. STAATSBATE VAN N$233 MILJOEN Die ooreenkoms raak een van die regering se langslopende kommersiële besproeiingsprojekte. Die Naute-besproeiingsplaas is sowat 50 kilometer suidwes van Keetmanshoop in die ||Kharasstreek geleë en beslaan ongeveer 2 000 hektaar. Die projek dateer uit die vroeë 1990’s, met die eerste dadelpalms wat in 1991 geplant is. Nida-dokumente wat Republikein gesien het en wat uit 2020 dateer, dui aan dat ongeveer 235 hektaar destyds onder produksie was, met die produksie van dadels, tafeldruiwe, pekanneute, turksvye en granate. Teen 2023 was ongeveer 130 hektaar met dadels beplant en nog 54 hektaar met druiwe, terwyl kleiner gedeeltes aan ander gewasse afgestaan is. Die Naute-plaas is onlangs op N$233 miljoen gewaardeer en bly een van die belangrikste landboubates wat deur Nida bestuur word. Dadels en druiwe wat op die plaas geproduseer word, word plaaslik verkoop en na internasionale markte uitgevoer. Namibië se dadelbedryf het in 2023 sowat US$7,8 miljoen aan uitvoerinkomste gegenereer, volgens syfers vervat in navorsing wat deur die Bank of Namibië (BoN) gepubliseer is. AL DHARA SE 50 JAAR Die nuwe belegger se aankoms laat vrae ontstaan oor Al Dahra en sy belange in die Naute-dadelbedryf. Die Arabiese maatskappy het by Naute betrokke geraak deur die voormalige Namibië Ontwikkelingskorporasie (NDC), wie se funksies en bates in Nida opgeneem is. Die vennootskap dateer uit 2008, toe die NDC kragte met Al Dahra saamgesnoer het om kommersiële dadelproduksie by Naute uit te brei. Die onderneming is as ’n 50/50-vennootskap tussen Al Dahra en die NDC gestruktureer, met winste wat gelykop gedeel sou word. Die regering het die huur van 220 hektaar vir die onderneming onder ’n hernubare reëling van 50 jaar goedgekeur. Destyds is Al Dahra se beplande belegging op ongeveer N$140 miljoen, of sowat US$20 miljoen, beraam, met die doel om Namibië se dadeluitvoere aansienlik na Midde-Oosterse en ander internasionale markte uit te brei. Die projek het gemik op ’n jaarlikse produksie van 2 000 ton hoëgehalte-dadels en 270 ton tafeldruiwe, tesame met die skep van permanente en seisoenale werk. OOREENKOMS VAN VYF JAAR Nida se waarnemende uitvoerende hoof uitvoerende beampte, Phillip Namundjebo, het bevestig dat ’n nuwe belegger gekies is, maar het nie die maatskappy se naam bekend gemaak nie. “Ja, Nida bevestig dat ’n belegger as die voorkeur- strategiese landboubestuursvennoot vir die Naute-plaas ná ’n mededingende proses gekies is,” het hy gesê. Namundjebo het gesê die voorgestelde bestuursooreenkoms sal vir ’n aanvanklike vyf jaar loop, met netto winste wat 60% aan Nida en 40% aan die privaat operateur toegewys word. “Geen deel van die Naute-plaas is verkoop of oorgedra nie. Nida behou volle besit van die grond en eienaarskap van alle onderliggende openbare bates, infrastruktuur, toerusting en waterregte,” het hy gesê. Volgens hom het vier maatskappye voorstelle ingedien. “Voorstelle is geëvalueer op grond van tegniese vermoëns, bedryfservaring, finansiële kapasiteit, voorgestelde belegging, benadering van plaasbestuurs, mark- en uitvoervermoëns en algehele volhoubaarheid,” het Namundjebo gesê. Die Nida-raad het die proses om die belegger te kies, goedgekeur. Namundjebo het ook bevestig dat Al Dahra sy uittrede uit die operasionele kant van die bestaande gesamentlike onderneming geïnisieer het, met ingang van 10 April 2026. “Al Dhara het dit geïnisieer en Nida amptelik in kennis gestel van sy voorneme om operasionele dienste onder die bestaande gesamentlike onderneming te staak,” het hy gesê. Sy belange in aandeelhouding is egter nog nie afgehandel nie. “Korporatiewe en aandeelhoudingreëlings wat met die bestaande gesamentlike onderneming verband hou, word deur ’n afsonderlike transaksie hanteer, onderhewig aan behoorlike ondersoek, waardasie, onderhandeling en bestuursgoedkeurings,” het Namundjebo gesê. Hy het gesê die nuwe operateur sal die plaas se primêre bedryfsuitgawes dra, insluitend water, elektrisiteit, kunsmis, plaagdoders, verpakking, logistiek, brandstof en terugbetalings van arbeidskoste. Teen die einde van Julie, het Namundjebo gesê, is 118 permanente en 164 seisoenale poste behou.– sonja@nmh-hub.com.na

Geheime belegger vir Naute-dadelplaas

Kommentaar

Republikein 2026-08-25

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Geheime belegger vir Naute-dadelplaas

Kommentaar

Republikein 2026-08-25

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.