Bokuitvoerder gooi handdoek in

Ná 54 jaar het Namibië se grootste bokuitvoerder na Suid-Afrika, die André Rossouw Trust (ART) van Maltahöhe handdoek ingegooi weens die reuse-koste om bokke uit te voer.

“Alles het ’n begin en ’n einde, net jammer die regering maak dit moeilik. Ek is hartseer, maar verlig sodat my kinders nie aansukkel nie,” het André Rossouw gister aan Republikein gesê.

Sy pa het die bedryf 71 jaar gelede gestig en Rossouw se drie kinders is deel van die trust. 

“Toe die lorrie Vrydag staan,” was dit ART se einde, “omdat ek nie bloeduitslae het van 150 bokke wat tien dae gelede getrek was nie.”

Dis die oomblik toe Rossouw besluit het om handdoek in te gooi. 

“Die lorrie wat ek gehuur het, staan voor die laaibank die hele Vrydag en niemand kan sê wanneer ons wel kan verwag om die uitslae te kry nie.” 

Rossouw sê hy het maar die vragmotor laat gaan “want ek kan nie ’n lorrie huur sonder om te weet wanneer ons mag laai nie.”

Dit volg nadat die Namibië Landbou-unie (NLU) die reuse-koste bereken het wat plaaslike bokboere moet opdok vir die uitvoer van ’n vol vrag van 800 bokke na die hoofmark in KwaZulu-Natal (KZN) in Suid-Afrika wat sowat N$388 155 of N$485,20 per bok beloop. 

Volgens die NLU is dit ongeveer 30% van die gemiddelde prys op veilings. Talle kommunale boere is afhanklik van die tradisionele mark in KZN.

“Wat my die meeste bekommer, is dat baie van ons opkomende bokboere ’n lewe maak uit so min as 100 diere. Wat ’n groot jammerte dat hulle so swaar belas word. Hulle moet eerder beskerm word,” het Rossouw benadruk.

Volgens hom is hy die enigste Namibiër wat ’n bok-supermark in KZN gebou het. Rossouw sê al die ander afsetpunte word deur Suid-Afrikaners besit en het net Namibiese kopers wat aan hulle lewer. 

“Ons het begin met bokke op treine tot ons later die eerste lewendehawetrokke met bokke na Kwa-Zulu Natal gestuur het,” het hy gesê.

“Dit het egter onmoontlik geraak om die mark volhoubaar te bedryf met al die hekkies wat ons moet oorkom om die bokke in Suid-Afrika te kry.” 

Rossouw sê voorheen was die roete en ondersteuning maklik. 

“Veeartsenydienste (DVS) het ons bokke se bloed op afspraak tot ’n duisend op ’n dag getrek en [dit] het op ongeveer N$2 per kop uitgewerk. Die koste verbonde om ’n bok se bloed te trek was twee maande terug by die laboratorium nog N$22,50 en sowat N$18,40 by die Vleisraad [Lewendehawe- en Lewendehaweprodukteraad],” sê Rossouw 

“Die koste vir die toetsmiddel vir Maltakoors het begin Julie van sowat N$15 tot N$79,20 per kop gestyg wat saam met die laboratorium-bloedtoets se N$22,50 op N$101,70 per bok te staan kom.” Vir die uitvoerpemit moet nog N$15,33 per bok opgedok word en dit sluit die koste van oorplaatjies en ander uitgawes soos vervoer uit.”

Rossouw sê hulle mag vir ’n maand nie bloed getrek het nie: “Wie se skuld dit was, weet ek vandag nog nie, maar die growwe realiteit is mense was nalatig en dit kos die land miljoene dollars.”

Hy het beklemtoon hoe belangrik die bokmark in KZN is: “Daar is nie ’n bokmark soos die een in KZN iewers anders in die wêreld nie en die een wat die mark wil vervang moet ’n mark gaan skep.

“Namibië het ’n onbeduidende klein mark vir bokvleis. Ons moet ons bokke lewend uitvoer.” 

Rossouw het die bokboere bedank wat hom oor al die jare ondersteun het.

– [email protected]