BkS-status: Elke invoerland besluit self

Jako van WykVolgens die Wêreldorganisasie vir Dieregesondheid (WOAH) is Namibië se status vry van bek-en-klouseer (BKS) sonder inenting is, maar dié status is tans opgeskort en marktoegang moet land vir land teruggewen word.Die WOAH en die Europese Unie (EU) is twee heeltemal verskillende instansies en dit is belangrik om tussen hulle te onderskei.Die WOAH is die internasionale liggaam wat standaarde vir dieregesondheid stel en lande of sones amptelik as vry van bek-en-klouseer (BKS) erken.Die WOAH ken verskillende statusse toe, wat wissel van BKS-vry sonder inenting en BKS-vry met inenting tot geen amptelike status nie. Die sone suid van die veterinêre kordonheining het steeds die status BKS-vry sonder inenting, maar dié status is tans opgeskort.Namibië is ’n lidland van WOAH en beywer hom daarvoor om aan die voorgeskrewe vereistes te voldoen.Die EU is ’n handelsblok en een van ons belangrikste vleismarkte. Dit stel sy eiereëls oor watter lande en sones aan hom mag uitvoer. WOAH-status bewys aan die wêreld dat ’n land of sone BKS-vry is.Dit is die fondasie vir herstel, maar dit maak nie outomaties markte oop nie. Elke invoerland besluit self of en wanneer hy weer vleis of vee van Namibië sal aanvaar. Die EU moet byvoorbeeld self tevrede wees met die direktoraat veeartsenydienste (DVS) in die ministerie van landbou, visserye, water en grondhervorming se beheerstelsel, insluitend hoe sones afgebaken is, hoe diere nagespoor word, hoe siektes gemonitor word en hoe uitvoer-abattoirs bestuur word. Dieselfde geld vir ander markte, soos Suid-Afrika, Noorweë of China.Op die oomblik het Namibië geen uitvoermarkte nie. Daar is slegs beperkte binnelandse markte onder die huidige DVS-regulasies. Alle uitvoere hang af van onderhandelinge tussen die DVS en sy eweknie in elke invoerland.Die inperkingsone bly deel van die BKS-vrye sone. Die pad na herstel vir daardie gebied is net langer as vir die res van die sone. Die doel van die inperkingsone is om die siekte op een plek te hou, sodat die res van die vrye sone sy status so gou moontlik kan herwin, markte kan heropen en om die geleentheid te skep vir die inperkingsone om by die res van die land aan te sluit, sodra dit as BKS-vry verklaar word.TYDSDRUKDaar is wel ’n tydsdruk. As die virus nie binne twee jaar binne die inperkingsone uitgewis word nie, word die hele vry sone afgegradeer na geen status. Daarom is dit so belangrik dat elke boer bewegingsbeheer nakom, sy veerekords op datum hou en elke vermoedelike geval dadelik aanmeld.Die WOAH-status bewys dat ons BKS-vry sonder inenting is, maar uitvoermarktoegang moet ons land vir land terugwen.BKS-KAARTDonkergroen: BKS-vry sonder inentingDit is die hoogste status. Die siekte kom nie hier voor nie en diere word nie ingeënt nie. Dit sluit Noord-Amerika, die grootste deel van Europa, Australië, Nieu-Seeland, Japan en ’n groot deel van Suid-Amerika in.Liggroen: BKS-vry met inentingHierdie gebiede word amptelik as BKS-vry erken, hoewel voorkomende inentingtoegelaat of toegepas word. Die erkenning geld vir spesifieke lande of sones wat aan WOAH se vereistes voldoen.Rooi: Status opgeskortHierdie lande of sones het ’n erkende vrystatus gehad, maar dit is weens ’n uitbreking opgeskort.Dit is waar Namibië se sone suid van die veterinêre kordonheining tans is. Botswana en ’n klein gebied in Suidoos-Europa rondom Griekeland is ook rooi.Grys: Geen amptelike status nieHierdie lande of sones is nog nooit as BKS-vry erken nie, of die siekte kom endemies voor. Dit dek die grootste deel van Afrika, die Midde-Ooste en Asië, asook Namibië noord van die veterinêre kordonheining.Wat beteken dit vir Namibië?• Namibië is rooi, nie grys nie. Dit is ’n belangrike verskil. ’n Opgeskorte status kan herstel word sodra die uitbreking onder beheer is en aan WOAH se voorwaardes voldoen is.• Suider-Afrika is byna die enigste deel van Afrika wat ooit ’n amptelike status gehad het. Dit wys hoeveel die stelsel suid van die veterinêre kordonheining werd was.• As die virus nie binne die sperdatum in die inperkingsone uitgewis word nie, sal die sone grys word. Dit is die scenario wat almal wil vermy.• Die kaart wys die status, nie marktoegang nie. Om donkergroen te wees, maak nie op sigself die EU of ander markte oop nie.INENTINGInenting teen BKS het op 17 Oktober in die Karasburg-distrik begin. Vir boere wat nog nooit hul beeste teen BKS ingeënt het nie, is dit nuwe ’n terrein.Noodinenting het volgens DVS twee doele:1. Dit verminder die virus in besmette kuddes, sodat die siekte moeiliker versprei.2. Dit beskerm kuddes wat nog nie besmet is nie.Is dit verpligtend?Ja. Die inenting word uitgevoer ingevolge Artikel 17 van die Wet op Dieregesondheid (Wet 1 van 2011) en Regulasie 85(e), in ooreenstemming met WOAH se riglyne. Watter entstof?Slegs entstowwe wat vir gebruik in Namibië goedgekeur is, mag gebruik word. Tans is dit ’n entstof wat teen SAT 1, 2 en 3 beskerm. Net die staat mag die entstof aankoop en toedien.Hoe gereeld?• Eerste inenting: Dag 0• Tweede inenting: Dag 21 tot 30• Skraagdosis: Elke vier maande daarnaWat word van jou as boer verwag?• Bring jou diere vir inspeksie wanneer veeartsenybeamptes dit vra.• Sorg dat jy die nodige geriewe en arbeid gereed het, soos werkkrale, ’n drukgang en hande om te help.• Moenie privaat entstof gebruik nie. Dit word nie toegelaat nie en dit kan die siektebeheer en die land se pad terug na vrystatus ondermyn.Ons weet dat inenting nóg tyd, arbeid en onsekerheid by ’n reeds swaar las voeg, maar elke bees wat betyds ingeënt word, maak die inperkingsone sterker. Hoe sterker daardie sone, hoe gouer kan die res van die Suide weer vry verklaar word.* Jako van Wyk is die voorsitter van die Lewendehaweprodusente-organisasie (LPO).

BkS-status: Elke invoerland besluit self

Kommentaar

Republikein 2026-11-02

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

BkS-status: Elke invoerland besluit self

Kommentaar

Republikein 2026-11-02

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.