’n Man van baie woorde

Helen Vale – Dorian Haarhoff, ’n voormalige professor in letterkunde aan die Universiteit van Namibië (Unam), is in Kimberley, Suid-Afrika, gebore. Nadat hy egter in 1979 na Namibië verhuis het, word hy ’n Namibiër in murg en been.

Hy is ’n produktiewe en veelsydige skrywer wat Namibiese geskiedenis as vertrekpunt gebruik om ’n nuwe Namibiese identiteit te ontdek, terwyl sy werk ook deur mitologie en Jungiaanse sielkunde beïnvloed word.

Ons kan in die wye omvang van sy skryfwerk sien dat hy ’n “jongleur van genres” is – poësie, toneelstukke, kinderverhale, niefiksie en memoires.

As ons eerstens na sy poësie kyk, kan ons die invloed van die sterk tradisie van lofpoësie in Afrika se mondelinge literatuur waarneem.

Dit spoel oor na die geskrewe vorm, aangesien die lof van tradisionele en kontemporêre helde, insluitend die onbekende held, die anonieme vryheidsvegters wat in die lang bevrydingstryd (1966-1989) gesterf het, sowel as lof vir die land Namibië, ’n voortdurende fokus vir Namibiese digters was.

My gunstelinggedig, wat ’n kragtige uitgebreide metafoor van die Wilde Weste gebruik, is eenvoudig getiteld “Namibia” wat in sy bloemlesing Bordering (1991) gevind word:

wild west land

holster in the hip of Africa

strung on the studded belt of Capricorn

the sun lassoes the rain

tugged from the bare backed land

The rocks crack in pistol shots

yet on a spare frontier

crossed freely, are

the cattle of the heart

Dorian se veelsydigheid en kreatiewe energie word geïllustreer deur die feit dat hy ook toneelstukke geskryf het soos Oranges, ’n satire wat op die rand van onafhanklikwording in 1990 geskryf is en Guerilla Goatherd, gebaseer op die lewe van Abraham Morris, die leier van die Suidelike Namibiese Bondelswarts.

Meer onlangs het Dorian hom tot sy eie storie gewend in Route 77 (2023), ’n poëtiese reisverslag en memoires, wat dien as ’n vervolg op sy kreatiewe skryfhandleiding, The Writer’s Voice (1998).

Hy keer die meeste jare terug van Suid-Afrika, waarnatoe hy in 1997 verhuis het, na Namibië, vir ongeveer drie weke om sy unieke werkwinkels op verskeie plekke, insluitend Windhoek en Swakopmund, aan te bied, met sy meer onlangse voortgesette projek, “Developing a culture of oral and written stories for Namibian children in need/at risk”.

I’ll break open the story and tell you what is there. Then like the others that have fallen out on the sand, I will finish with it. And the wind will take it away. (San-vrou)

In onlangse jare het sy storiewerk opleiding in die praktiese kuns van storievertelling en -skryf ingesluit; insette oor narratiewe strukture en ’n teoretiese kennis van stories as ’n lewensvaardigheid; ’n begrip van narratiewe terapie en biblioterapie en hoe stories tot emosionele intelligensie en genesing kan lei, asook ’n begrip van hoe ons stories ons lewens bepaal en ondersteun en ons ’n keuse en hoop bied.

Dorian het werkwinkels met sielkundiges, maatskaplike werkers, bibliotekarisse, beraders, onderwysers, lewensvaardigheidsonderwysers, versorgers, vrywilligers, maatskaplike dienste van die staat, onderwysamptenare en ouers gefasiliteer en ook met jong volwassenes en kinders gewerk.

Dit is belangrik om te noem dat Dorian vir meer as 30 jaar wonderlike finansiële ondersteuning van die Carl Schlettwein-stigting in Basel, Switserland, ontvang het, wat hom in staat gestel het om gereeld na Namibië te reis om sy werkwinkels hier aan te bied. 

Hy het ook die volgende boeke deur hul uitgewery gepubliseer:

– Personal Memories: Namibian Texts in Process, ed. D. Haarhoff, Basler Afrika Bibliographien, 1996.

– The Writer’s Eye: Namibian Poetry in Process ed. D. Haarhoff, Basler Afrika Bibliographien, 1997.

– Seven Letters, HIV/AIDS Stories from Namibian Children, ed. D Haarhoff, Basler Africa Bibliographien, Basel, 2007.

– Mirror, Lens and Window, A Workbook on Journaling for Namibian Teachers in Training, Basel Afrika Bibliographien, Basel, 2015.

Ten slotte sal Dorian onthou word as ’n skrywer, mentor, storieverteller, opvoeder en deels Renaissance-man, deels digter met ’n pittige sin vir humor wat, saam met ander personeel en studente van die voormalige Engelse departement van Unam, ’n reusebydrae gelewer het tot Namibiese letterkunde in Engels as ’n erkende en gerespekteerde entiteit.

OPKOMENDE GELEENTHEDE

– Dorian kuier weer in Namibië en lees tydens ’n Krit-byeenkoms op Dinsdag 5 Mei van sy gedigte voor. Die geleentheid begin om 18:30 by die Windhoek-Oos NG Kerk langs WHS. Toegang is N$50 per persoon, wat ’n glas wyn en ’n peuselhappie insluit. 

– Op Saterdag 9 Mei bied Dorian ’n skryfskool op Elisenheim onder die vaandel “Die tuin van die geliefde” aan. Die tuin word ’n metafoor, terwyl ons ons woorde saai, natmaak, snoei, kweek en oes. Die skryfskool duur van 14:00 tot 16:00 en toegang is N$400 (kontant). Beginners is welkom en vir enige navrae kan Susan Alexander by [email protected] of 081 272 0459 gekontak word. 

– Helen Vale is ’n vriendin, oudkollega en ’n voormalige senior dosent by Unam se Engelse departement.