‘Liedjies nie vir tantième geregistreer’

Die Namibiese Vereniging van Komponiste en Outeurs van Musiek (Nascam) voer aan die hoofrede waarom plaaslike kunstenaars nie tantième ontvang nie, is dat baie lede versuim om die organisasie van hul werke in kennis te stel. Die tussentydse voorsitter van die raad, Joseph (Jossy Joss) Ailonga, het gesê lede neem verkeerdelik aan dat, sodra ’n liedjie op die radio gespeel word, dit outomaties by Nascam geregistreer is. “Die grootste kwessie waarom plaaslike kunstenaars nie deur Nascam uitbetaal word nie, is eenvoudig dat die meeste lede nie hul werke aanmeld om vir tantième-uitbetalings te kwalifiseer nie,” het hy gesê. “Dit is belangrik dat lede Nascam vir elke liedjie wat hulle skep in kennis stel, eerder as om aan te neem dat ’n liedjie geregistreer is sodra dit op die radio is, want só verloor hulle geld.” Ailonga het gereageer op vrae oor hoe die N$150 000 in onverdeelde tantième bestuur of uiteindelik toegeken sal word, ná Nascam se 10%-verhoging in sy tantièmeverspreiding in 2024. Die organisasie het ’n totale bruto uitbetaling van N$2,53 miljoen verklaar en aangedui dat 52% van die netto bedrag aan internasionale musiekverenigings betaal is. Ná statutêre toekennings het Nascam ’n netto verdeelbare bedrag van N$2,127 miljoen bevestig. Uit die bruto tantième is N$253 000, wat 10% verteenwoordig, aan die Nascam-lede se Sosiale en Kulturele Fonds toegewys, terwyl N$150 000 as onverdeelde tantième opsy gesit is. VERSPREIDINGDie netto verspreiding is tussen plaaslike Nascam-lede en internasionale verenigings gedeel. Internasionale regtehouers het N$1 098 462,68 ontvang, wat 52% van die netto bedrag uitmaak, terwyl N$1 028 537,02, of 48%, aan plaaslike Namibiese komponiste en outeurs uitgedeel is. In ’n gesprek met Network Media Hub (NMH) Dinsdag het Ailonga gesê die lidmaatskapafdeling sal binnekort die ongeregistreerde werke aankondig sodat lede kan vorendag kom en Nascam van hul liedjies in kennis stel. Oor waarom die meerderheid van die fondse aan internasionale musiekverenigings uitgedeel word, het Ailonga gesê uitsaaiers speel steeds meer internasionale musiek as plaaslike musiek. “Die betaling aan internasionale verenigings is op wedersydse ooreenkomste gebaseer. Dit gee Nascam die mandaat om vir internasionale kunstenaars in Namibië te invorder, terwyl daardie verenigings dieselfde doen vir Namibiese musiek in hul onderskeie gebiede,” het hy gesê. “Nascam het ’n opvoedkundige veldtog aangepak om meer plaaslike musiek op radiostasies en in vermaaklikheidsinstellings te bevorder. Nascam sal ook deel wees van die Ongoma-musiektoekennings sowel as die NAMA-toekennings as deel van sy bevordering van Namibiese musiek. “Verder vorm Nascam deel van die nasionale intellektuele eiendombeleid en -strategie (NIPPS) se nasionale bestuurskomitee. Hierdie beleid sal druk uitoefen vir die hersiening van plaaslike inhoud binne die uitsaaikode.” Ailonga sê daar is ander planne om meer Namibiese musiek te bevorder wat binnekort aangekondig sal word.” Verlede jaar het plaaslike media berig dat Nascam N$13 330 698 in tantièmebetalings van musiekgebruikers vir die 2023-’24-boekjaar ingevorder het. Sommige kunstenaars sê egter hulle het vertroue in die organisasie verloor en beskuldig dit van swak deursigtigheid en trae moniteringstelsels. BEHOORLIKE MONITERING Fernando Carlos, stigter van die onafhanklike platemaatskappy Y-not Records, het gesê kunstenaars onder die etiket het nooit tantième ontvang vir hul trefferliedjie Pretty Vibes nie, ondanks die snit se uitgebreide lugtyd op plaaslike radiostasies. “Ons het nooit eens een sent ontvang nie,” het hy gesê. “Ons het daarheen gegaan om te vra hoe hulle monitor of ons liedjies op die radio gespeel word en hoe hulle lugtyd tel, maar ons het nie behoorlike antwoorde gekry nie,” het hy aan NMH gesê. Carlos het Nascam se verduideliking bevraagteken dat net ’n paar radiostasies tantième betaal en aangevoer dat stasies soos Fresh FM, wat baie plaaslike musiek speel, behoort by te dra. “Daar is geen manier dat ’n liedjie maande lank nommer een kan bly en niemand weet hoeveel keer dit gespeel is nie,” het hy gesê. Carlos het ook die gebrek aan ’n behoorlike moniteringstelsel gekritiseer en Nascam vergelyk met die Suid-Afrikaanse Musiekregte-organisasie (Samro), wat hy sê liedjies digitaal naspoor wanneer hulle ook al gespeel word. “Dit breek kunstenaars se moraal, want dit voel asof Nascam nie daar is vir ons nie,” het hy gesê. Die plaaslike kletsrymer Sunny Boy, wie se regte naam Pendukeni Andreas Sunday Shipushu is, het ook kommer uitgespreek oor dalende tantièmebetalings en ’n gebrek aan deursigtigheid. “Toe ons begin musiek maak het, was die tantième oukei en redelik hoog, maar ná ’n paar jaar het dit net begin daal en ek verstaan nie hoekom nie,” het hy gesê. Sunny Boy het gesê Nascam behoort meer te doen om tantième-invordering af te dwing en kunstenaars teen skending van musiekkopiereg te beskerm. “Hulle kan meer vir kunstenaars baklei deur tantième van radiostasies te eis en te help om die onwettige verspreiding en skending van kopiereg van musiek te beveg,” het hy gesê. Ten spyte van sy kritiek het die kletsrymer gesê hy glo steeds die organisasie kan verbeter. “Ek glo Nascam kan verander met die regte mense in posisie en met meer deursigtigheid,” het hy gesê. “Aan die einde van die dag is Nascam ons huis. Ons kritiseer dit nie net nie – ons wil help dat dit groei.” Nog ’n kunstenaar, wat gevra het om anoniem te bly, het gesê hy is voorheen deur Nascam gekontak om tantième te kom haal, maar beweer die bedrag wat aangebied is, was te klein. “Dus, omdat die geld te min was, het ek besluit om dit vir ’n rukkie te laat lê. Dit was omtrent twee jaar,” het hy gesê. “Die ander probleem is dat Nascam se indieningstelsel ’n bietjie verouderd is, want ons moet fisiese kopieë van ons liedjies via CD’s of USB’s voorsien, wat ’n groot ongerief is. “Dit sou sin maak as ons net die liedjies op ’n webwerf moes oplaai.” Hy het gesê die situasie is selfs moeiliker vir kunstenaars wat buite Windhoek woon. “Dit is ’n groot probleem, veral vir kunstenaars buite die hoofstad, want om ’n liedjie in te dien, moet ’n mens na Windhoek reis om jou liedjies of album fisies in te dien,” het hy gesê. Volgens Nascam se amptelike webwerf het die organisasie die mandaat om tantième van musiekgebruikers in Namibië namens komponiste, outeurs en uitgewers in te vorder ingevolge die wet op kopiereg en die Berne-konvensieverdrag. Nascam sê tantième word van uitsaaiers, telekommunikasiediensverskaffers, venues en besighede wat agtergrondmusiekstelsels gebruik, deur kopiereglisensies en lisensie-ooreenkomste ingevorder. – nikanor@nmh-hub.com.na

‘Liedjies nie vir tantième geregistreer’

Kommentaar

Republikein 2026-05-21

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

‘Liedjies nie vir tantième geregistreer’

Kommentaar

Republikein 2026-05-21

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.