Dokumentêr blaas lewe in geskiedenis

’n Kragtige nuwe dokumentêr oor een van Namibië se mees gerespekteerde leiers, Hendrik Witbooi, word op 14 Maart tydens die Namibiese Filmweek vertoon 

Die filmweek word tot eerskomende Sondag by die Namibië Universiteit van Wetenskap en Tegnologie (Nust) aangebied.

Hendrik Witbooi, God from heaven has now broken the treaty is ’n dokumentêr van 82 minute. Dit vertel die verhaal van Witbooi en sy verset teen Duitse koloniale heerskappy in die laat 19de eeu. Deur middel van heropvoerings, historiese navorsing en gemeenskapstemme fokus die dokumentêr op ’n leier wat geweier het om sy mense se waardigheid prys te gee.

Vir Alexander Honisch, die regisseur van die dokumentêr, het die projek ’n persoonlike verbintenis gehad. 

“Nadat ek 60 geword het, het ek begin dink oor wat ek met die res van my lewe wil doen,” sê hy. 

Terwyl Honisch oor sy eie lewenspad besin het, het hy teruggekeer na die Witbooi-papiere, ’n versameling briewe en dagboekinskrywings wat deur Witbooi self geskryf is.

In die openingsbladsye beskryf Witbooi hoe hy meer as 130 jaar gelede tydens ’n ontmoeting in Hereroland van ’n gewisse dood gered is.

Die dokumentêr verken ook die geskiedenis van die Nama-mense en volg hul spore terug na die Khoikhoi in die Kaap, waar daar eens groen weivelde en groot troppe beeste was voordat hulle na suidelike Namibië getrek het.

Honisch erken hy het nie dié geskiedenis geken voordat hy met die projek begin het nie. Daar is ook ’n weergawe van die dokumentêr beskikbaar met ’n Nama-vertelling en Honisch hoop om dit op Gibeon te vertoon.

Ondersteuning van lede van die Witbooi-familie op Gibeon het bykomende diepte en egtheid aan die dokumentêr verleen. Met behulp van die Gibeon Riders het hy kragtige heropvoerings verfilm wat ’n kernrol in die dokumentêr se visuele vertelling speel.

Die rolverdeling vir die heropvoerings het natuurlik ontstaan, met een van die Gibeon Riders wat Witbooi vertolk. Honisch het die tonele later tydens die redigering verfyn om ’n meer simboliese en historiese gevoel te skep.

Die historikus Werner Hillebrecht het met die navorsing gehelp, terwyl wyle Petrus Moses Kooper waardevolle insigte gebied het oor die aankoms en verdeling van die Nama-mense. 

Die dokumentêr ondersoek ook die aankoms van Duitse koloniale bewind in 1884 en hoe beheer geleidelik verskerp het, wat uiteindelik tot die volksmoord op die Nama- en Herero-volk in 1904 gelei het.

Honisch beklemtoon dat Witbooi die ware bedoelings van die koloniale mag reeds vroeg herken het en probeer het om sy mense deur toenemende politieke en militêre druk te lei. 

“Te midde van al hierdie gebeure was daar hierdie eerlike en intelligente man wat vry wou leef en sy mense deur moeilike tye wou lei,” sê hy.

Op 74-jarige ouderdom het Witbooi weer op sy perd geklim en weerstand gekies. 

Die dokumentêr het byna tien jaar geneem om te voltooi. Honisch het besluit om nie eksterne finansiering te aanvaar nie, wat hom in staat gestel het om teen sy eie tempo te werk. Ten spyte van uitdagings om argiefmateriaal te bekom, het hy verbind gebly tot historiese eerlikheid.

“Daar is altyd ’n mate van dubbelsinnigheid in ’n held. Helde wat nooit foute maak nie, bestaan net in Hollywood,” voeg Honisch by.

Hy beskryf die dokumentêr as sy “laatlewenswerk” – ’n diep persoonlike projek wat stap vir stap opgebou is deur navorsing, onderhoude en noukeurige storievertelling. 

Hy hoop jong Namibiërs sal die vertoning verlaat met trots in hul geskiedenis en ’n dieper begrip van Witbooi se moed.

Die filmweek is ’n jaarlikse viering van Namibiese kreatiwiteit, rolprentaanbiedinge en samewerking in die bedryf oraloor Afrika. Vanjaar is 656 geldige inskrywings oor verskeie filmkategorieë ontvang, insluitend studentefilms.

Ná ’n streng en hoogs mededingende keuringsproses is 159 films gekies om vertoon te word. Van hierdie inskrywings is 64 plaaslike produksies, wat die voortdurende groei, diversiteit en kreatiewe vooruitgang van die Namibiese rolprentbedryf weerspieël.

– [email protected]