Bloublommetjieskloof se Maggie

Gebore op 14 April 1886 op die familieplaas Bloublommetjieskloof naby Malmesbury in die Wes-Kaap was sy aanvanklik bestem om as die oudste van ses kinders die leisels eendag by haar ouers oor te neem.Maar Bloublommetjieskloof se Maggie Laubser sou in verre lande gaan draai waar sy haar loopbaan en vaardighede as een van Suid-Afrika se voorste kunstenaars sou slyp. Een van haar kunswerke, Portrait of a Woman with Headscarf Holding Flowers, is verlede maand vir meer as N$2,6 miljoen verkoop.Danksy ’n skenking van 140 van haar skilderye aan die Stellenbosch Universiteit, kon besoekers aan die onlangse Toyota Stellenbosch Woordfees deur een van die grootste versamelings van haar werk in openbare besit dwaal en eerstehands ’n kosbare blik op een van Suid-Afrika se grootste kunstenaars kry. Haar grootwordjare op die familieplaas – die plaaslewe, die inwoners op die plaas, die natuur, blomme en diere gebaai in lig wat voortdurend verander, het Laubser se skilderwerk soos ’n goue draad deur haar hele lewe beïnvloed. Ná skool studeer sy onder die akademiese skilder Edward Roworth en sluit by die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Kunstenaars aan. Sy begin haar kunsreis met landskaptonele en portrette in die 19de eeuse styl van haar mentor wat sy in opdrag skilder en het teen 1910 reeds haar eie ateljee in Strandstraat in Kaapstad gehad. Tydens ’n vakansie in Durban saam met ’n vriendin, ontmoet sy vir Jan Hendrik Arnold Balwé, konsul vir Nederland in die hawestad en die eienaar van ’n skeepslyn.Balwé bied aan om vir haar en haar suster, Hannah, se studies in die buiteland te betaal en op 4 Oktober 1913 vertrek die twee susters na Europa.Tydens haar reise na onder meer Skotland, Nederland, Italië en Duitsland, ontdek sy die kuns van Vincent van Gogh, Paul Gauguin, Paul Signac en Wassily Kandinsky. Jan Toorop, Gustave De Smet, en Henri Matisse tel onder Laubser se gunsteling-skilders.Vanaf 1922 tot 1924 kom sy in Berlyn in Duitsland in noue kontak met Duitse ekspressionisme. Met die aanmoediging van Karl Schmidt-Rottluff, bevry sy haarself van die tradisionele estetiese vorms in haar vaderland en neem toenemend ’n ekspressionistiese styl aan. Laubser vereenvoudig haar beelde deur dit van detail te stroop, verhoog haar kleure en kontraste en behou net die noodsaaklike simboliese vorms van haar persoonlike visie en interpretasie.Grootgemaak as ’n streng Protestant en nou lid van die Christian Science Church, herinner haar skilderye soos Lake Scene with Cypress, Olive Trees and Sun’s Rays (1920-1921) en Lake with Sun behind Monte Pizzocolo (circa 1921-1924), aan die van Van Gogh. Een van haar selfportrette wat sy in die tyd skilder (Self Portrait, 1923-1924) voldoen ten volle aan die beginsels van Fauvisme: haar gesig is geskilder met hoekige gelaatstrekke en gevorm deur middel van vlakke in verskillende kleure waarvan sommige, soos die groen kol naby die mond en ken, ver van die realisme verwyder is.Aanvanklik woon hulle in ’n kunstenaarskolonie by Laren in Holland – in ’n gebied wat as die Gooi bekend staan – waar sy onder meer die kunstenaar Anton Mauve ontmoet, wat ’n belangrike invloed op Van Gogh gehad het. Ná die uitbreking van die Tweede Wêreldoorlog verhuis sy na Londen waar sy in ’n hotel bly en aan die Slade Skool vir Skone Kunste studeer. Sy keer vir ’n wyle in 1915 en weer in Maart 1919 na Suid-Afrika terug om die nuwe familieplaas by Oortmanspost naby Klipheuwel in die Wes-Kaap te besoek.Laubser se volgende reis is na Antwerp in België, vandaar na Munich in Duitsland, waar sy kennis maak met kunswerke soos Die Brücke en Der Blaue Reiter voordat sy na Italië vertrek waar sy bly en werk by Torri del Benaco en San Vigilio op die Garda Lake. Sy besoek ook Venesië, Milan en Duitsland waar sy in Berlyn vir Irma Stern opsoek wat saam met haar vir drie weke ’n reis na die Baltiese See by Ahrenshoop onderneem. Dit was in Berlyn waar sy in kontak met Duitse ekspressionisme kom. Met haar terugkeer na Suid-Afrika in November 1924, gaan bly sy op die familieplaas by Oortmanspost, ontmoet vir Gregoire Boonzaier, stigterslid van die New Group en tel sy weer haar bande met die kunstenaars Ruth Prowse en Nita Spilhaus op. Haar werk, net soos dié van Irma Stern, is met fel kritiek begroet. Tog hou sy haar eerste solo-uitstalling in April 1929 in Stellenbosch en stal ook later in die destydse Transvaal uit. Hoewel die media se gifpenne geen goeie woord vir Laubser se werk gehad het nie, word sy steeds gekies vir die verkiesingspaneel van die roemryke Britse Ryk Uitstalling wat verteenwoordigend was van die beste wat Suid-Afrika toe gebied het.Ná die dood van haar ouers gaan bly sy in Kaapstad en het haar eie ateljee in Drieankerbaai. In 1942 verhuis sy na die Strand waar sy ’n kothuis bou wat sy “Altyd Lig” doop. Deur die jare het sy aanhou skilder en het sy voortdurend haar styl ontwikkel. As kunstenaar was sy van so vroeg as 1900 besig om te skilder en het voortgegaan om tot en met haar dood op 17 Mei 1973 in Altyd Lig te skilder. Met haar dood was ’n onvoltooide skildery op haar esel. – henriette@republikein.com.na

Bloublommetjieskloof se Maggie

Kommentaar

Republikein 2026-10-22

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Bloublommetjieskloof se Maggie

Kommentaar

Republikein 2026-10-22

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.