Vanlyn stelsel ontwrig regsdienste

’n Langdurige onderbreking van Namibië se eJustice-stelsel ontwrig regsdienste in die land, vertraag die afhandeling van boedels, eiendomsoordragte en ander hofverwante prosesse, terwyl regslui kla oor ’n gebrek aan kommunikasie en noodmaatreëls. 

Windhoekse prokureur Marike Jacobs het gesê regslui het teen die einde van April of vroeg in Mei vir die eerste keer probleme met die stelsel begin ervaar en dat die situasie voortduur ondanks versekering dat tegniese spanne besig is om die kwessie op te los. 

“Die slegste deel vir ons in die beroep is dat ons verstaan dinge gebeur en daar kan elektroniese probleme wees. Die slegte ding is dat dit nie lyk of daar ’n rugsteunplan is nie,” het Jacobs Woensdag aan Network Media Hub gesê. 

Sy het gesê regspraktisyns kan nie dringende werk vir kliënte doen nie, omdat kritieke funksies wat normaalweg deur die elektroniese stelsel hanteer word, steeds ontoeganklik bly. 

“Ons probeer aan sake werk wat dringend kan wees om ons kliënte te help, van wie sommige reeds in finansiële moeilikheid is, maar daar is geen rugsteen van harde kopie of papierwerk wat hulle bereid is om onder ons aandag te bring nie,” het sy gesê. 

Volgens Jacobs het die gebrek aan vordering baie kliënte gefrustreerd gelaat en skepties gemaak oor die verduidelikings wat regspraktisyns gee. 

“Die kliënte verstaan nie. Hulle glo elektroniese probleme word binne ’n week of twee uitgesorteer en dit is nie die geval nie. Ons is diegene wat met rooi gesigte sit,” het sy gesê. 

Die ontwrigtings het sake in verskillende stadiums van administrasie geraak. Sommige boedels wag nog vir briewe van eksekuteurskap, terwyl ander wag dat likwidasie- en verspreidingsrekeninge goedgekeur en gesertifiseerde afskrifte uitgereik word, of dat eiendomsoordragte kan voortgaan. 

Jacobs het gesê haar firma alleen het sowat ses boedels wat vir briewe van eksekuteurskap wag, wat eksekuteurs verhinder om noodsaaklike pligte uit te voer soos om rekeninge te sluit, toegang tot beleggings te kry en boedels af te handel. 

“Die dringendheid verskil van geval tot geval. Sommige mense kan wag dat ’n likwidasierekening goedgekeur word, maar ander het nodig dat rekeninge gesluit of beleggings gefinaliseer word. Ons kan dit nie doen sonder die vereiste dokumentasie nie,” het sy verduidelik. 

NMH het na verskeie boedelberedders uitgereik wat nie op rekord wou praat nie, weens vrees vir tenakoming omdat hulle oor die kwessie kla.

“Die hele boedelstelsel in Namibi staan stil. Dis ’n ramp!” het ’n boedelberedder aan Republikein gesê.

Die kwessie strek verder as boedeladministrasie. Suid-Afrikaanse regsjoernalis en skrywer Carmel Rickard het gesê die onderbreking is veral ontstellend omdat dit openbare toegang tot hofuitsprake en inligting beperk wat belangrik is vir deursigtigheid en aanspreeklikheid binne die regstelsel. 

“Ek vind dit tans baie frustrerend dat die hofwebwerf, eJustice, waar ek uitsprake kan kry, af is,” het Rickard gister aan Network Media Hub (NMH) gesê. 

“Dit is baie frustrerend vir mense wat toegang tot uitsprake nodig het. Hoe is die publiek veronderstel om toegang tot uitsprake te kry om te sien wat die howe sê?” 

Rickard het opgemerk dat Namibië se regbank ’n sterk reputasie verwerf het vir die handhawing van grondwetlike beginsels en die oppergesag van die reg, wat toegang tot uitsprake besonder belangrik maak vir regslui, joernaliste en lede van die publiek. 

Vrae wat vroeg verlede week aan die ministerie van justisie en arbeidsverhoudinge gestruur en na na die meester van die hoërhof verwys en gestuur is, het onbeantwoord gebly.  

Die ministerie se woordvoerder, Edmund Khoaseb, het Woensdag aan NMH gesê ’n mediaverklaring wat die situasie verduidelik, sou later daardie middag uitgereik word. 

Geen verklaring is egter teen gister uitgereik nie en opvolgpogings om kommentaar te kry was onsuksesvol aangesien Khoaseb aangedui het hy in ’n vergadering is. 

Die voortgesette tegniese probleme kom op ’n tyd wanneer die regbank reeds met kapasiteitsuitdagings worstel. Vroeër vanjaar het die Regterlike Dienskommissie planne aangekondig om ’n beperkte aantal buitelandse regters op vaste-termyn kontrakte te werf om in die siviele afdeling van die hoërhof te dien, in ’n poging om die agterstand in sake te verminder. 

– [email protected]