‘Ons steel net om te eet’

Frustrasie oor werkloosheid kook oor op Khorixas waar inwoners beweer dat plaaslike inwoners vir werk opsy geskuif word, terwyl families toenemend op bejaarde familielede se pensioentoelaes staatmaak om te oorleef.

Vir baie wat in dié dorp in die Kunenestreek woon, het dit byna onmoontlik geword om werk te kry, wat sommige dwing om na groter dorpe uit te wyk, terwyl ander in armoede vasgevang bly.

’n Man (36) wat gevra het om anoniem te bly, het gesê die gebrek aan werk het baie huishoudings tot op die rand van die afgrond gedryf.

“Ons het letterlik geen werk hier nie,” het hy gesê. 

“Ons gesin van ses oorleef van my ouma se oumenstoelae.”

Hy het gesê die situasie is algemeen in baie huise op die dorp.

Wanhoop het selfs sommige inwoners tot misdaad gedryf, het hy bygevoeg. 

“Soms dwing dit ons jongmense om te steel net om te eet. Nie omdat ons geld of duur goed wil hê nie, maar net sodat ons brood kan koop.”

Verder het Etna Yolanda #Haeses, ’n 32-jarige ma van twee, beweer dat plaaslike inwoners herhaaldelik vir werksgeleenthede oor die hoof gesien word, selfs wanneer besighede in hul eie gemeenskap oopmaak.

“Khorixas het waarskynlik een van die hoogste werkloosheidsyfers,” het sy gesê.

“Mense van buite die dorp is diegene wat hier werk kry. Ons doen byna elke dag by winkels soos Shoprite en Choppies aansoek.”

#Haeses het beweer dat sommige werksoekers selfs reguit meegedeel word dat plaaslike inwoners nie vir indiensneming verkies word nie.

“Die aanstellingsbestuurders hier in Khorixas sê vir ons plaaslike inwoners drink en rook te veel en dat hulle nie sulke mense kan aanstel nie,” het sy beweer.

Sy het bygevoeg dat personeel by nuwe winkels aandui dat die meeste werknemers van buite die dorp kom.

“Dit is waar. As jy na hierdie winkels kyk wat onlangs oopgemaak het, is die meeste van die werkers nie van Khorixas nie,” het sy gesê.

GROENER WEIVELDE

Jeugdiges van Khorixas het ook beweer dat hulle nog nie die werkloosheidstoelae van N$600 ontvang het wat ’n paar jaar gelede ingestel is nie.

Hulle het gesê talle het aansoek gedoen, maar die meeste het geen reaksie ontvang nie.

“Ons het byna drie jaar gelede daarvoor aansoek gedoen, maar niks. En die ergste is ons het geen opdaterings of opvolg van amptenare ontvang nie,” het ’n 24-jarige aan Network Media Hub (NMH) gesê.

Volgens die Namibië Statistiekagentskap (NSA) bly jeugwerkloosheid in Namibië onder die hoogste in die streek, wat baie jongmense in kleiner dorpe soos Khorixas met min geleenthede laat, buiten staatswerk of kleinhandelwerk.

Die gemeenskapsaktivis vir die jeug Clamans Miyanicwe het werkloosheid in die dorp as ’n “brandende kwessie” beskryf wat die hoop onder jongmense wegvreet.

Hy het gesê sommige jong inwoners verlaat die dorp op soek na geleenthede in groter stedelike gebiede soos Windhoek en kusdorpe. Maar, het hy bygevoeg, dit los nie altyd hul probleme op nie.

“Sommige gaan uit op soek na groener weivelde en kom in ’n kis terug,” het hy gesê.

“Tot wanneer moet ons dorp bekend staan as ’n plek wat kiste terug verwelkom?” vra Miyanicwe.

BETOGINGS

Hy het ’n beroep op die Khorixas-dorpsraad gedoen om ’n omgewing te skep wat belegging en werksgeleenthede lok.

“Ontwikkeling is nie ’n eenrigtingstraat nie. Plaaslike leierskap moet die beleggingsomgewing vriendelik maak sodat besighede hier kan belê en geleenthede vir die jeug kan skep,” het Miyanicwe gesê.

Hy het ook bevraagteken waarom groothandelaars in die dorp nie meer plaaslike mense in diens neem nie.

“As plaaslike inwoners nie in winkels soos Shoprite en Choppies op Khorixas in diens geneem kan word nie, waar presies sal hulle dan in diens geneem word?” het Miyanicwe gevra.

Die aktivis het gewaarsku dat groeiende frustrasie onder werklose jeug uiteindelik tot hernieude protesoptogte kan lei soortgelyk aan die optogte wat ’n paar jaar gelede in die dorp plaasgevind het.

“Khorixas is nie op ’n afgesonderde eiland nie,” het hy gesê.

“Ons is ook Namibiërs en ons het geleenthede nodig.”

Die dorpsraad is vir kommentaar genader, maar het teen druktyd nog nie op vrae gereageer nie.

– [email protected]