Windhoek het N$1,3 mjd. vir behuising, paaie nodig

Stad Windhoek (CoW) sê dat dit groot befondsingstekorte in beide behuisingsvoorsiening en padinfrastruktuur in die gesig staar, met tekorte van meer as N$600 miljoen vir behuisingsprojekte en ’n verdere N$256 miljoen wat nodig is om paaie in formele behuisingsgebiede te teer.Stadsamptenare het die befondsingstekorte bekend gemaak tydens vergadering tussen belanghebbendes en die parlementêre staande komitee oor stedelike en landelike ontwikkeling en grondhervorming wat gister in Rundu gehou is.Hulle het gesê die stad benodig ongeveer N$1,3 miljard om alle beplande behuisingsprojekte vir die huidige boekjaar te implementeer, maar is slegs N$700 miljoen deur die ministerie van stedelike en landelike ontwikkeling toegeken.Van die totale behuisingsbehoefte is N$745 miljoen nodig om bestaande informele nedersettings te formaliseer, terwyl N$227 miljoen benodig word om die bevolkingsdigtheid van onderontwikkelde gebiede aan die buitewyke van die stad te verlaag.Begrotingsbeperkings het die stad reeds gedwing om beplande ingrypings af te skaal, met slegs N$85 miljoen tans vir hierdie doel beskikbaar.Stadsamptenare het gesê befondsingstruikelblokke het langtermynbeplanning en -uitvoering bemoeilik, ten spyte van beskeie teikens van dienslewering.“Die teikens is beskeie, maar befondsing is teenstrydig,” het een amptenaar gesê en bygevoeg dat die onsekerheid dit moeilik maak om die uitrol van behuisingsprojekte met infrastruktuurvoorsiening in lyn te bring.Windhoek se behuisingsprogram vorm deel van ’n breër strategiese plan wat in 2021 begin is om behuisingsagterstande en die vinnige uitbreiding van informele nedersettings te takel.Die plan is daarop gemik om 12 000 behuisingsgeleenthede deur ’n gefaseerde benadering te lewer, maar amptenare het beklemtoon dat sukses sterk afhang van volgehoue en voorspelbare ondersteuning van die regering.Sonder bykomende befondsing sal inwoners waarskynlik steeds vertragings ondervind in die toegang tot formele behuising en basiese dienste.Die stad het ook langdurige uitdagings met infrastruktuur uitgelig wat geërf is van vroeëre bekostigbare behuisingsprojekte, waarin grondpaaie gebou is in plaas van teerpaaie om vooraf koste te verminder.Terwyl hierdie benadering vinniger lewering van behuisingseenhede moontlik gemaak het, het die verantwoordelikheid vir die instandhouding en opgradering van grondpaaie sedertdien op die munisipaliteit geval, wat toenemende druk op sy begroting plaas.Faniel Maanda, die strategiese uitvoerende beampte vir behuising, eiendomsbestuur en menslike nedersetting, het aan die komitee gesê dat die stad nou ’n geraamde koste van N$256 miljoen in die gesig staar om paaie in verskeie formele bekostigbare behuisingsgebiede te teer.“Grondpaaie was destyds die mees bekostigbare opsie. Maar wanneer plaaslike owerhede oorneem, begin inwoners kla oor stowwerige strate, verstopte dreine en ander uitdagings.‘PAAIE IS DUUR’“Paaie is die duurste van enige ontwikkeling en hierdie kwessie het ’n historiese las geword,” het Maanda gesê.Maanda het gesê die stad implementeer ’n multifase-padteerprogram, met Fases 8 tot 13 wat Wanaheda, Otjomuise, Goreangab, Hakahana en dele van die formele Havana dek.Die voltooiing van hierdie fases sal N$256 miljoen vereis, befondsing wat die stad nie alleen deur tariewe en belasting kan insamel nie.Volgens Maanda laat die wet op plaaslike owerhede munisipaliteite toe om spesiale belasting te hef om infrastruktuurkoste te verhaal, maar hierdie meganisme kan jare neem om voldoende geld te genereer.Hy het aangedui dat baie van die oorspronklike behuisingsontwikkelings gedeeltelik deur die regering gesubsidieer is om hulle bekostigbaar te maak, wat die stad noop om die langtermyn-infrastruktuurkoste te dra.“Dit is deur ander belanghebbendes gedoen en mense wil nou die dienste hê. Ons kan hierdie geld aan ander projekte bestee, maar die sentrale regering moet help sodat paaie eens en vir altyd geteer kan word,” het Maanda gesê.Hy het gesê onvoldoende padinfrastruktuur beïnvloed toegang tot elektrisiteit, skole, nooddienste en openbare vervoer, wat veiligheid en lewensgehalte in geraakte gemeenskappe ondermyn.REALISTIESE BENADERING“Ons het ’n realistiese benadering nodig. Bekostigbare behuising moet ook veilige, volhoubare paaie insluit. Andersins absorbeer die stad die koste en inwoners leef dekades later steeds met uitdagings,” het Maanda gesê.Stadsamptenare het ook gewys op ’n projek, gesamentlik befonds deur CoW, die Nasionale Behuisingsonderneming (NHE) en die Khomastreekraad, wat meer as N$100 miljoen van die ministerie van stedelike en landelike ontwikkeling ontvang het. CoW en NHE het elk N$17 miljoen bygedra en die streekraad wat tussen N$3 miljoen en N$5 miljoen byvoeg.Sonder volgehoue ingryping het Maanda gesê inwoners in bekostigbare behuisingsgebiede sal steeds op stowwerige en onveilige strate ry, wat die oorspronklike doelwitte van behuisingslewering ondermyn.“Die teer van hierdie paaie is nie opsioneel nie; dit is noodsaaklik vir die volhoubaarheid van ons stedelike gemeenskappe,” het hy gesê.– phillipus@nmh-hub.com.na

Windhoek het N$1,3 mjd. vir behuising, paaie nodig

Kommentaar

Republikein 2026-03-16

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Windhoek het N$1,3 mjd. vir behuising, paaie nodig

Kommentaar

Republikein 2026-03-16

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.