Vragmotors staan in lang rye by grenspos

Die uitrol van die Namibië Inkomste-agentskap (NamRa) se opgegradeerde doeanestelsel het operasionele ontwrigtings by grensposte veroorsaak, met NamRa wat erken dat tegniese foute en infrastruktuurbeperkings die verwerking beïnvloed tydens die oorgang vanaf ’n verouderde platform.

Die probleem het tot erge opeenhoping van swaar vragmotors by grensposte soos Katima Mulilo gelei. Vragmotorbestuurders is glo vir meer as vier dae in lang rye van kilometers lank gestrand gelaat, met beperkte toegang tot ablusiegeriewe en water. Berigte dui daarop dat bestuurders sukkel met die stadige verwerking van oorgrenstariewe en doeanegelde.

NamRa-kommissaris Sam Shivute het gister die situasie op die nasionale uitsaaier NBC bespreek en gesê die nuwe stelsel is ingestel om ’n doeaneplatform te vervang wat in sowat 12 jaar nie ’n groot opgradering ontvang het nie. Hy het gesê die vorige stelsel, Asycuda World, het merkbaar agter moderne standaarde geraak.

“Die laaste keer wat dit opgegradeer is, was 2014,” het Shivute gesê. “Dit was agter met omtrent 11 opgraderingsweergawes.”

Hy het verduidelik dat die verouderde stelsel ondoeltreffend geword het en te sterk op prosesse wat met die hand verwerk word, gesteun het.

“Byvoorbeeld, ’n klaringsagent kan vereis word om op net een transaksie omtrent 100 bladsye te druk,” het hy gesê. 

Hy het verduidelik: “Met ’n nuwe opgradering sou mens in staat wees om net een dokument te hê in plaas van omtrent 100 afskrifte.”

Shivute het bygevoeg dat die nuwe stelsel ook monitering en beheer verbeter en gesê dit kan nou “alle goedere” meer doeltreffend uitwys, wat toesig oor vragbewegings versterk en gapings in doeane-opsporing verminder.

Hy het gesê die opgradering was nodig om doeltreffendheid te verbeter, inkomsteversekering te versterk en doeanebedrywighede te moderniseer. 

Die kommissaris het egter bevestig dat die oorgang nie glad verloop het sedert die stelsel op 5 Mei geïmplementeer is nie.

“Met die oorgang na enige groot stelsel, bring die stelsel soms sy eie foute mee,” het hy gesê. 

“Dit is om daardie rede dat ons selfs op die dag toe die stelsel aangeskakel is, die publiek ingelig het.”

Hy het gesê NamRa het verskeie uitdagings waargeneem, veral by afgeleë grensposte, waar die stelsel se werkverrigting stadiger as verwag was. Dit sluit vertragings in die verwerking van transaksies, stelselonstabiliteit en probleme met onderbroke invernetverbindings in.

“Een ding wat opgetel is, is dat die grense, veral die afgeleë grense, probleme het met die traagheid van die stelsel,” het Shivute gesê.

Hy het ’n deel van die probleem toegeskryf aan infrastruktuurbeperkings, veral swak internetverbinding en onvoldoende bandwydte by sommige grensposte. 

“Soms kan dit die netwerk wees, omdat jou internetverbinding by jou afgeleë grenspos nie een van jou beste is nie,” het hy gesê.

NamRa skakel nou met telekommunikasieverskaffers om bandwydte te verbeter en verbinding by die geraakte plekke te stabiliseer.

Shivute het ook die bekendstelling van die nuwe User Pays Principle (UPP) uitgelig, ’n gesamentlike inisiatief van die regerings van Namibië, Zambië en die Demokratiese Republiek die Kongo (DRK). 

Die inisiatief stel ’n heffing van 90 sent per ton in op alle oorgrens vrag van die Walvisbaai-Ndola-Lubumbashi-korridor.

Hy het gesê hoewel die UPP-stelsel nie direk deel van NamRa se doeaneplatform is nie, dit in grensverwerkingsvereistes geïntegreer is, aangesien vragoperateurs bewys van betaling moet lewer voordat hulle Namibië verlaat. 

Hierdie bykomende stap het ook tot vertragings in verwerking bygedra.

Shivute het verder aangedui dat sekere gevorderde stelselmodules wat tydens die opgradering ingestel is, tot vertragings bygedra het en aanpassings ná ontplooiing vereis het.

“Daar is ook ’n paar gevorderde modules wat in die stelsel ingebring is,” het hy gesê. “Daardie een het ons ook opgeskort.”

Hy het gesê hierdie aanpassings was nodig nadat prosesse geïdentifiseer is wat bedrywighede vertraag het. 

Tegniese spanne werk tans daaraan om die stelsel te stabiliseer en te optimaliseer op grond van terugvoer in reële tyd.

Ten spyte van die uitdagings het Shivute gesê die uitrol het uitgebreide voorbereiding gevolg, insluitend toetse vir gebruikeraanvaarding en opleidingsessies vir belanghebbendes. Hy het egter erken dat nie alle gebruikers ten volle voorbereid was op die operasionele verskuiwing nie, veral in afgeleë gebiede.

Hy het gesê NamRa gaan voort met opleiding en betrokkenheid van belanghebbendes om gebrek aan kennis onder klaringsagente en operateurs wat deur die oorgang geraak word, te takel.

“Ons is wel bewus van die bekommernis, maar die goeie nuus is dat ons span baie hard aan die werk is om seker te maak dat daardie uitdagings wat geïdentifiseer is, behoorlik hanteer word,” het hy benadruk.

Shivute het bygevoeg die huidige fokus is die stabilisering van die stelsel voordat ’n breër evaluering van werkverrigting gedoen word. “Wanneer ons met ’n uitdaging gekonfronteer word of daar is ’n storm, fokus ons eers op die oplossing,” het hy gesê.

Hy het die stelselopgradering binne NamRa se breër transformasie-agenda geplaas, wat die verbetering van stelsels, prosesse, mense en organisasiekultuur insluit. Hy het gesê die doel is om doeane-administrasie te moderniseer en ondoeltreffendhede wat uit verouderde stelsels geërf is, te verminder.

– [email protected]