Kus se akwifere lewer te min water

Die sentrale kus gebruik omtrent twee keer soveel water as wat sy akwifere toegelaat word om te lewer. 

Só het NamWater se hoof van die kus se sake-eenheid, Adelino Batista, gesê. Hy het gister namens die uitvoerende hoof by die derde Namibië streekwatersimposium op Swakopmund gesê die gaping word met ontsoute seewater gevul.

“Laat ek dus reguit wees. Ons grondwater uit die Omdel, sowel as die Kuiseb-akwifere, is by ’n toegelate limiet van omtrent 14 miljoen kubieke meter per jaar, terwyl die vraag omtrent 29 is,” het hy gesê.

Hy het gesê die res word deur die Orano-ontsoutingsaanleg voorsien, wat in die vorige boekjaar ’n rekord van ongeveer 18 miljoen kubieke meter gelewer het. Die vraag op die kusstelsel het oor twee jaar met 10% en daarna met 6% gestyg. NamWater se sake-eenheid by die kus het in die laaste boekjaar 28,4 miljoen kubieke meter behandelde water verkoop, die meeste daarvan aan myne.

Batista het gesê die Erongo Sunam-ontsoutingsprojek, die gesamentlike onderneming van N$2,1 miljard tussen NamWater en Swakop Uranium, mik vir bedryf teen middel 2028, met die ontwerp in ’n gevorderde stadium.

Hy het gesê die aanleg sal na verwagting meer water produseer as wat Swakop Uranium nodig het. Dit skep ’n geleentheid om die voorsiening na noordoostelike Erongo uit te brei, insluitend die Dâures-kiesafdeling.

Hy het gesê so ’n uitbreiding sal egter volg op verbintenisse van myne, nywerhede en die regering, “aangesien die afstand ver is en die koste van ontsoute water hoog is”.

Swakop Uranium besit 70% van die gesamentlike onderneming en NamWater 30%. Die aanleg is ontwerp om ongeveer 20 miljoen kubieke meter per jaar te produseer, en Swakop Uranium het gesê dit sal minstens die helfte daarvan verbruik.

Batista het ook die platform gebruik om die minister van landbou, visserye, water en grondhervorming, Inge Zaamwani, daaraan te herinner dat NamWater se grootmaattariewe in sewe jaar nie verander het nie.

“Ons grootmaattariewe is sedert 2019 nie aangepas nie, terwyl die koste van chemikalieë en energie aanhou styg, wat beperk wat ons terug in die stelsel vir instandhouding kan herbelê,” het hy gesê.

NamWater het in die 2024-’25-boekjaar ’n verlies van N$128,29 miljoen op inkomste van N$2,216 miljard aangeteken, met sy jaarverslag wat die vries van tariewe onder die knelpunte noem.

Batista het gesê tariewe moet koste weerspieël, maar tog bekostigbaar wees en dat myne die risiko van nuwe infrastruktuur moet deel.

“Myne is vir 15 tot 25 jaar in bedryf, terwyl ons infrastruktuur 30 tot 50 jaar hou. Dus moet die risiko gedeel word,” het hy opgemerk.

Hy het die Erongo-waterforum se standpuntstuk verwelkom en gesê vroeë betrokkenheid met mynboubeleggers is krities.

NamWater vervang ook gedeeltes van die Omdel- en Swakopmund-pyplyne teen ’n koste van ongeveer N$170 miljoen, met voltooiing wat in die volgende boekjaar verwag word. Werk aan albei pyplyne het in Julie begin.

– [email protected]