Baynes-damprojek tot 2028 uitgestel

Die konstruksie van die binasionale Baynes-hidrokragprojek van N$22 miljard is tot 2028 uitgestel en loop daarmee die teiken vir die eerste kwartaal van 2027 mis wat Namibië en Angola in 2024 aangekondig het.

Senior regeringsamptenare wat met die projek vertroud is, het aan Republikein gesê die twee lande mik nou daarna om teen daardie tyd met die konstruksie van die hoofdam en die reguleringsdam te begin.

“Die vertraging kom omdat die regerings steeds oorweeg hoe die projek gefinansier gaan word, terwyl omgewings-, geotegniese en hervestigingsprosesse nog nie afgehandel is nie,” het ’n amptenaar, wat op voorwaarde van anonimiteit gepraat het, gesê.

Daar word verstaan dat Namibië en Angola van plan is om die projek se volgende ontwikkelingsfase voor die einde van vanjaar van stapel te stuur – voor ’n geskeduleerde bilaterale vergadering in Oktober waar die lande se energieministers na verwagting sal vergader.

Die projek bestaan uit ’n 860 MW-hoofdam met ’n muur van 200 meter hoog, 45 km stroomaf van die Epupa-waterval, en ’n 21 MW-reguleringsdam. Die reservoir sou oor sowat 40 km strek, met kapitaaluitgawes, insluitend rente gedurende die konstruksiefase.

2027-TEIKEN

Toe Namibië en Angola die implementeringsooreenkoms van Baynes in November 2024 onderteken het, het die destydse minister van myne en energie, Tom Alweendo, en die Angolse minister van energie en water, João Baptista Borges, gesê die lande beoog om teen die einde van 2026 finansiering te verseker.

“Die belegging beplan ’n transmissienetwerk na die Baynes-hidrokragprojek, wat die konnektiwiteit van Angola en Namibië en met die res van die streek verder bevorder en ’n bykomende roete sal bied vir die uitvoer van oortollige krag uit die rivierbekkens van die Kwanza en die Kunene,” het die twee ministers destyds gesê.

Republikein verstaan egter dat die projek se finansieringsreëlings nog nie gefinaliseer is nie.

Na bewering het die implementeringseenheid van die projek en sy finansiële adviseurs ’n finansieringstrategie ontwikkel wat na verwagting aan albei regerings vir oorweging voorgelê sal word.

Amptenare na aan die aangeleentheid het gesê die twee lande het gekies vir ’n openbare implementeringsmodel, waarvolgens albei regerings verantwoordelik sal wees om die vereiste finansiering te mobiliseer.

“Die Afrika-ontwikkelingsbank (AfDB) het belangstelling uitgespreek om as die projek se hooforganiseerder op te tree, terwyl verskeie ander internasionale multilaterale ontwikkelingsbanke die vordering daarvan dophou.

“In Namibië het die Ontwikkelingsbank van Namibië (DBN) ook sy moontlike deelname aan die finansieringsproses aangedui,” het een amptenaar gesê.

STUDIES ONVOLTOOID

Na verwagting sal die projek Namibië se elektrisiteitsinvoere en sy afhanklikheid van Suid-Afrika vir stabiliteit van die kragnetwerk verminder.

Opdrag is in Junie gegee vir ’n omgewingsimpakstudie vir die kleiner reguleringsdam, wat stroomaf van die hoofdam gebou sal word en sal na verwagting gedurende die tweede kwartaal van 2027 voltooi word.

Na bewering word finansiering steeds vir geotegniese ondersoeke by die hoof- en reguleringsdamterreine gemobiliseer.

Daar word verwag dat die projek gemeenskappe sal raak wat naby die beplande reservoir woon.

“Die twee lande moet ook ’n hervestigingsaksieplan opstel en dit met geraakte gemeenskappe aan albei kante van die grens van Namibië en Angola onderhandel,” het die amptenaar gesê.

’n Regeringsamptenaar het die projek se stadige vordering toegeskryf aan beperkings vir finansiering, verskillende nasionale prioriteite en die kompleksiteit daarvan om ’n groot projek gesamentlik tussen twee lande te implementeer.

Die Baynes-projek is al byna twee dekades onder oorweging. Die haalbaarheidstudie is in 2008 van stapel gestuur en in 2014 voltooi. Sommige lede van die inheemse gemeenskappe van die Ovahimba en Ovatjimba in die Kunenestreek is sterk teen die Baynes-damprojek gekant weens ’n kritieke gebrek aan betekenisvolle konsultasie en die moontlike vernietiging van voorvaderlike grond.

– [email protected]