Nog geen leiers vir Namibia Air

Die ministerie van werke en vervoer sê geen aanstellings is nog vir die leierskap van die voorgestelde nasionale lugredery, Namibia Air, gemaak nie. Dit volg op die bewering deur die amptelike opposisie dat twee senior lugvaartbeamptes met ‘n omstrede verlede reeds help om die projek te vorm.

Die ministerie se verduideliking volg op 'n verklaring wat verlede week uitgereik is deur ‘n lid van die Independent Patriots for Change (IPC), Nelson Kalangula, wat beweer het dat die huidige uitvoerende direkteur van werke, Jonas Sheelongo, en die uitvoerende direkteur van die Namibiese Burgerlugvaartowerheid (NCAA), Toska Sem, onder die amptenare is wat Namibia Air beplan en adviseer. Dit ten spyte van forensiese en dissiplinêre bevindinge wat teen hulle gemaak is tydens hul vorige rolle by Air Namibia en die Namibië Lughawensmaatskappy (NAC).

Die woordvoerder van die ministerie, Julius Ngweda, het Vrydag gesê 'n tegniese komitee vir die stigting van die nasionale lugdiens is in 2025 saamgestel om die grondslag vir die projek te lê, maar het beklemtoon dat geen uitvoerende poste binne Namibia Air gevul is nie. Hy het egter nie die identiteite van die komitee se lede bekend gemaak nie.

Volgens Ngweda is geen name formeel ter tafel gelê of goedgekeur vir leierskapsposisies nie en sal enige toekomstige aanstellings slegs gemaak word nadat kandidate die regering se werwings-, omsigtigheids- en keuringsprosesse ondergaan het.

“Elke kandidaat sal onderwerp word aan die volle mandaat van die staat se werwings- en omvattende sorgvuldigheids- en keuringsprosesse,” het Ngweda gesê.

Die ministerie het ook geweier om kommentaar te lewer oor die geskiktheid van individue wie se name in die openbaar verskyn het, en gesê dit sou voortydig wees om voornemende kandidate te beoordeel voordat formele vakatures bestaan.

In sy verklaring verlede week het Kalangula aangevoer die kwessie was nie toekomstige aanstellings nie, maar na wat hy na verwys het as die “herwinning van mislukking”. Hy het die regering daarvan beskuldig dat dit amptenare wat na bewering by bestuursmislukkings betrokke was, toelaat om invloedryke posisies te beklee.

Kalangula het verwys na Jonas Sheelongo, die ministerie se huidige uitvoerende direkteur en Air Namibia se voormalige hoofbestuurder vir tegnies en werksaamhede, wat betrokke was by 'n forensiese ondersoek deur Deloitte in 2014 na beweerde ongemagtigde vliegtuigkontrakte, verkrygingsmislukkings en oortredings van maatskappybeleide. Ten spyte van hierdie bevindinge het Kalangula beweer Sheelongo is nou deel van die span wat ooreenkomste vir die stigting van Namibia Air “beplan, adviseer en onderhandel”.

Kalangula beweer ook dat Sem, voorheen strategiese uitvoerende beampte vir sakestrategie by die Namibië Lughawensmaatskappy (NAC), in 'n dissiplinêre ondersoek skuldig bevind is aan sameswering om openbare tenderprosedures te omseil, vertroulike verkrygingsinligting te lek en 'n gediskwalifiseerde bieër te probeer bevorder. Hy beweer dat die ondersoek haar ontslag en verwysing na die Teenkorrupsiekommissie (ACC) aanbeveel het. Volgens Kalangula adviseer sy glo nou die minister van werke en vervoer, Veikko Nekundi, oor reguleringskwessies in lugvaart met betrekking tot die voorgestelde lugredery.

“Wanneer senior leierskap betrokke is by wangedrag, growwe nalatigheid of finansiële onreëlmatighede, ondermyn die sistemiese mislukking om institusionele aanspreeklikheid af te dwing en die daaropvolgende bevordering of oordrag van verwante individue, ernstig die integriteit van openbare administrasie,” het Kalangula gesê.

Hy het aangevoer dat die toelating van amptenare wat na bewering gekoppel is aan bestuursmislukkings by Air Namibia en die NAC om die nuwe nasionale lugredery te help vorm, die risiko loop om die foute te herhaal wat bygedra het tot die ineenstorting van die voormalige nasionale lugredery.

“Ons kan nie voortgaan om individue wat deel was van stelsels wat so katastrofies misluk het, te herwin en verskillende resultate te verwag nie,” het hy gesê.

Kalangula het die minister van werke en vervoer, Veikko Nekundi, versoek om ondersoekverslae rakende senior amptenare in staatsbeheerde ondernemings onder die ministerie te hersien en hul aanbevelings te implementeer.

Volgens hom het hy verlede week aan die Teenkorrupsiekommissie (ACC) geskryf om 'n vorderingsverslag oor die forensiese ondersoeke te versoek.

Die ministerie het egter volgehou dat leierskapsaanstellings vir Namibia Air nog nie begin het nie. Volgens die ministerie sal enige aanstellings wanneer dit gemaak word, gebaseer sal wees op meriete, ervaring en voldoening aan die regering se bestuursraamwerk. - [email protected]