Toegang tot Xinfeng herstel
‘n Bevel om die Xinfeng-litiumverwerkingsaanleg buite Uis en vyf skeepshouers te sluit, is Vrydag deur hoërhofregter Dinnah Usiku ter syde gestel. Die bevel (CR 06/12/2024) is in Augustus 2026 uitgereik en op 10 September 2026 uitgevoer. Volgens Usiku is die betrokke lasbrief ongeldig en het gevolglik geen krag of uitwerking. Die saak wat deur die Chinese litiummynmaatskappy en sy Namibiese vennote, Longfire Investments, aanhangig gemaak is, duur vandag voort.
Volgens hofstukke wat by die hoërhof ingedien is, het die Namibiese polisie (Nampol) na bewering reeds begin om bedrywighede by ’n litium-aanleg naby Uis te beperk nog voordat ondersoekbeamptes vir ’n lasbrief vir deursoeking aansoek gedoen het.
Volgens hul betooghoofde wat verlede week ingedien is, het die polisie op 13 Augustus 2026 by die aanleg sonder ’n lasbrief opgedaag en werkers opdrag gegee dat geen toerusting van die terrein verwyder mag word “tot verdere kennisgewing” nie.
Die werkers is na bewering gewaarsku dat hulle in hegtenis geneem kan word en is aangesê om vir polisietoestemming te wag voordat toerusting verskuif word.
Die ondersoekbeampte het egter eers na bewering om 09:50 op 14 Augustus by Walvisbaai ’n aansoek vir die lasbrief beëdig – ’n dag nadat die polisie reeds die beperkings ingestel het.
Xinfeng en Long Fire voer aan dat die aanvanklike beperkings dus opgelê is voordat enige lasbrief-aansoek bestaan het.
LASBRIEF ‘GEBREKKIG’
Die geskil het toegeneem nadat die polisie daarna wel ’n lasbrief bekom het.
In die beantwoordende stukke het die respondente aanvaar dat die lasbrief “gebrekkig” was en dat die deursoeking en beslaglegging wat op 10 September uitgevoer is, nie gehandhaaf kan word nie.
Die respondente het ook ingestem dat die lasbrief tersyde gestel word en voorgestel dat Xinfeng en Long Fire se aanleg en vyf vraghouers herstel word deur die slotte en ander beperkings wat daarop geplaas is, te verwyder.
Die maatskappye versoek egter breër regshulp en voer aan dat die kwessie verder strek as die beweerde gebrekkige lasbrief en die polisie se optrede vóór en ná die uitreiking van die lasbrief raak.
Die hofstukke lui die lasbrief het na regsvoorskrifte verwys wat óf verkeerd, óf irrelevant was, óf nie oortredings geskep het nie.
Xinfeng en Long Fire sê die respondente het aanvaar dat Artikel 39(2) van die wet op omgewingsbestuur geen oortreding skep nie, dat Artikel 37(2) die verkeerde bepaling was, dat Artikel 20(e) van die strafproseswet nie bestaan nie, en dat Artikel 20(d) irrelevant is.
Hulle voer verder aan dat die lasbrief nie die items waarop die polisie wou beslag lê, duidelik geïdentifiseer het nie.
Die dokumente toon ook dat die polisie ’n lys voorberei het van items wat na bewering vir beslaglegging bedoel was.
Die lys het 65 voertuige en 11 ander items bevat, insluitend ses vraghouers en twee hope halfverwerkte litium.
Volgens Xinfeng en Long Fire, is die aanleg self egter nie in die lasbrief gelys nie, terwyl die polisie aanvaar het dat die afsonderlike beslagleggingslys nie in die lasbrief ingesluit is nie.
Die omstandighede rakende die 65 voertuie en die twee hope litium kan ’n kerndeel van die onderliggende ondersoek word.
KETTINGS, SLOTTE
Op 10 September het die polisie na bewering die hoofhek van die aanleg en elk van die vraghouers met kettings en hangslotte toegesluit.
Die ondersoekbeampte het na bewering omstreeks 17:30 die lasbrief en beslagleggingslys aan die werkers oorhandig en ’n selfoon-vertaaltoep gebruik, omdat die voormanne nie voldoende Engels kon lees of praat nie.
Hulle is na bewering gewaarsku dat hulle in hegtenis geneem kan word indien enigiets uit die vraghouers verwyder word.
Xinfeng en Long Fire beweer verder dat die ondersoekbeampte daarna ’n versoek om toegang geïgnoreer het, terwyl die stasiebevelvoerder van Omaruru na bewering op 12 September aan hulle gesê het dat die ondersoekbeampte geen mag gehad het om die hekke te sluit nie.
EIS VAN ‘HOFBEVEL’
’n Ander potensieel plofbare aspek van die geskil handel oor instruksies wat na bewering aan werkers gegee is nadat die aanleg toegesluit is.
Volgens die hofstukke het ’n boodskap wat in die ondersoekbeampte se naam uitgereik is, opdrag gegee dat materiaal by die aanleg onaangeraak moet bly en gewaarsku dat enigiemand wat nie aan die “hofbevel” voldoen nie, aanspreeklik gehou sal word.
Die werkers is na bewering meegedeel dat hulle in hegtenis geneem sal word indien enigiets uit die vraghouers geneem word.
Xinfeng en Long Fire betwis die regsgrondslag vir hierdie beperkings en voer aan dat die polisie hulle in werklikheid sonder wettige gesag van hul eiendom uitgesluit het.
Die maatskappye sê hul prokureurs het op 14 September formeel die inspekteur-generaal van Nampol genader en die beweerde gebreke in die lasbrief uiteengesit.
Hulle het na bewering gewys op die verkeerde statutêre verwysings, die versuim om die aanleg en vraghouers te identifiseer en die gebrek aan duidelikheid rakende die beslaglegging.
Hulle het ook die polisie gevra om die regsbevoegdheid aan te dui waarvolgens die aanleg toegesluit en beperkings ingestel is.
Volgens die betooghoofde het die polisie nie gereageer nie.
Xinfeng en Long Fire voer aan dat, ten spyte daarvan dat die respondente op 22 September toegegee het dat die aanleg en vraghouers herstel moes word, die slotte om 19:45 op 23 September steeds aangebring was.
Die saak fokus nietemin op ’n onderliggende polisieondersoek na beweerde onwettige mynbedrywighede.
Xinfeng en Long Fire betwis aspekte van die bewyse waarop die polisie steun en voer aan dat materiaal wat in die beantwoordende stukke aangehaal word, nie onwettige mynbou bewys nie.
Een dokument gedateer 8 September het na bewering bevestig dat Long Fire se mynkleims geldig gebly het, terwyl ’n ander aangedui het dat eksplorasiepersoneel na bewering die grense van die werk in ’n gelisensieerde eksplorasiegebied “oorskry”.
Die maatskappye voer aan dat laasgenoemde nie neerkom op ’n erkenning van onwettige mynbou nie.
‘HOORSê’
Die polisiestukke verwys na bewering ook na vragmotors wat na Nigerië verskuif is, gebaseer op inligting wat vir ondersoekers beskikbaar was. Xinfeng en Long Fire betwis hierdie bewyse as hoorsê.
Die hoërhof word versoek om die regsgevolge van die gebrekkige lasbrief en die beperkings wat op die aanleg opgelê is, te bepaal.
Xinfeng en Long Fire wil hê die lasbrief en die optrede wat daarvolgens geneem is, moet tersyde gestel word en versoek ’n bevel wat die polisie verbied om sonder ’n geldige lasbrief of ander wettige gesag die aanleg te betree, te deursoek, beslag op eiendom te lê of die aanleg toe te sluit.


Kommentaar
Republikein
Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie