Vrese oor gebrek aan sekuriteit in psigiatriese saal

Dringende kommer oor sekuriteitskwessies, oorbevolking en onveilige werksomstandighede by die Windhoek Sentrale Hospitaal se eenheid vir geestesgesondheid het weer opgeduik.

Dit nadat getuies herhaaldelike voorvalle beskryf het met pasiënte wat ontsnap, gewelddadige gedrag en onvoldoende beskerming vir studente- en verpleegkundiges.

Dié kommer kom te midde van ondersoeke rondom die onlangse voorval waarby ’n geestesgesondheidspasiënt betrokke was wat na bewering uit die geriewe ontsnap het voordat hy later aan ’n sekuriteitsbreuk by Staatshuis verbind is.

SEKURITEIT

’n Getuie wat praktiese opleiding by die hospitaal ontvang het, het die toestande binne die psigiatriese eenheid as “uiters gevaarlik” beskryf en gesê pasiënte het herhaaldelik sekuriteitsmaatreëls oortree en in openbare areas van die hospitaal rondgedwaal.

“Ek kan as ’n getuie praat oor die huidige toestand van die eenheid vir geestesgesondheid, gebaseer op my ervaring tydens praktiese opleiding.

“Die toestande wek ernstige kommer oor veiligheid, sekuriteit en kapasiteit. Sekuriteit is baie swak. Daar was voorvalle waar pasiënte daarin geslaag het om oor die grensmuur te spring en hul pad na die hoofperseel te vind waar verpleegkundiges gestasioneer is,” het die getuie gesê.

Die voormalige studenteverpleegkundige het een voorval tydens ’n opleidingsessie genoem toe ’n pasiënt wat uit isolasie ontsnap het, naby hospitaalpersoneel gesien is. 

“Terwyl ons in ’n sessie met ons dosent was, is ons meegedeel dat dit ’n geestesongestelde pasiënt was wat rondgeloop het en nie veronderstel was om in daardie area te wees nie.

“Die dosent het ons opdrag gegee om nie in te gryp nie en verduidelik dat ons nie weet wat die pasiënt in hul besit mag hê nie en dat dit gevaarlik kan wees,” het die getuie gesê.

‘GEVAARLIK’

Die getuie het verder ’n voorval beskryf waarby ’n 14-jarige seun glo glas in ’n pasiënt se kamer gebreek het en glasskerwe in sy mond gedruk het terwyl personeel gesukkel het om hom onder beheer te bring. 

“Situasies soos hierdie is uiters gevaarlik, maar tog is sekuriteitspersoneel óf afwesig óf onvoldoende toegerus om doeltreffend te reageer.

“Dit was uiters moeilik om die seun onder beheer en terug na die saal te bring, want daar was nie genoeg ondersteuning nie,” het die getuie gesê.

Vroueverpleegkundiges word na bewering ook dikwels aan hul eie lot oorgelaat om aggressiewe manspasiënte te hanteer sonder voldoende sekuriteitsondersteuning, wat hulle aan fisieke gevaar blootstel. 

“In die mans- en vrouesale word pasiënte in geslote ruimtes met beperkte interaksie gehou en medikasie word deur openinge toegedien. 

“Maar wanneer verpleegkundiges moet skoonmaak, beddegoed moet omruil of direk met pasiënte moet werk, moet hulle hierdie ruimtes sonder sekuriteitsondersteuning betree. 

“Pasiënte mag samewerking weier en in sommige gevalle word urine of ontlasting na personeel gegooi. Daar is min tot geen beskerming vir verpleegkundiges in hierdie situasies nie,” het die getuie bygevoeg.

‘KWESBAAR GELAAT’

Die getuie het ook kommer geopper oor die veiligheid van leerlingverpleegkundiges wat in die saalomgewing geplaas word. 

“Toe ek ’n studenteverpleegkundige was, was dit besonder onveilig om in so ’n omgewing geplaas te word. “Daar is van ons verwag om met geestelik onstabiele pasiënte te werk sonder voldoende toesig of ’n sigbare sekuriteitsteenwoordigheid. 

“As enigiets gebeur het, was daar geen onmiddellike ondersteuningstelsel om ons veiligheid te verseker nie,” het die getuie gesê. 

Die getuie het gesê die geriewe bly kritiek oorvol en het nie die infrastruktuur wat nodig is om die groeiende aantal geestesgesondheidspasiënte te akkommodeer nie.

“Daar is ook ’n duidelike tekort aan opgeleide sekuriteitspersoneel wat in staat is om aggressiewe of onstabiele pasiënte te hanteer. 

“Of pasiënte nou onder mekaar baklei, ernstige episodes ervaar of probeer ontsnap, daar is nie genoeg geskoolde ondersteuning om hierdie situasies veilig te hanteer nie.

“Ek het persoonlik gesien hoe ’n pasiënt oor die grensmuur spring en die perseel verlaat. Ons is aangesê om nie in te gryp nie en dat ander dit sou hanteer.

“Dit bly egter onduidelik hoe sulke situasies bestuur of voorkom word. In daardie geval het die pasiënt die geriewe suksesvol verlaat,” het die getuie gesê.

DRINGENDE HERVORMINGS

Die getuie het dringende hervormings versoek.

“Daar is ’n dringende behoefte aan groter en beter gestruktureerde geestesgesondheidsgeriewe waar pasiënte veilig is, studente- en verpleegkundiges beskerm word, voldoende sekuriteit in plek is en personeel hul pligte sonder vrees kan uitvoer,” het die getuie gesê.

Die voormalige uitvoerende hoof van Namdia, Kennedy Hamutenya, het die kommer in die openbaar gedeel nadat hy die getuienis op sosiale media ontvang het, wat die debat oor die stand van geestesgesondheidsdienste in Namibië verder aangevuur het.

MINISTERIE ERKEN TEKORTKOMINGE

In reaksie op vrae oor die onlangse ontsnappingsvoorval het die uitvoerende direkteur van gesondheid en maatskaplike dienste, Walters Kamaya, bevestig dat ’n pasiënt uit die mansaal ontsnap het deur op die dak te klim en oor die grensmuur te spring.

“Hy was in die binnehof van die mansaal, toe spring hy op die dak en oor die muur van die saal. Toe daar opgemerk is dat hy weg is, het verpleegkundiges die stadspolisie sowel as sy familielede in kennis gestel. “Onvoldoende infrastruktuur en tekorte aan menslike hulpbronne dra by tot mislukkings in toesig en monitering,” het hy gesê. 

Kamaya het gesê die ministerie het reeds beleide in plek wat die bestuur van ontsnapte pasiënte en aggressiewe individue reguleer.

“Daar is ’n bestaande beleid vir pasiënte wat wegraak, asook ’n riglyn vir die hantering van aggressiewe pasiënte en pasiënte met selfdoodneigings. 

“Daarbenewens het die eenheid ’n konsep-standaardbedryfsprosedure oor die bestuur van gewoonte ontsnappers uit die eenheid vir geestesgesondheid. 

“’n Informele ondersoek vanaf fasiliteitsvlak is gedoen oor die pasiënt wat weggeraak het, hangende formele ondersoeke,” het Kamaya gesê.

Hy het bygevoeg die ministerie gaan voort om infrastruktuur- en personeeltekorte deur amptelike kanale aan te meld terwyl dit probeer om in pas met internasionale standaarde vir pasiëntveiligheid te kom.

“Die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste hou by die pasiënthandves, die wet op geestesgesondheidsorg en die Verenigde Nasies se handves van pasiënteregte. 

“Beleide en protokolle wat tans in plek is, sluit behandelingsprotokolle, wegraak- en afsonderingsbeleide in,” het Kamaya gesê. 

POLISIEONDERSOEK AAN DIE GANG

Intussen het die woordvoerder van die Namibiese polisie, adj.komm. Kauna Shikwambi, bevestig dat ’n strafregtelike ondersoek van stapel gestuur is oor die breër voorval waarby die pasiënt betrokke is.

“’n Strafsaak is geopen en word tans ondersoek. Aangesien die saak sub judice is, kan geen verdere besonderhede in hierdie stadium verskaf word nie. 

“Die publiek sal op hoogte gebring word sodra die ondersoek afgehandel is,” het sy gesê.

Shikwambi wou nie kommentaar lewer oor hoe die pasiënt na bewering sekuriteit omseil het om toegang tot beperkte areas te verkry nie en het gesê die kwessie vorm deel van die voortgesette ondersoek.

“Die bekommernisse wat geopper is, word aangeteken. Sake wat verband hou met toegang en CCTV-beeldmateriaal vorm egter deel van die voortgesette ondersoek en kan nie in hierdie stadium bekend gemaak word nie,” het sy gesê. 

– [email protected]