Verslag wek asbeskommer by Karibib

’n Verslag beweer dat afval van marmermynbou en -verwerking onwettig oraloor Karibib gestort word en dat van die stof asbesvesels bevat wat langtermyn-gesondheidsrisiko’s kan inhou. 

Die verslag wat in die openbare domein sirkuleer, is deur ’n onafhanklike navorser uit die Verenigde State van Amerika (VSA) saamgestel, wat beweer dat die storting “sedert voor Januarie 2026” waargeneem is. 

Dit word beskryf as “’n voortdurende proses wat deur Best Cheer Stone Group uitgevoer word”, een van die marmerverwerkers wat by Karibib bedrywig is.

Dit beweer verder dat die Karibib-dorpsraad saamgewerk het in die “verspreiding van hierdie giftige afval aan burgers” en dit as ’n landskapproduk bevorder het. Die verslag verbind die afval aan “aansienlike permanente gesondheidsprobleme, insluitend silikose” en “verskeie kankerveroorsakende asbesvesels”. (Silikose is 'n longsiekte wat veroorsaak word deur die inaseming van mineralestof.)

ONAFHANKLIKE TOETSE

Dit beweer dat onafhanklike toetse wat in Junie 2024 gedoen is, tremoliet- en amosiet-asbesvesels in monsters gevind het wat glo by die verwerkingsaanleg uitvloei. 

Dit lys verskeie beweerde storting op openbare grond, by afvalstortingsterreine, op paaie en sypaadjies en langs informele behuising. Dit beweer ook blootstelling aan poeier wat in die lug versprei, asook stroomaf “onbeperk in die water” vanaf die aanleg in ’n opvangsgebied ingevloei het. 

Plekke wat glo geraak  word, sluit onder meer dele van Karibib se middedorp in, ’n nie-standhoudende rivierloop agter die verwerkingsaanleg, ’n speelgrond en die munisipale stortingsgebied. Die verslag beweer dat die storting “vinnig op ’n daaglikse basis” voortduur. 

DEBAT

Die bewerings het debat aangevuur, met inwoners en persone in die bedryf wat beide die gesondheidsrisiko’s en die motiewe agter die verslag bevraagteken. Sommige openbare reaksies voer aan dat marmergruis plaaslik en internasionaal in tuine en opritte gebruik word, terwyl ander waarsku dat risiko’s aansienlik tydens die sny en slyp toeneem en stof vorm. 

Franz Wittreich, uitvoerende hoof van Namibia Marble and Granite, het gesê hy het die plasing op sosiale media gesien en “was baie kwaad”. Hy het die stellings as ongegrond en skadelik vir die maatskappy beskryf.

'GEEN ASBESVESELS'

Wittreich het gesê sy maatskappy, wat “Namibia White Rhino Marble” ontgin, het toetse gedoen “soos vereis deur internasionale standaarde”.  Hy het bygevoeg: “Ons kan bewys dat ons marmer geen asbesvesels het nie.”

’n Bestuurder van Best Cheer Stone Group, wat versoek het om nie genoem te word nie, het die bewering verwerp dat die maatskappy onwettig bedryf en die kwessie as kommersieel gemotiveerd uitgebeeld.

“As dit waar was, sou die regering ons nie toegelaat het om met al ons bedrywighede voort te gaan nie,” het die bestuurder gesê.

“Alles is in plek, alles is gedoen en ons werk volgens die boek en wat die regering ons toelaat om te doen.”

Die bestuurder het gesê die bewerings kom neer op mededinging tussen maatskappye. Oor gesondheidskommer het die bestuurder gesê “al ons mense ondergaan intree- en uittree-mediese sifting volgens regeringsvereistes elke jaar” en bygevoeg dat bewys van sulke toetse voorsien kan word. 

Binne Karibib se marmersektor het uiteenlopende sienings na vore gekom oor of die kwessie ’n werklike openbare gesondheidsrisiko inhou of ’n kommersiële dispuut wat in die openbaar uitspeel. 

FYN POEIER

Klaus Rheinschmidt, vise-president van die Karibib Marmervereniging, het gesê die risiko hang af van hoe asbesdraende materiaal hanteer word. Hy het gesê asbes word gevaarlik wanneer vesels deur slypwerk en fyn stof vrygestel word.

“As hulle die liggaam binnedring, kan die liggaam nie van hulle ontslae raak nie. Hulle hoop in die longe op en veroorsaak asbestose,” het hy gesê. Rheinschmidt het gesê fyn marmerstof is nou wydverspreid in Karibib.

“Jy kan hierdie fyn poeier oral in die dorp kry. Daar is meer as ’n honderd vragmotorvragte in verskeie gebiede ontslae geraak,” het hy gesê. 

Op die vraag of die storting van marmerstof wat asbes bevat gevaarlik vir die gemeenskap is, het hy geantwoord: “Ja, absoluut.”

Hy het gesê werkers is verplig om beskermende toerusting te dra en jaarlikse mediese ondersoeke te ondergaan, maar “in Karibib dra niemand hierdie maskers nie.” 

OMGEWINGSKWESSIE

Hy het die wettigheid van huidige praktyke bevraagteken: “Normaalweg moet hierdie materiaal versamel en behoorlik van ontslae word. Jy kan dit nie sommer net in opritte of strate gooi nie,” en die situasie as “’n groot omgewingskwessie” beskryf. Rheinschmidt het erken dat daar kommersiële spanning binne die plaaslike marmersektor is, insluitend ’n dispuut wat ’n gesamentlike onderneming met Best Cheer Stone Group behels. Hy het gesê Erongo Marble word gesamentlik deur sy maatskappy en Best Cheer besit en dat verskille oor aandeelhouding ontstaan het.

Hy het egter voorstelle verwerp dat die bewerings oor die storting van marmerstof deur hierdie dispuut aangedryf word en gesê hy lig al langer as ’n jaar, lank voor die verslag versprei is, die destydse ministerie van myne en energie in oor bekommernisse oor tremoliet-asbes.

DISPUUT

Nóg ’n lid van die marmerbedryf in Karibib, wat geweier het om genoem te word, het gesê die kwessie word in ’n private sakegeskil ingetrek en het wantroue teenoor buitelandse toetsing uitgespreek.

“Ek wil ontledings hê wat deur Namibiese laboratoriums gedoen word,” het hy gesê.

“Ons is hier om waarde te skep, nie om mense te vernietig nie.”

Die Karibib-dorpsraad het nog nie ’n amptelike standpunt oor die inhoud van die bewerings uitgereik nie, maar het bevestig dat dit ondersoek word. Karibib se uitvoerende hoof, Tangeni Enkono, het gesê hy was nie bewus daarvan dat enige sodanige optrede plaasvind nie en dat Best Cheer “nie enigiets van daardie aard gedoen het sover ons bewus is nie”.

Hy het gesê die munisipaliteit sal nietemin die saak opvolg en die bewerings verder ondersoek.

– [email protected]