’n Menswaardige vaarwel by Huis Zietsman

Vir Welda Mouton het Huis Zietsman – ’n sentrum in Windhoek wat sub-akute mediese sorg, tehuis- en palliatiewe sorg bied – haar gesin iets kosbaars gegee tydens haar ma se laaste dae: tyd om saam te wees.

Haar ma is met frontotemporale demensie gediagnoseer en was herhaaldelik in die hospitaal. Tuis was Welda se pa die hoofversorger, bygestaan deur ander versorgers.

Mouton vertel dat die versorging van haar moeder al hoe moeiliker geword het namate die siekte gevorder het.

Sy het haar ervaring Maandag gedeel tydens die herdenking van Wêrelddag vir Tehuise en Palliatiewe Sorg. Dit word jaarliks op 10 Oktober gedenk onder die tema “Pynbestuur: ’n Noodsaaklike Deel van Palliatiewe Sorg”.

“Dit was ’n moeilike reis,” erken Welda, en merk op dat dit nie maklik was om haar pa se rol as hoofversorger te hanteer nie.

Dokters het uiteindelik aanbeveel dat die gesin haar ma na Huis Zietsman neem. Daar kon hulle haar besoek, langs haar bed sit en tyd as gesin saam deurbring.

“Huis Zietsman het ons gesin weer tyd gegee. Dit het ons die geleentheid gebied om op ’n waardige manier van my ma afskeid te neem,” het sy gesê.

Haar ma is in Augustus 2025 op die ouderdom van 63 oorlede. Vir Mouton gaan die herinnering aan daardie verlies ook gepaard met dankbaarheid vir die sorg wat haar gesin omring het.

“Ons het die kans gehad om afskeid te neem. Ek kan nie die gevoel vir jou beskryf nie.

“Ons kon haar besoek, langs haar bed sit en tyd as gesin saam deurbring,” het sy gesê.

Welda sê hierdie soort sorg aan die einde van die lewe is van onskatbare waarde, veral vir gesinne sonder mediese fondsdekking en vir diegene wie se dekking onder druk geplaas word deur die koste verbonde aan ’n terminale siekte.

Sy het die span by Huis Zietsman geprys en hulle vir hul werk bedank.

Hupstoot van N$4 miljoen

FirstRand Namibia het Maandag aangekondig dat die stigting byna N$4 miljoen oor drie jaar aan gespesialiseerde palliatiewe sorg by Huis Zietsman toegewy het.

Welda se ondervinding het ’n persoonlike perspektief gebied, het Clara Bohitile, voorsitter van die FirstRand Namibia-stigting, gesê, en bygevoeg dat mense dikwels nie die diepgaande impak raaksien van die werk wat by die fasiliteit gedoen word nie.

Bohitile het gesê agter die syfers op die tjek is gesinne wat ervarings soos dié van Welda in die gesig staar: die eise van versorging, die agteruitgang van ernstig siekes en die behoefte aan ondersteuning wanneer sorg by die huis moeilik word.

“Deur hierdie befondsing sal vyf staatspasiënte wat andersins beperkte toegang tot gespesialiseerde palliatiewe sorg sou hê, hierdie noodsaaklike steun sonder koste vir hulself of hul gesinne ontvang,” het Bohitile gesê.

Sy het palliatiewe sorg beskryf as ’n diens wat verder strek as die bestuur van simptome. Dit verlig ook ongemak, bied emosionele ondersteuning en help gesinne om die onsekerheid en nood van ernstige siekte te navigeer.

“Dit gaan daaroor om die persoon buite die diagnose te erken en te verseker dat hulle, ongeag hul omstandighede, met waardigheid en deernis behandel word,” het sy gesê.

‘n Behoefte misgekyk

Dr. Theo-Ben Kandetu, adjunk- uitvoerende direkteur in die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste, het by die seremonie gesê palliatiewe sorg strek oor verskeie kliniese dissiplines heen en dat die fokus daarvan simptoomverligting, pynbestuur en psigomaatskaplike steun vir pasiënte en hul gesinne insluit.

“Dit gaan oor waardigheid,” het hy gesê. Hy reken die uitdaging lê daarin om hierdie sorg toeganklik te maak vir mense vir wie dit andersins weens hul finansiële omstandighede buite bereik sou wees.

Kandetu het gesê die Palliatiewe Sorgfonds, wat in Januarie gestig is, ondersteun finansieel kwesbare kankerpasiënte wat by die Dr. AB May-kankersorgsentrum en deur die Kankervereniging van Namibië (CAN) se ondersteuningsprogramme aan mediese spanne bekend is.

Hy het voorgeneem dat die ministerie sal werk om die beleidsomgewing vir palliatiewe sorg te versterk, onder meer deur die dringende voltooiing van die Kankerbeheerplan.

Kandetu het ander ondernemings aangemoedig om die stigting se voorbeeld te volg en gesê die fonds benodig volgehoue bydraes.

“Tree na vore, belê in menswaardigheid en werk saam met ons om te verseker dat geen Namibiër ernstige siekte sonder vertroosting en sorg in die gesig staar nie,” het hy gesê.