'Gebreke by psigiatriese saal dra by tot ontsnapping'

Die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste het erken infrastruktuur- en personeeltekorte het verlede maand tot die ontsnapping van ’n geestesongestelde pasiënt bygedra.

Die pasiënt, Giano Seibeb, het by Staatshuis beland, waar hy in hegtenis geneem en sedertdien weer in die Windhoek Sentrale Hospitaal se eenheid vir geestesgesondheid opgeneem is.

Die woordvoerder van die ministerie, Walters Kamaya, het vandeesweek aan Network Media Hub (NMH) gesê dat Seibeb uit die mansaal ontsnap het deur op die dak te klim en oor die grensmuur te spring.

“Hy was in die binnehof van die mansaal, toe spring hy op die dak en oor die muur van die saal. Toe daar opgemerk is dat hy weg is, het verpleegkundiges die stadspolisie en sy familielede in kennis gestel. “Onvoldoende infrastruktuur en ’n tekort aan menslike hulpbronne dra by tot mislukkings in toesig en monitering,” het Kamaya gesê.

Seibeb se ontsnapping het hernude ondersoeke na sekuriteitsbreuke by beide die psigiatriese saal en Staatshuis ontketen.

Die voorval het ook oorvol sale en ’n gebrek aan veiligheid vir verpleegkundiges, leerlingverpleegkundiges en pasiënte by die geriewe aan die lig gebring.

Kamaya het egter gesê die ministerie het bestaande beleide wat die kwessie van ontsnapte en aggressiewe pasiënte takel en dat die ondersoek na die voorval voortduur.

“Daar is ’n bestaande beleid vir pasiënte wat wegloop, asook ’n riglyn vir die hantering van aggressiewe pasiënte en pasiënte met selfdoodneigings. 

“Daarbenewens het die eenheid ’n konsep-standaardbedryfsprosedure vir die hantering van gewoonte ontsnappers uit die eenheid vir geestesgesondheid. 

OPENBARE KOMMER

’n Leerlingverpleegster wat praktiese opleiding by die hospitaal ontvang het en op voorwaarde van anonimiteit gepraat het, het die toestande binne die saal as “uiters gevaarlik” beskryf.

Sy het gesê dat, gebaseer op haar ervaring tydens praktiese opleiding, die huidige toestand van die hospitaal vir geestesgesondheid ernstige kommer oor veiligheid, sekuriteit en kapasiteit wek.

“Sekuriteit is baie swak. Daar was voorvalle waar pasiënte daarin geslaag het om oor die grensmuur te spring en hul pad na die hoofgebou te vind waar verpleegkundiges gestasioneer is,” het sy gesê.

Die leerlingverpleegster het ook gesê pasiënte het herhaaldelik sekuriteitsmaatreëls oortree en in openbare areas van die hospitaal rondgedwaal.

“Terwyl ons in ’n sessie met ons dosent was, is ons meegedeel dat dit ’n geestesongestelde pasiënt was wat rondgeloop het en nie veronderstel was om in daardie area te wees nie.

“Die dosent het ons opdrag gegee om nie in te gryp nie en verduidelik dat ons nie weet wat die pasiënt in hul besit mag hê nie en dat dit gevaarlik kan wees,” het sy gesê.

GEBREKKIGE SEKURITEIT

Sy het vertel van ’n voorval waarin ’n 14-jarige seun ’n glas gebreek het om toegang tot ’n pasiënt se kamer te verkry, waar hy glasskerwe in sy mond gedruk het terwyl personeel gesukkel het om hom onder beheer te bring.

“Situasies soos hierdie is uiters gevaarlik, maar tog is sekuriteitspersoneel óf afwesig óf onvoldoende toegerus om doeltreffend te reageer.

“Dit was uiters moeilik om die seun onder beheer en terug na die saal te bring, want daar was nie genoegsame en behoorlike ondersteuning nie,” volgens die leerlingverpleegster.

Vroueverpleegkundiges word na bewering ook dikwels aan hul eie lot oorgelaat om aggressiewe manspasiënte te hanteer sonder voldoende sekuriteitsondersteuning, terwyl daar van leerlingverpleegkundiges verwag word om in onveilige toestande te werk sonder onmiddellike ondersteuning.

“Daar is ook ’n duidelike tekort aan opgeleide sekuriteitspersoneel wat in staat is om aggressiewe of onstabiele pasiënte te hanteer. 

“Of pasiënte nou onder mekaar baklei, ernstige episodes ervaar of probeer ontsnap, daar is nie genoeg geskoolde ondersteuning om hierdie situasies veilig te hanteer nie, het die leerlingverpleegster gesê.

POLISIEONDERSOEK

Intussen het die hoofwoordvoerder van die Namibiese polisie, adj.komm. Kauna Shikwambi, bevestig dat ’n strafregtelike ondersoek van stapel gestuur is oor die breër voorval waarby die pasiënt betrokke is.

“’n Strafsaak is geopen en word tans ondersoek. Aangesien die saak sub judice is, kan geen verdere besonderhede in hierdie stadium verskaf word nie. 

“Die publiek sal in kennis gestel word sodra die ondersoek afgehandel is,” het sy gesê.

Shikwambi wou nie kommentaar lewer oor hoe die pasiënt na bewering sekuriteit omseil het om toegang tot beperkte areas te verkry nie.

“Die bekommernisse wat geopper is, word aangeteken. Sake wat verband hou met toegang tot beperkte areas en CCTV-beeldmateriaal vorm egter deel van die voortgesette ondersoek en kan nie in hierdie stadium bekend gemaak word nie,” het sy gesê. 

– [email protected]