Geen OTM vir Kamanjab

Inwoners van Kamanjab sê die sluiting van die laaste outomatiese tellermasjien (OTM) op die dorp het hulle laat sukkel om toegang tot salarisse, pensioene en kontant vir daaglikse transaksies te kry, terwyl die bank sê die masjien is nie meer finansieel lewensvatbaar nie.

Gemeenskapslede en boere sê die sluiting van die laaste oorblywende OTM van Standard Bank dwing inwoners om meer as 100 km na Khorixas of Outjo te reis om kontant te trek.

Die bekommernisse het inwoners aangespoor om ’n klagskrif by Standard Bank in te dien en die bank te versoek om die sluiting te heroorweeg.

Inwoner Justus Kheibeb (75) het aan Network Media Hub (NMH) gesê die situasie was veral moeilik vir pensioenarisse, wat nou op informele en dikwels riskante reëlings moet staatmaak om kontant in die hande te kry.

“Selfs wanneer ons kinders wat in dorpe werk vir ons geld elektronies stuur, moet ons taxibestuurders wat tussen Outjo, Khorixas en Kamanjab ry vra om dit vir ons te trek,” het hy gesê. 

Kheibeb het bygevoeg dat dit “nie altyd betroubaar is nie, aangesien ’n mens nie almal – veral vreemdelinge – met geld kan vertrou nie”.

Hy smeek: “Ons vra nie dat groot banke hier gebou word nie; ons vra net vir een OTM, net een.” 

AFGESNY

’n Kommersiële boer in die omgewing, Danie Robbertse, het gesê die verlies aan OTM-dienste het inwoners in werklikheid van basiese ekonomiese bedrywighede afgesny.

“’n OTM is meer as ’n masjien – dit is ’n reddingslyn vir pensioenarisse, boere, werkers en klein besighede.”

Hy het gesê die masjien het as ’n kritieke toegangspunt vir pensioenarisse, werkers, boere en klein besighede gedien.

“As mense nie by hul geld kan uitkom nie, word hulle in effek uit die ekonomie uitgesluit.”

Robbertse het bygevoeg dat die gebrek aan kontantdienste ook toerismeverwante verkope raak, met besoekers wat nie maklik plaaslike produkte en kunsvlyt kan koop nie. Hy het gesê sommige inwoners spandeer glo dae om toegang tot salarisse deur beperkte posdienste te probeer kry.

Jeugaktivis Veronica Tjiveze het gesê sommige inwoners neem vindingryke stappe om kontant in die hande te kry.

“Ons moet mense wat van ander dorpe af reis vra om geld vir ons te trek en dit saam te bring wanneer hulle terugkeer,” het sy gesê.

EKONOMIES NIE LEWENSVATBAAR

In ’n reaksie het Standard Bank bevestig dat die OTM op 31 Maart gesluit het as deel van ’n breër strategie wat daarop gemik is om ’n “meer volhoubare en digitaal-ondersteunde bankmodel” te skep.

Die bank het verklaar dat meer as die helfte van alle maandelikse transaksies wat by die OTM op Kamanjab gedoen is, nie van Standard Bank-kliënte was nie, terwyl die bank die volle bedryfs- en instandhoudingskoste gedra het.

“Hierdie wanbalans maak die OTM ongelukkig kommersieel onvolhoubaar,” het Standard Bank se hoof van digitale handel en e-handel, Burger Smit, gesê.

Hy het gesê die bank ondersoek alternatiewe oplossings, insluitend mobiele “bank op wiele”-dienste tydens spitstye, vennootskappe met plaaslike kleinhandelaars en die groter gebruik van digitale bankplatforms.

FINANSIële INSLUITING

In reaksie op vrae van NMH het die ministerie van finansies gesê die regering is daartoe verbind om finansiële insluiting te verbeter, veral in landelike gemeenskappe.

“Dit is die standpunt van die regering dat elke Namibiër, ongeag geografie, betekenisvol aan die formele finansiële stelsel moet kan deelneem,” het woordvoerder Wilson Shikoto gesê.

Hy het verwys na Namibië se teiken in die finansiële sektor-transformasiestrategie om teen 2035 95% nasionale finansiële insluiting en 75% landelike finansiële insluiting te bereik.

Shikoto het egter daarop gewys dat kommersiële banke instellings in private besit is wat deur die Bank of Namibia (BoN) gereguleer word. Hy benadruk dat die regering nie banke kan dwing om takke of OTM-dienste in spesifieke gebiede te handhaaf nie.

“Die besluit oor waar om ’n tak te bedryf is ’n kommersiële een, wat deur elke bank geneem word,” het die woordvoerder gesê.

Die regering behou nietemin beleids- en regulatoriese meganismes wat daarop gemik is om te verseker dat gemeenskappe nie agtergelaat word soos die finansiële sektor ontwikkel nie, het Shikoto bygevoeg.

Die Kamanjab-dorpsraad het nie op vrae wat deur NMH gestuur is, gereageer nie.

– [email protected]