Tjombonde wend haar tot arbeidskommissaris

Die voormalige uitvoerende hoof van die Namibië Instituut vir Patologie (NIP), Kapena Tjombonde, het ’n geskil oor die verstryking van haar indiensnemingskontrak van vyf jaar na die kantoor van die arbeidskommissaris verwys.

Die saak is verlede week aangehoor en dit word verstaan dat dit fokus op of NIP aan kontraktuele bepalings voldoen het wat die moontlike hernuwing of beëindiging van haar kontrak bepaal, insluitend ’n klousule wat na skriftelike kennisgewing ses maande voor verstryking verwys.

Tjombonde se kontrak het op 31 Januarie 2026 verstryk. Die arbeidskommissaris het nog nie oor die geskil beslis nie en dit is onduidelik wanneer dit gefinaliseer sal word.

Dit bly onduidelik of die voormalige uitvoerende hoof heraangestel wil word, vergoeding wil hê wat aan die betwiste kennisgewingtydperk gekoppel is, of ’n ander vorm van regshulp.

Die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste het bevestig dat Tjombonde verrigtinge by die arbeidskommissaris aanhangig gemaak het, maar het geweier om die geskil te bespreek.

“Kontraktuele aangeleenthede tussen die werkgewer en werknemer is vertroulik en word hanteer ingevolge die kontrakvoorwaardes en bestuursraamwerke van die instelling,” lui antwoorde van die ministerie op vrae van Republikein. 

“Die ministerie kan daarom nie op hierdie stadium kommentaar lewer oor die spesifieke aspekte van hierdie saak nie.” 

Die ministerie het ook geweier om te sê of die geskil die aanstelling van ’n vaste uitvoerende hoof vertraag.

NIP se hoofbeampte vir strategie en besigheidsontwikkeling, Niita Evaristus, het gesê werwing is aan die gang, maar het nie gesê in watter stadium die proses is of wanneer dit afgehandel sal word nie.

“Die NIP se direksie bly daartoe verbind om die onbelemmerde bedrywighede van die NIP te verseker,” het sy gesê.

Die direksievoorsitter, Anselma Haushiku, het die instelling se reaksie beaam. 

“Ek het na die vrae gekyk wat jy gestuur het en dit is die NIP se standpunt,” het Haushiku gesê.

KONTRAKBEPALINGS

Tjombonde is as uitvoerende hoof met ingang van 1 Februarie 2021 aangestel.

Ná die verstryking van haar kontrak is die bedryfshoof, Vincent Nowaseb, as waarnemende uitvoerende hoof aangestel.

Sewe maande later funksioneer die NIP steeds sonder ’n vaste uitvoerende hoof, terwyl geen openbare advertensie wat aansoeke vir die pos uitnooi, uitgereik is nie.

Tjombonde se dienskontrak wat deur Republikein gesien, is op 23 Februarie 2021 onderteken, maar het vanaf 1 Februarie daardie jaar in werking getree.

Klousule 3.2 bepaal dat die ooreenkoms “vir ’n tydperk van vyf jaar vanaf die aanvang tot 31 Januarie 2026” sou duur, tensy dit vroeër ingevolge die ander bepalings beëindig word.

Die ooreenkoms het nie vir Tjombonde ’n verdere termyn gewaarborg nie. Dit het aan die direksie die diskresie gegee om die kontrak te hernu nadat haar prestasie oorweeg is en die toestemming van die gesondheidsminister verkry is.

“Dit is ’n vyfjaar-termynooreenkoms, hernubaar by verstryking en ses maande voor die verstryking van die vyfjaar-indiensnemingstydperk en met die toestemming van die minister, kan die direksie sy diskresie uitoefen en, op grond van die prestasie-evaluering van die uitvoerende hoof se pligte, besluit om óf te heronderhandel óf die ooreenkoms te verleng of te hernu op die bepalings en voorwaardes wat deur die partye ooreengekom sal word,” lui klousule 3.3.

Klousule 3.5 handel oor die posisie indien hernuwing nie toegestaan word nie.

“Indien hierdie hernuwing nie toegestaan word nie, sal hierdie kontrak outomaties deur ’n skriftelike kennisgewing beëindig, ses maande voor die beëindigingsdatum,” lui die klousule.

Op grond van die verstrykingdatum van 31 Januarie 2026 sou die kennisgewing wat ses maande vooraf uitgereik word, normaalweg teen die einde van Julie 2025 gegee moes word. Die arbeidsproses moet die interpretasie en regsgevolg van die klousule bepaal.

Tjombonde het nie op vrae gereageer wat aan haar gestuur is nie.

PRESTASIEBONUS VAN BYNA N$500 000

’n Interne NIP-rekord, deur Republikein gesien, toon dat Tjombonde vroeg in haar termyn ’n positiewe prestasiebeoordeling ontvang het en ’n prestasiebonus van N$465 828 betaal is.

Die rekord sê sy het ’n jaarlikse sakeplan vir 2021-’22 opgestel, met die destydse direksievoorsitter wat ’n prestasie-ooreenkoms in Junie 2021 onderteken het.

“Die uitvoerende hoof se eerste prestasiebeoordeling is deur die volle direksie op 1 Augustus 2021 uitgevoer, by die verstryking van die uitvoerende hoof se proeftydperk, wat haar as uitvoerende hoof bevestig het.”

Nog ’n evaluering is in Mei 2022 gedoen, wat ’n gradering van 3,502 tot gevolg gehad het. ’n Direksiebesluit gedateer 14 Julie 2022 het ’n prestasiebonus goedgekeur gelykstaande aan 35% van Tjombonde se totale koste-tot-maatskappy-pakket.

Die rekords het slegs betrekking op die vroeë deel van haar termyn en dui nie aan hoe die direksie haar prestasie gedurende die res van haar kontrak beoordeel het nie. Hulle dui dus nie aan of sy vir hernuwing gekwalifiseer het nie.

– [email protected]