Nuwe komitee moet Psemas omdraai

Nuwe komitee moet Psemas omdraai

Verteenwoordigers van twee vakbonde, die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste en die ministerie van finansies asook die raad vir gesondheidsberoepe in Namibië (HPCNA) is gister as lede van die nuwe bestuurskomitee van die staat se mediese fonds (Psemas) aangewys.

Die nuwe komitee, wat amptelik deur die eerste minister, Elijah Ngurare, bekend gestel is, is die taak opgelê om die beleërde Psemas om te draai in aanloop tot Visie April 2026 en Namibië se instelling van sy Universele Gesondheidsdekking (UHC).

Op die komitee is Gladice Pickering, wat tans as uitvoerende direkteur in die kantoor van die eerste minister dien, maar deur die Regsdienskommissie as ’n waarnemende regter van die hoërhof vir die tydperk 16 Maart tot 30 Junie aangewys is.

Die res van die lede is Oscar Capeloa (ministerie van finansies); Toino Amaambo (ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste); Peter Nevonga (Namibiese Vakbond vir Staatsdienswerkers – Napwu); Milka Muungunda (komitee vir openbare ampsdraers); Malaika Mateus (HPCNA); Loide Shaanika (die Namibiese Nasionale Onderwysersunie – Nantu); Eric Gariseb (Namfisa) en Josef Peters (Nasionale vereniging vir pensioenarisse in Namibië – Gipan).

Psemas se nuwe bestuurskomitee moet doeltreffendheid, verantwoordbaarheid en deursigtigheid tot voordeel van Namibiërs verseker. Ngurare het die lede as die stigters van die nuwe raamwerk beskryf, wat volgens hom ontwerp is om die bogenoemde doelwitte te verwesenlik.

“Ons herontwerp nie die wiel nie. Ons herontwerp en herstruktureer Psemas om die doelwitte te verwesenlik wat ons vir onsself in Visie 2030 gestel het en alle opeenvolgende nasionale ontwikkelingsplanne (NDP) waarvan die nuutste die NDP6 is.”

Ná kabinetsgoedkeuring vir hervorming by Psemas en aanbevelings na afloop van ’n slypskool met erkende vakbonde, het die regering volgens Ngurare in Desember 2025 met die implementering van die aanbevole hervormingsmaatreëls begin. 

Die goedgekeurde voorstelle sluit onder meer in om alle hervormingsinisiatiewe in lyn te bring met ’n opdrag van president Netumbo Nandi-Ndaitwah dat senior regeringslui openbare gesondheidsgeriewe moet gebruik. Dit, volgens Ngurare, is in lyn met die regering se UHC om niediskriminerende gehalte-gesondheidsorg aan alle Namibiërs ongeag hul sosioëkonomiese status te verskaf. 

“Onder UHC verbind die regering hom tot die verbetering van openbare gesondheidsgeriewe en die handhawing van voldoende gesondheidspersoneel om uitstekende sorg aan pasiënte te verskaf,” het die eerste minister gesê.

Psemas se bestuursraamwerk moet volgens Ngurare die volhoubaarheid van die skema verbeter deur moderne en globale beste praktyke in die administrasie van mediese fondse te aanvaar.

Volgens die eerste minister het Psemas se vorige bestuursmodel van die koördineringskomitee beperkte kundigheid in baie aspekte gehad. Dit het gelei tot onvoldoende toesig en afdwinging van nakoming, trae besluitneming, ondoeltreffende operasionele vermoëns, ’n gebrek aan aanspreeklikheid en kommunikasiegapings.

In ’n poging om dit te takel, is rolspelers gevra om gekwalifiseerde kandidate te nomineer wat as lede en ook plaasvangers kan dien in die eerste raad van trustees van die nuwe bestuurskomitee.

Die lede is afkomstig uit regeringsagentskappe, organisasies wat lede van die skema verteenwoordig, asook reguleerders van mediesefonds- en gesondheidsberoepe. Die komitee sal aan die kabinetskomitee oor staatsdiens, onder voorsitterskap van die eerste minister, verslag doen.

Volgens Ngurare sal kundiges in relevante spesialisgebiede soos die ontwerp van voordele, finansiële, oudit- en risikobestuur, sowel as kliniese protokolle en -bestuur, in die bestuurstruktuur opgeneem word as lede van subkomitees wat deur die bestuurskomitee gestig sal word.

Die eerste minister sê die nuwe omvattende bestuurstruktuur sal strategiese leierskap bied in onder meer die formulering van beleid sowel as die koördinering van voortgesette maatreëls om die volhoubaarheid van koste, waarde vir geld en gehaltesorg aan lede te verseker.

– [email protected]