’Aborsiepille glip deur na swartmark’
Ten spyte daarvan dat die medikasie onder “slot en grendel” in die staat se gesondheidsgeriewe gehou word, vind aborsieverwante medikasie glo sy pad na Namibië se swartmark.
Dit laat ernstige vrae ontstaan oor interne beheermaatreëls, groeiende vraag en die risiko’s waarmee vroue en te kampe het wanneer hulle hul tot dié mark wend.
Vanjaar het die polisie in Maart alleen op ten minste 16 aborsiepille beslag gelê.
Dit terwyl gesondheidsbeamptes waarsku dat sogenaamde “abortiewe uitkomste” reeds sowat 12% van moedersterftes in die land uitmaak.
Tog onthul dié syfers ’n grootliks verborge netwerk – een wat vermoedelik die herlei van voorraad van binne die gesondheidstelsel behels, informele handelaars wat oor streke heen werk en medies riskante prosedures wat buite die raamwerk van formele gesondheidsorg uitgevoer word.
In reaksie op vrae van Network Media Hub (NMH) het die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste bevestig dat misoprostol – ’n middel wat dikwels met aborsies geassosieer word – nie vir daardie doel in Namibië geregistreer is nie en eerder vir spesifieke verloskundige en ginekologiese toestande gebruik word.
Gevolglik word dit as streng beheerde medikasie geklassifiseer, onder streng sekuriteit gestoor en slegs in aangewese mediese omgewings gebruik.
Die teenwoordigheid van die medikasie op die informele mark het egter kommer laat ontstaan.
“Die teenwoordigheid van sulke medikasie buite gereguleerde kanale is ’n ernstige bron van kommer,” het die ministerie gesê.
Die ministerie het bygevoeg sake wat vermoedelik herleiding of diefstal behels, in sommige gevalle verder as interne dissiplinêre prosesse na die Teenkorrupsiekommissie van Namibië (ACC) en die Namibiese polisie (Nampol) gevorder het.
INGELIGTE BRON
’n Apteker, wat op voorwaarde van anonimiteit gepraat het, het Dinsdag aan Network Media Hub (NMH) ’n kommerwekkende patroon binne die stelsel beskryf wat veronderstel is om sulke medikasie te beveilig.
“Hierdie middels loop nie sommer vanself uit nie,” het die ingeligte bron gesê.
“In sommige gevalle manipuleer personeel voorraadrekords of vertraag hulle die opname van voorraad om tekorte te verberg.”
Die apteker het bygevoeg voorvalle van vermiste voorraad is nie ongewoon nie.
“Ons het situasies gehad waar pille vermis raak en eers later wys ’n interne ondersoek na iemand aan die binnekant.
“In een geval is 'n personeellid betrap terwyl die persoon probeer het om aborsieverwante medikasie te verwyder en is ontslaan.”
Volgens die bron kan skuiwergate in toesig uitgebuit word, wat medikasie toelaat om stilweg die onwettige mark te betree.
Sodra die pille buite amptelike kanale is, versterk dit ’n ondergrondse ekonomie wat met sy eie pryse, voorsieningskettings en diensverskaffers funksioneer.
NMH het met ’n handelaar *Paolo gepraat wat verduidelik het hoe die handel in aborsiepille soos mifepristoon en misoprostol werk.
Volgens hom wissel pryse na gelang van hoe ver ’n swangerskap gevorder het.
“Vir een tot twee weke kyk jy na tussen N$500 en N$800.
“Drie tot vier weke kan tussen N$1 500 en N$2 500 kos,” het hy gesê.
In meer gevorderde gevalle kan pryse so hoog as N$3 500 bereik, “arbeid ingesluit”.
“Dit hang alles van aanvraag en beskikbaarheid af,” het Paolo gesê.
“Wanneer pille skaars is, skiet pryse die hoogte in – veral as die swangerskap oor ’n maand of twee is. Dis wanneer mense desperaat is.”
Hy het ’n bestendige vloei van bedrywighede beskryf en gesê meer as 20 pille kan binne ’n enkele maand verkoop word.
“In die stad, dis waar die goud is,” het Paolo gesê en bygevoeg dat Erongo en die noordelike streke onder die aktiefste markte is weens ’n bestendige vraag.
Hy het verduidelik die pille gaan in die algemeen deur verskeie hande voordat dit die koper bereik.
“Die meeste van ons voer nie eintlik die prosedure uit nie,” het Paolo gesê.
“Ons verbind kliënte met iemand anders.”
Dié derde partye, het hy beweer, is dikwels individue met ’n sekere vlak van mediese opleiding.
“In baie gevalle is hulle verpleegkundiges – soms selfs studente – omdat hulle makliker is om te benader en dikwels die geld nodig het.”
Vir swangerskappe in ’n vroeë stadium, het Paolo gesê, word twee pille gewoonlik gebruik.
“Een word onder die tong geplaas en die ander word vaginaal geneem. Ná sowat twee uur begin die proses.”
Vir swangerskappe wat verder gevorderd is, is meer pille nodig en die “risiko is hoër”.
ERNSTIGE GEVOLGE
Gesondheidsowerhede waarsku dat sulke praktyke ernstige gevolge kan hê.
Terwyl presiese syfers oor onveilige aborsies moeilik is om vas te stel, word gevalle dikwels onder ’n breë kategorie van aborsieverwante komplikasies aangeteken, insluitend onvolledige en septiese aborsies.
Volgens ’n onlangse vertroulike ondersoek na moedersterftes, stilgeboortes en neonatale sterftes van April 2021 tot Maart 2024, maak aborsies ongeveer 12% van moedersterftes in Namibië uit.
Ten spyte van die wetlike beperkings ingevolge die Aborsie- en Sterilisasiewet van 1975, wat die beëindiging van swangerskappe slegs onder beperkte omstandighede toelaat, bly die vraag steeds voortbestaan – wat sommige vroue na onveilige alternatiewe dryf.
FOKUS
Die direkteur van Out-Right Namibia, Agapitus Hausiku, het gesê die kwessie kan nie tot ’n eenvoudige regsdebat verminder word nie.
Hy het aangevoer dat die fokus op voorkoming, toegang tot inligting en die versekering moet wees dat individue nie gedwing word om riskante besluite te neem nie.
“Vir my gaan dit daaroor om dit veilig vir ’n individu te maak wat hulself in daardie situasie bevind om die regte besluit te neem sonder om hul lewens te waag,” het hy gesê.
Hausiku het bygevoeg dat leemtes in onderrig en ondersteuning steeds baie, veral jong vroue, kwesbaar laat.
Die gesondheidsministerie sê hy het samewerking met wetstoepassings- en regulerende liggame, insluitend die ACC, Nampol en die Namibiese Medisynebeheerraad verskerp om die onwettige verkoop van voorskrifmedikasie te bekamp – en dit nie net as ’n gesondheidskwessie te hanteer nie, maar as ’n groeiende kriminele kommer.
Terselfdertyd waarsku amptenare steeds dat onveilige aborsiepraktyke, veral dié wat medikasie behels wat buite die formele stelsel verkry is, ernstige risiko’s inhou, insluitend ernstige bloeding, infeksie en sterftes.
*Skuilnaam


Kommentaar
Republikein
Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie