KAITE kook ten spyte van BKS

Ten spyte van die uitbreking van bek-en-klouseer(BKS) in die ǁKharasstreek en die gevolglike demper wat dit op uitstallers en die streek plaas, kon die 70ste Keetmanshoop Landbou-, Nywerheids- en Toerisme-ekspo (KAITE) duisende besoekers gelok. Volgens 'n bron wat by die ingang gewerk het, het na raming 5 000 mense Vrydag die ekspo besoek, met hekgelde wat N$65 000 oorskry het.Mount Karas Butchery het die meeste van die vleis verskaf wat by die ekspo verkoop is, alhoewel die voorrade weens die impak van die BKS-beperkings aansienlik minder as verlede jaar was. In 2025 is 2,5 ton vleis verskaf teenoor vanjaar se 1,5 ton. Vanjaar se 800 sosaties was ook aansienlik minder as die 3 000 van verlede jaar. 'n Afskrif van die onderneming se geskiktheidsertifikaat, wat beide sy abattoir- en slaghuisbedrywighede dek, is op 8 Oktober uitgereik en is geldig tot 31 Maart 2027. Volgens die eienaar, Christine van Zyl, is die vleis voorberei en verkoop in ooreenstemming met BKS-regulasies en riglyne wat deur die ministerie van landbou, visserye, water en grondhervorming en die direktoraat veeartsenydienste (DVS) uitgereik is."’n Gesondheidsinspekteur het die perseel besoek om toe te sien dat regulasies nagekom word. Voor 23 September het ons 1,5 ton vleis vir die ekspo voorberei en vakuumverpak op die plaas Tranental, ongeveer 200 km oos van Keetmanshoop," het sy gesê.Volgens Van Zyl het die onderneming na die plaas verskuif, nadat die eienaar van die perseel wat hulle in Keetmanshoop gehuur het, besluit het om die eiendom vir ander doeleindes te gebruik."Ons het geen ander keuse gehad as om die onderneming na ons eie eiendom te verskuif om aan ons kontraktuele verpligtinge te voldoen nie," het sy gesê.Die verskuiwing het bykomende logistieke uitdagings meegebring, aangesien die onderneming vleis oor lang afstande moes vervoer om voorraad aan sy stalletjie by die ekspo te verskaf. "Ons moes daagliks 400 km aflê om vleis na die ekspo te vervoer, teen 'n koste van N$2 000 per rit per dag, oor 'n tydperk van vyf dae. Omdat ons nie al die vleis vooraf kon gaarmaak en stoor nie, moes ons aanpas en dit op aanvraag voorberei. Dit het beteken dat ons byna ononderbroke moes braai om by die aanvraag te kan byhou," het sy gesê. Van Zyl het gesê sake was minder flink as in 2025, met 'n afname in die verkope van beide vleis en gebak."Verlede jaar het ons oor vier dae 40 sakke meel van 10 kg elk gebruik om roosterbrood te maak. Vanjaar het ons slegs 80 kg, oftewel agt sakke, gebruik. In 2025 het ons 2,5 ton vleis hanteer, vergeleke met 1,5 ton vanjaar," het sy gesê.Sosaties was reeds op die eerste dag van die ekspo uitverkoop."Verlede jaar het ons 3 000 sosaties voorberei, terwyl ons vanjaar slegs 800 gemaak het. Ons kon nie meer produseer nie, weens die BKS-beperkings op die slag van vee," het Van Zyl gesê. Sy het voorgestel dat vleis- en braaistalletjies by toekomstige ekspo's uitsluitlik gereserveer moet word vir entrepreneurs en besighede in ǁKharas."Die streek se ekonomie is tans weens BKS in 'n baie wankelrige posisie. Boere en besighede het beskerming nodig. Ons hoop die 2027-ekspo sal beter wees en dat dit nie onder soortgelyke omstandighede sal hoef plaas te vind nie," het Van Zyl gesê.Sy het egter erken dat uitstallers van buite die streek belangrik is om 'n diverse en interessante ekspo te verseker. Sy het gepleit vir beter toesig oor die tenderproses en strenger regulering van uitstallers."Daar moet 'n groter verskeidenheid produkte wees sodat uitstallers voordeel kan trek uit hul deelname. Daar behoort ook beter regulering van uitstallers te wees om te verseker dat hulle by die produkte hou waarvoor tenders aan hulle toegeken is," het sy gesê.Van Zyl het bygevoeg dat die afwesigheid van boere vanjaar opvallend was, aangesien baie van hulle besig was met die uitbreking en die impak daarvan op hul lewensbestaan."Hulle het ernstige probleme waaroor hulle bekommerd is, en die meeste het weggebly. Die regering moet na die situasie in die streek kyk. Dit is baie duur om vleis na ǁKharas te bring, en plaaslike gemeenskappe kan nie die pryse bekostig nie," het sy gesê. Intussen het Fransisca Sossu, toesighouer by die Fishcor-viswinkel, gesê die meeste van die bevrore seekosprodukte wat na die ekspo gebring is, is uitverkoop."Ons het agt ton verskeie bevrore visprodukte gehad, insluitend engelvis, stokvis, calamari, kreef en koningklip, om maar 'n paar te noem. Ons het daaglikse verkope beperk om te verseker dat ons vis beskikbaar het vir die duur van die ekspo."Ons het bekostigbare pryse aangebied en vir die eerste keer ook 'n kombuis op die perseel bedryf. Voorheen het ons slegs bevrore seekosprodukte vanuit 'n korporatiewe stalletjie verkoop," het sy gesê.Lena Kahure van die NamPol-sportklub se kosstalletjie het gesê sake het goed verloop, met die klub wat Vrydag alleen meer as N$4 000 uit verkope gemaak het. "Ons topverkoper was donkievleis. Dit was die eerste keer dat ons by die ekspo uitgestal het, en ons is baie tevrede met die ervaring. Ons sal dalk volgende jaar terugkeer. Die geld wat ingesamel is, sal aangewend word vir ons jaarlikse sportkampioenskap," het sy gesê.Natasha van Wyl van Lorna's Fashion, 'n onderneming in Windhoek wat die afgelope vyf jaar by KAITE uitgestal het, het ook Vrydag as 'n goeie handelsdag beskryf."Sake het oor die algemeen goed gegaan, al was dit nie so goed soos verlede jaar nie. Ons is egter dankbaar en het geen klagtes nie," het sy gesê.Sy het voorgestel dat organiseerders handelsure op die laaste dag so lank as moontlik verleng en mobiele OTM's by die terrein beskikbaar stel."Dit sou ook goed gewees het as die vermaaklikheidsritte Saterdag beskikbaar was. Dit was naweek, en mense was by die huis," het sy gesê.Kosverkoper Carlien Cloete van Rehoboth het die ekspo vir die vierde keer bygewoon en gesê die ervaring was positief."Dit was 'n aangename ervaring, en ons het goed verkoop. Dit was 'n bietjie stil gedurende die eerste drie dae, maar sake het Vrydag opgetel. Ons sal beslis terugkeer," het sy gesê.Paulus Tulwali van Emperor Sushi Bar in Oranjemund het die ekspo ook as 'n waardevolle ervaring beskryf.Intussen het vyf Namibiërs van Windhoek, wat by die vermaaklikheidsritte gewerk het, gesê hulle het N$30 per uur verdien en oor drie dae tussen vier en vyf uur per dag gewerk. Die maatskappy het ook hul vervoerkoste na en van Keetmanshoop gedek.Die KAITE-musiekgeleentheid het 'n gepaste afsluiting gebied vir die viering van die ekspo se 70ste bestaansjaar.Die Suid-Afrikaanse DJ Milo was die hoofkunstenaar by die geleentheid wat goed bygewoon is, ondersteun deur DJ Solange en plaaslike DJ's WillGotJuice, Costa The DJ, DJ Pirax, 2WODUO, DJ Keanu, BMac en GBozz."Mense het uitgekom om lekker te kuier en het dit geniet. Daar was geen voorvalle nie," het Jevanius van Rooyen, koördineerder van die musiekgeleentheid, gesê. - otis@nmh-hub.com.na

KAITE kook ten spyte van BKS

Kommentaar

Republikein 2026-11-02

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

KAITE kook ten spyte van BKS

Kommentaar

Republikein 2026-11-02

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.