Naloba verkla NamPower by Amutse

NamPower het ten sterkste bewerings ontken dat die verkrygingsproses vir ses sonkragprojekte van 20 MW onder die Onafhanklike Kragprodusent (IPP)-model onbillik en onreëlmatig was.

Dit volg op ’n brief van 10 Februarie 2026 van die Namibia Local Business Association (Naloba) aan die minister van myne, energie en nywerheidsontwikkelilng, Modestus Amutse. Naloba meen rooi ligte flikker oor die sonkragtender se tydsberekening, streng vereistes en ’n gebrek aan deursigtigheid.

Naloba het aangevoer dat die tender, wat laat in November 2025 uitgereik is en middel Februarie 2026 sou sluit, grootliks binne die vakansie van Desember en Januarie geval het, toe staatsinstellings en tradisionele owerhede, insluitend grondrade, in reses was.

Die vereniging het gesê dit het dit vir potensiële tenderaars moeilik gemaak om huursertifikate te bekom en aan grondbesitvoorwaardes te voldoen.

Die brief het ook beswaar gemaak teen vereistes vir omgewingsnakoming wat tenderaars verplig om praktisyns vir omgewingsassessering te betrek en omgewingsverslae in te dien, insluitend afbakeningsverslae of finale omgewingsimpakstudies (EIA’s), vóór projektoekenning.

Naloba het gesê die proses benadeel plaaslike tenderaars onbillik wat nie vooraf van die tenderbesonderhede bewus was nie.

Die vereniging het voorgestel dat die sluitingsdatum tot 30 Junie 2026 verleng word, tendervoorwaardes gewysig word om met die Wet op Openbare Verkryging van 2015 in lyn te wees, die vereiste vir omgewingsdokumentasie vóór toekenning geskrap word en die bestuur van die tender na die Sentrale Verkrygingsraad van Namibië (CPBN) oorgedra word.

In ’n e-posreaksie aan Network Media Hub (NMH) Woensdag het NamPower se besturende direkteur, Kahenge Haulofu, gesê daar is geen benadeelde of begunstigende kriteria in die proses ingebou nie en ook is geen willekeurige stappe gevolg om enige tenderaar te bevoordeel of te benadeel nie.

“Die proses is objektief, beleidsgedrewe en ten volle in ooreenstemming met toepaslike wetgewing. 

“NamPower bly verbind tot ’n deursigtige, wettige en mededingende verkryging wat tydige, bekostigbare en betroubare elektrisiteit in nasionale belang lewer.”

Hy het gesê die program word ingevolge ’n versnelde opdrag geïmplementeer om kapasiteit dringend te verhoog en teen 2028 80% selfonderhoudend te wees – volgens die sesde nasionale ontwikkelingsplan (NDP6) en die nasionale geïntegreerde hulpbronplan.

“Die doel is eenvoudig: Om 120 MW-sonkrag op nutsdienste se skaal binne vasgestelde tydlyne te lewer om voorsieningsekerheid, verkryging teen die laagste koste en stelselstabiliteit te ondersteun. Enige afwyking van die gevestigde raamwerk sou daardie mandaat ondermyn,” het Haulofu gesê.

Hy het bygevoeg dat sowel gevestigde as opkomende rolspelers in die bedryf lank reeds NamPower se versoek vir tenders vir die ses substasies te ontwikkel, ná die ministeriële bepaling, verwag het.

“Ervaring uit vorige verkrygings wys dat vertragings dikwels spruit uit onvoldoende projekgereedheid en swak risikotoedeling. Die risikostruktuur in hierdie program is doelbewus en konsekwent met die IPP-model en dek grondverkryging, permitte, omgewingsgoedkeurings, finansiering en tegniese ontwerp – alles kommersiële risiko’s wat tenderaars moet dra,” het hy gesê.

Haulofu het beklemtoon die doel is om projekte te verkry wat gereed is vir vinnige ontwikkeling en konstruksiewerk in ooreenstemming met die versnelde tydlyne.

Hy het aangedui dat kriteria vir geskiktheid ontwikkelaarservaring en finansiële kapasiteit insluit, met tegniese punte wat 30% en finansiële kriteria 70% van die evaluering uitmaak, wat verseker dat voorsiening teen die laagste koste die oorheersende faktor bly.

Ná projektoekennings sal voorkeurtenderaars 12 maande hê om aktiwiteite vir ontwikkeling soos grondverkryging, terreinstudies en finansiering te finaliseer en nog 12 maande om die konstruksiewerk te voltooi en bedrywighede te begin.

Haulofu het ook bewerings van die hand gewys dat die tenderperiode onvoldoende was. Hy het gesê die tender, wat op 17 November 2025 geadverteer is en die spertyd van 6 Maart 2026, is reeds met vier weke verleng om vir die Desember-vakansie voorsiening te maak.

“Die tydperk wat voorsien is, oorskry die 30 werksdae wat ingevolge die wet op openbare verkryging vereis word. Om dit verder te verleng, sou nie op betekenisvolle wyse projekgereedheid bevorder nie,” het hy gesê.

Hy het herhaal dat die verkryging ontwerp is om die ministeriële opdrag te eerbiedig, vorige vertragings te vermy en volgens die regering se beplanningsdoelwitte te wees. 

NamPower, het hy bygevoeg, het ’n vrystelling van die verkrygingsdrempel by die ministerie van finansies verkry, wat dit die bevoegdheid gee om die proses intern ingevolge die Wet op Openbare Verkryging van 2015 te hanteer, eerder as deur die CPBN.

“Voor die uitreiking van die tender het NamPower alle projekspesifieke goedkeurings en toestemmings verkry om nakoming van toepaslike regs-, regulatoriese en bestuursvereistes te verseker,” het Haulofu gesê.

– [email protected]