Kernkrag ver op die horison

Namibië se druk om ’n kernkragaanleg te ontwikkel word as ’n langtermyn-ambisie oor byna twee dekades beskryf, met die ministerie van myne, energie en nywerheidsontwikkeling wat aandui dat die land waarskynlik nie so ’n projek voor 2045 sal kan verwesenlik nie. 

President Netumbo Nandi-Ndaitwah het die idee die eerste keer in April 2025 in die openbaar na vore gebring tydens ’n besoek aan Rössing Uranium, waar sy Namibië aangespoor het om te begin beweeg in die rigting van die vestiging van ’n kernkragaanleg en om internasionale vennote te identifiseer. 

Sy het aangevoer dat die land sy uraanhulpbronne vir binnelandse energie-opwekking en nywerheidsontwikkeling moet benut. 

Sy het hierdie standpunt in haar 2025-staatsrede versterk. Die president het gesê Namibië sou besprekings oor die ontwikkeling van kernkragenergie van stapel stuur as deel van die pogings om die energiemengsel te diversifiseer en meer waarde uit sy natuurlike hulpbronne te haal. 

Die druk het verdere momentum in April 2025 gekry toe sy met die Russiese adjunk- eerste minister, Yury Trutnev, in Windhoek vergader het, waar samewerking oor kernkragenergie deel was van breër gesprekke oor die veredeling van hulpbronne en langtermyn-energiesekerheid. 

TYDLYN

Tog het tegniese beoordelings binne die regering sedertdien ’n meer afgemete tydlyn geskets. Die ministerie se hoofgeowetenskaplike, Nortin Titus, het gesê die ministerie het in 2025 ’n interne geïntegreerde werkwinkel gehou om te bepaal wanneer ’n kernkragaanleg realisties gelewer sou kon word. 

Hy het die bevindings in April vanjaar by die Namibië internasionale energiekonferensie in Windhoek uiteengesit, waar hy tydens ’n paneelbespreking saam met NamPower se bedryfshoof, Ben Mingeli, en die Elektrisiteitsbeheerraad (ECB) se uitvoerende hoof, Robert Kahimise, Namibië se toekomstige energiemengsel bespreek het. 

“In 2025 het ons ’n geïntegreerde werkwinkel gehad oor wanneer ons moontlik ’n kernkragaanleg sou kon sien,” het hy gesê. 

Titus het gesê die uitkoms van daardie proses het die omvang van die voorbereiding wat nodig is, beklemtoon, insluitend regulatoriese stelsels, vaardigheidsontwikkeling en infrastruktuur.

“En as ons die voorbereidende werk in ag neem wat ons moet doen, vaardigheidsontwikkeling en die konstruksie van ’n aanleg, is ’n realistiese waarde 2045,” het hy gesê. 

Titus het bygevoeg dat die omvang van die voorbereiding wat nodig is, kernkrag ’n langtermynprojek maak.

AANSIENLIKE KAPITAALBELEGGING

Die tydlyn plaas Namibië se kernkragambisies ongeveer 19 jaar ver op die horison, aansienlik langer as vooruitskattings wat elders op die vasteland gesien word.

“Die meeste van die tydlyne van elke Afrikaland was vyf jaar, sewe jaar, tien jaar sonder kernkraginfrastruktuur,” het Titus gesê.

Ten spyte van die lang tydlyn, het hy gesê kernkrag bly strategies relevant as gevolg van sy prysstabiliteit.

“Met kernkrag beïnvloed die hoeveelheid of die koste van uraan per pond nie die koste van elektrisiteit nie,” het hy gesê.

Paneellede het egter gewaarsku dat die ontwikkeling van kernkrag met aansienlike koste vooraf gepaardgaan.

“Jy kry waarvoor jy betaal. Die koste vooraf is baie hoog,” het Titus gesê.

Mingeli het gesê selfs klein modulêre reaktorprojekte sal aansienlike kapitaalbelegging vereis.

“Die kapitaaluitgawes vir daardie projek is reeds ’n miljard dollar, een miljard Amerikaanse dollar,” het hy benadruk.

Met die ontwikkeling van kernkrag nog byna twee dekades ver, word verwag dat Namibië op ’n mengsel van gas-tot-krag, hernubare energie en invoere sal staatmaak om in die nabye toekoms aan die vraag te voldoen.

Namibië is een van die wêreld se voorste uraanverskaffers, met huidige produksie wat wissel van ongeveer 6 000 tot 7 300 ton per jaar, wat ongeveer 10% van die wêreldproduksie uitmaak.

Die drie groot uraanmyne, Rössing Uranium, Husab en Langer Heinrich, dryf produksie aan.

Husab alleen is in staat om meer as 6 000 ton jaarliks ​​teen piekkapasiteit te produseer, wat dit een van die grootste uraanmyne wêreldwyd maak.

Teen 2030 kan Namibië tussen vier en vyf uraanmyne in werking hê as projekte soos Bannerman Energy se Etango-ontwikkeling en Deep Yellow se Tumas-projek na produksie vorder.

KRAGPOEL

Ten spyte van hierdie hulpbronbasis bly Namibië sterk afhanklik van ingevoerde elektrisiteit en verkry tussen 40% en 60% van sy krag van die Suider-Afrikaanse kragpoel.

Volgens die Namibiese Statistiekagentskap (NSA) het Namibië 56,1% van sy elektrisiteit in September 2025 ingevoer, met plaaslike opwekking wat 43,9% van die totale voorraad uitmaak.

Die NSA het ’n totale elektrisiteitsvoorsiening van 413 269 megawatt-uur (MWh) vir die maand gerapporteer, wat die land se voortgesette afhanklikheid van ingevoerde krag om aan die vraag te voldoen, beklemtoon.

Volgens die NSA het die mynbousektor ongeveer 23,6% van die elektrisiteitsverbruik uitgemaak, gebaseer op data oor binnelandse elektrisiteitsverkope.

Met die totale elektrisiteit wat aan die binnelandse ekonomie verskaf word wat 413 269 MWh in September 2025 bereik het, dui dit ’n mynbouvraag van ongeveer 90 000 tot 100 000 megawatt-uur per maand aan.

– [email protected]