Namibiese entiteit teen verkoop van litiumprojek

Nikanor Nangolo en Wonder GuchuNamibië se Karibib-litiumprojek staan voor nog ’n stryd oor eienaarskap, nadat jare van finansiële probleme, ’n geskil oor ’n koopooreenkoms met ’n Chinese maatskappy, likwidasie en mislukte oornamepogings verhoed het dat een van die land se mees gevorderde litiumprojekte tot produksie oorgaan.Die Namibiese maatskappy, Otwathika Investment Holdings, het beswaar aangeteken teen die voorgestelde oorname van Lepidico Holdings (Canada) Inc deur African Critical Elements Limited (ACE). ACE is ’n nuutgestigte Britse maatskappy wat beheer wil verkry oor die korporatiewe struktuur wat die Karibib-projek vir litium, rubidium en sesium besit.Die beswaar, wat op 8 Julie deur MetLaw Attorneys by die Namibiese Mededingingskommissie (NaCC) ingedien is, voer aan dat die transaksie die risiko inhou dat ’n patroon voortgesit word waarin die Karibib-projek van eienaar verwissel, sonder om die aansienlike ontwikkelingskapitaal te verkry wat nodig is om die projek in produksie te bring.Die NaCC het ACE se aansoek om samesmelting op 14 April ontvang en verlede week ’n konferensie vir belanghebbendes oor die transaksie gehou.NaCC se woordvoerder, Dina-Tina Gowases-Pakote, het gesê die beoordeling van die samesmelting het goedkeuring onder voorwaardes aanbeveel, nadat die saakontleder, Leena Shikongo, haar bevindinge voorgelê het. Gowases-Pakote het egter beklemtoon die kommissie se raad het nog nie ’n finale besluit geneem nie.“Sy het aangedui dat, gebaseer op die beoordeling, die samesmelting onder voorwaardes goedgekeur sou word. Die raad moet egter nog vergader en oor die samesmelting beslis, aangesien dit die besluitnemende liggaam is,” het Gowases-Pakote gesê. Volgens haar is die verwagting dat die raad in Oktober of November sal vergader.ACE wil die volle uitgereikte aandelekapitaal van Lepidico Holdings (Canada) verkry. Hierdie maatskappy beheer uiteindelik ’n belang van 80% in Lepidico Chemicals Namibia, die houer van mynboulisensie (ML) 204 wat die historiese Rubicon- en Helikon-neerslae naby Karibib dek.PROBLEMATIESDie jongste stryd oor eienaarskap volg op ’n moeilike geskiedenis wat tot by Desert Lion Energy terugdateer. Dié maatskappy het probeer om die Karibib-neerslae te laat herleef voordat finansiële probleme daartoe gelei het dat Lepidico die maatskappy in 2019 oorgeneem het.Onder die probleme wat by Desert Lion geërf is, was ’n koopooreenkoms met die Chinese maatskappy Jiangxi Jinhui Lithium Co Ltd. Ingevolge hierdie ooreenkoms het Desert Lion ’n vooruitbetaling van US$4,5 miljoen ontvang vir toekomstige lewering van litiummateriaal uit die Karibib-voorraadhope. Desert Lion het sy eerste besending in April 2018 voltooi, waarna die oorblywende vooruitbetaling teen toekomstige besendings afgeskryf sou word.Die reëling het uiteindelik op ’n regsgeskil uitgeloop wat die maatskappy self oorleef het.Jinhui het in Mei 2023 ’n kennisgewing van arbitrasie by die Singapore International Arbitration Centre ingedien oor die koopooreenkoms van November 2017; die geskil het gehandel oor die verkoop van opgehoopte materiaal op Karibib.Lepidico het Desert Lion in 2019 verkry in ’n transaksie ter waarde van ongeveer 20,7 miljoen Kanadese dollar en daarna nog 10,9 miljoen Kanadese dollar in Karibib deur middel van boorwerk, omgewingswerk, ’n lewensvatbaarheidstudie en hulpbronberaming belê.Die uitgawes het egter nie tot die konstruksie van die myn gelei nie.Die projek sluit die Rubicon- en Helikon-neerslae in en volgens Otwathika se beswaar beloop dit ongeveer 11,87 miljoen ton met ’n graad van 0,45% litiumoksied, wat sowat 53 000 ton litiumoksied bevat.’n Lewensvatbaarheidstudie in 2020 het ’n mynleeftyd van ongeveer 14 jaar en ’n jaarlikse produksie van ongeveer 5 600 ton litiumhidroksied in die vooruitsig gestel.Ten spyte daarvan dat ’n gevorderde tegniese stadium bereik is, het finansiering ’n groot struikelblok gebly. Die projek is uiteindelik in 2024 onder instandhoudingsorg (care and maintenance) geplaas voordat Lepidico se moedermaatskappy in 2025 gelikwideer is.SKIPBREUKInternational Lithium Corporation, wat later na ILC Critical Minerals hernoem is, het in 2025 na vore gekom met ’n opsie om die Karibib-belange te verkry, terwyl daar op die uitslag van die Jinhui-arbitrasie gewag is.Lepidico het op 24 Desember 2025 ’n ongunstige arbitrasie-uitspraak ontvang, wat ILC gedwing het om sy posisie te heroorweeg.Hoewel ILC sy opsie tot 27 Februarie 2026 verleng het om die partye tyd te gee om die arbitrasie- en regulatoriese kwessies te hanteer, het die verkryging uiteindelik nie plaasgevind nie.Nog ’n voornemende koper het byna onmiddellik na vore gekom.ACE is op 26 Februarie 2026 in Engeland en Wallis geregistreer voordat dit teen 14 April sy aansoek om samesmelting in Namibië ingedien het. Otwathika voer aan die jongste transaksie is nou verbonde aan die mislukte ILC-poging, aangesien sommige van die mense agter ACE ook bande met ILC Critical Minerals het.Volgens sy beswaar is die direkteur en aandeelhouer van ACE, John Wisbey, die voorsitter en uitvoerende hoof van ILC Critical Minerals en besit hy 24,3% van daardie maatskappy, terwyl die ACE-aandeelhouer, Ross Thompson, nog 3,5% in ILC besit.Otwathika beweer die ACE-voorstel het die vroeëre transaksie in werklikheid deur middel van ’n ander korporatiewe entiteit laat herleef.ACE BEVRAAGTEKENOtwathika het ook bevraagteken of ACE oor die finansiële vermoë beskik om die jarelange dooiepunt oor finansiering by Karibib te verbreek.Die maatskappy beweer dat ACE oor finansiering van 372 800 Britse pond (ongeveer N$8,2 miljoen) en minder as tien werknemers beskik het.Otwathika voer aan dat die oordrag van Karibib na ’n entiteit wat nog aansienlike ontwikkelingskapitaal moet insamel, ’n projek wat reeds jare lank probeer om produksie te bereik, verder kan vertraag.Die maatskappy sê hy is in gevorderde samesprekings met strategiese vennote om tot die mynboubedryf toe te tree.Otwathika het ook inligting in die samesmeltingsdokumente rakende die eksklusiewe prospekteerlisensies (EPL) 5439 betwis. Volgens die maatskappy het ACE aangedui die lisensie bly geldig tot Oktober 2026, terwyl dit reeds op 9 Junie 2026 verval het.Die maatskappy het die kommissie versoek om ’n ter plaatse inspeksie uit te voer ten einde die toestand van die projek en die omstandighede waarin sy Namibiese werknemers verkeer, te beoordeel.BUITELANDERSDavid Namalenga, direkteur van Otwathika Investment Holdings, het Woensdag aan Republikein gesê die maatskappy is ten volle in Namibiese besit en beskik na sy mening oor die tegniese en finansiële vermoë om Karibib te ontwikkel.“Ons maak beswaar daarteen dat buitelanders met Namibiese bates handel dryf – dit kom in wese daarop neer dat buitelanders onder mekaar handel dryf met ons land se bates,” het hy benadruk.“Die een buitelander koop by die ander en hulle neem die regte wat hulle in Namibië verkry het en plaas dit op die aandelebeurs om op internasionale markte verhandel te word. “Hulle samel geld in via die aandelemark om ons hulpbronne te kom neem. ’n Werkloosheidskoers van hierdie omvang, tesame met die idee dat ons bloot moet glo dat buitelanders ons uit hierdie situasie kan red, is onaanvaarbaar,” het Namalenga gemaan.“Jy het dus gevra of ons oor beide die tegniese en finansiële vermoë beskik. Ja, ons doen. Indien ons die geleentheid kry, kan ons ’n maand of twee neem om te mobiliseer, dan sal jy sien waartoe ons in staat is,” het hy beklemtoon.Volgens Namalenga kan Otwathika voldoende inkomste genereer en insamel om sy eie bedrywighede te bestuur.“Dit is dus nie ’n kwessie van of ons oor die vermoë beskik nie. Ons het die vermoë. Die kommer gaan in wese daaroor dat buitelanders beheer oor ons minerale oorneem. “Die punt is eenvoudig: As ’n burger, as ’n Namibiër, behoort jy jouself af te vra of daar voortgegaan moet word om met Namibiese hulpbronne onder buitelanders handel te dryf,’ het hy gemaan. John Wisbey, uitvoerende voorsitter van ACE, het nie dadelik gereageer op vrae wat aan hom gestuur is nie. Na verwagting sal die direksie van die NaCC die samesmelting in Oktober of November oorweeg. – nikanor@nmh-hub.com.na– wonder@nmh-hub.com.na

Namibiese entiteit teen verkoop van litiumprojek

Kommentaar

Republikein 2026-09-18

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Namibiese entiteit teen verkoop van litiumprojek

Kommentaar

Republikein 2026-09-18

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.