Minister verdedig opskorting van diamantkopers se regte

Die besluit om drie maatskappye se regte op gemagtigde aankope van ongeslypte diamante te beëindig, is hoofsaaklik gebaseer op hul versuim om aan die vereistes te voldoen wat uiteengesit word in die Namibia Diamond Trading Company (NDTC) se voorsieningsooreenkoms, spesifiek individuele ooreenkomste tussen die NDTC en elke gemagtigde koper (sightholder).Só het die minister van nywerheidsontwikkeling, myne en energie, Natangwe Ithete, gereageer op vrae van die Landless People’s Movement (LPM)-parlementslid, Eneas Emvula, tydens ’n parlementêre sitting verlede Vrydag rakende die gronde vir die beëindiging van dié maatskappye se regte.Volgens Emvula is die drie maatskappye se status as gemagtigde kopers skielik deur die ministerie in 2024 beëindig. “So ’n kennisgewing is aan die NDTC se uitvoerende hoof, Brent Eiseb, op 13 Desember 2024 uitgereik. “Een van die betrokke maatskappye is Duiker Investments One Hundred and Forty-Two Pty Ltd, wat handel dryf as Almond Diamonds Ltd, ’n Israeli-Amerikaans-Namibiese gesamentlike onderneming. “Hierdie maatskappy het 115 Namibiërs in diens gehad en het meer as 18 jaar se ondervinding in die bedryf,” het hy gesê.“Dis opmerklik dat die betrokke maatskappy die verwagtinge wat in die veredelingsverslag (bladsy 44, IPPR & Hanns Seidel-stigting, 2017) aangehaal is, oortref het deur te belê in menslike en infrastruktuurhulpbronne wat nodig is om die plaaslike diamantslypbedryf te laat groei,” het Emvula bygevoeg.Ithete het verduidelik die maatskappye het nie aan die minimum aankoopvereistes voldoen wat in die NDTC se voorsieningsooreenkoms uiteengesit is nie, hetsy deur die werklike aankoop van ongeslypte diamante of deur die vereiste vlak van prestasie in veredeling te bereik. “Die bepalings en voorwaardes om die regte te behou, word duidelik in die NDTC se voorsieningsooreenkoms vir ruwe diamante uiteengesit en word gereeld aan die gemagtigde kopers gedurende die kontrakperiode van drie jaar gekommunikeer,” het Ithete gesê.“Die NDTC gebruik ’n goedgekeurde toewysingsraamwerk wat deur die NDTC-kode gelei word, wat ’n reeks voldoeningskriteria insluit.“Onder hierdie is finansiële voldoeningskriteria, wat vereis dat die gemagtigde kopers hul finansiële rekeninge verklaar in ooreenstemming met nasionale standaarde vir finansiële verslagdoening. “Indien die finansiële rekeninge, soos deur ouditeure goedgekeur is, ’n skuld-tot-ekwiteit-verhouding van nie meer as 70:30 toon nie, word daar van die NDTC se gemagtigde kopers verwag om ten volle aan hierdie finansiële kriteria gedurende die hele voorsieningstydperk te voldoen,” het hy bygevoeg.Hy het verder opgemerk dat, in terme van die voldoening aan onderhandelingsvereistes, die NDTC se gemagtigde kopers verplig word om ten volle funksionele slyp- en poleergeriewe binne Namibië vir die duur van die voorsieningstydperk te bedryf.“In terme van die minimum aankoopdrempel om in aanmerking te kom vir voorsiening en om die regte op gemagtigde aankope van ongeslypte diamante te behou, moet gemagtigde kopers ’n minimum aankoopwaarde van US$15 miljoen bereik. “Dit verseker dat hulle hul Namibiese bedrywighede met ’n kritieke vlak van voorsiening kan ondersteun, wat die betroubaarheid en volhoubaarheid van plaaslike bedrywighede verbeter,” het hy gesê.Volgens Emvula het Namibië teen 2024 15 diamantslyp- en poleermaatskappye gehad wat onder ooreenkomste vir gemagtigde aankope wat deur NDTC uitgereik is, bedryf word. Hy het die samestelling van eienaarskap soos volg uiteengesit: Israelies – 3 (20%), Indies – 8 (53%), Israelies-Amerikaans-Namibiese gesamentlike ondernemings – 1 (7%), Israelies-Indiese gesamentlike ondernemings – 2 (13%), en Namibies – 1 (7%).Hy het gewaarsku die NDTC se optrede teen die slyp- en -poleersubsektor hou ’n ernstige risiko vir die reeds gespanne plaaslike ekonomie in en kan lei tot die verlies aan stabiele huishoudelike inkomste vir 320 tot 400 afhanklikes van die 80 geraakte werknemers. “In die sterkste terme vind ons die beëindiging van hul regte nadelig en ernstig verwyder van die ekonomiese en maatskaplike ontwikkelingsdoelwitte van die sektor en die land in die algemeen,” het Emvula gesê.Oor die maatreëls wat in plek is om gemagtigde kopers te ondersteun om hul status te behou, het Ithete opgemerk dat die NDTC gedetailleerde verduidelikings verskaf wanneer ’n maatskappy se regte beëindig word. “Hierdie proses is daarop gemik om die maatskappye te help om gebiede vir verbetering te identifiseer indien die NDTC oorweeg om die lys van gemagtigde kopers in die toekoms uit te brei. “Verder is die NDTC en die ministerie van handel daartoe verbind om met geraakte maatskappye saam te werk om werkverliese te verminder, indien daardie maatskappye besluit om bedrywighede in Namibië te staak. “Daar was vorige gevalle waar die NDTC, die ministerie en die Vereniging vir Diamantvervaardiging van Namibië saamgewerk het om werksplasings te vind vir werknemers wat deur fabrieksluitings geraak is," het hy gesê.“Die ministerie van nywerheidsontwikkeling, myne en energie, in samewerking met die NDTC se gemagtigde kopers en ander sleutelrolspelers, gaan voort om projekte en inisiatiewe te ondersoek wat daarop gemik is om bykomende geleenthede in Namibië se stroomaf-veredelingslandskap te ontsluit. “So ’n inisiatief is die suksesvolle bekendstelling van die NDTC-ondernemingsontwikkelingsprogram (EDP) in Januarie 2023. Alhoewel dit nog in sy beginfase is, het die program Namibiese burgers opgelei om betekenisvol en inklusief aan die hele diamantwaardeketting deel te neem,” het Ithete bygevoeg.Hy het verder gesê daar word tans 12 slyp- en poleerfabrieke in Namibië bedryf. Hiervan is tien gemagtigde kopers van die NDTC en twee is deel van die EDP.Van dié tien is vyf ten volle in buitelandse besit. Namibiese burgers besit 26% van die aandele in vier gemagtigde kopers se maatskappye en 41% in een.Wat die twee EDP-maatskappye betref, is een 100% in Namibiese besit, terwyl die ander 51% Namibiese eienaarskap het.Sedert 2021 het die maatskappye van die gemagtigde kopers van die NDTC ongeveer N$500 miljoen in infrastruktuur- en tegnologie-opgraderings in hul Namibiese bedrywighede belê.– nikanor@nmh-hub.com.na

Minister verdedig opskorting van diamantkopers se regte

Kommentaar

Republikein 2026-05-05

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Minister verdedig opskorting van diamantkopers se regte

Kommentaar

Republikein 2026-05-05

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.