Lüderitz se olie-ooreenkoms flop

’n Bitter aandeelhouerstryd het uitgebreek nadat ’n ooreenkoms van N$4 miljard oor die olie- en gasvoorsieningsbasisprojek by Lüderitz ineengestort het. 

Dokumente wat geskille oor aandelebelang, direkteurskap, finansiering en beheer van die konsortium blootlê, is deur Republikein gesien. 

Die dokumente toon dat sakeman Josef Andreas, wat namens die konsortium se Namibiese aandeelhouers opgetree het, gepoog het om die onderneming te verdeel en die belange van die plaaslike aandeelhouers van dié van die buitelandse vennoot te skei.

Tulaing Financial Service (Pty) Ltd, besit deur Andreas, en Heritage Oasis Group Investment (Pty) Ltd, geassosieer met sakeman Jason Kasuto, besit gesamentlik 51% van Alpha Nautical Offshore Logistics (ANOL) se aandele, terwyl Alpha Offshore Solutions Limited, gekoppel aan die Ghanese sakeman Jory Adu-Boahene, die oorblywende aandele van 49% het.

In ’n brief van 29 Maart aan die agentskap vir nywerheidsontwikkeling in Namibië (Nida), het Andreas die buitelandse aandeelhouer daarvan beskuldig dat hy versuim het om die finansiële, tegniese en operasionele kapasiteit te toon wat deur die Namibiese Haweowerheid (Namport) vereis word.

“Tot op hede en ondanks talle versoeke, het die buitelandse aandeelhouer versuim om enige verifieerbare inligting of wesenlike bewys van sy kapasiteit te verskaf,” het Andreas geskryf.

Hy het voorgestel dat twee afsonderlike projekvoertuie geskep word: Alpha Nautical 1, besit deur die Namibiese aandeelhouers, en Alpha Nautical 2, beheer deur die buitelandse aandeelhouer.

Hy het gesê die Namibiese entiteit sou plaaslike bedrywighede, nakoming en finansiering hanteer, terwyl die buitelandse vennoot vir sy eie finansiering en tegniese insette verantwoordelik sou wees.

Andreas het aangevoer dat die verdeling sou verhoed dat die projek in gevaar gestel word deur die “nie-prestasie of onverifieerde kapasiteit” van enige aandeelhouergroep en dat dit die Namibiese vennote sou toelaat om finansiering te bekom sonder blootstelling aan die buitelandse aandeelhouer se risiko’s.

Die dokumente onthul ook ’n geskil oor beheer. Andreas het gesê Tulaing besit 25,5% van ANOL en dat ’n bindende aandeelhouersbesluit op 28 Maart hom as ’n direkteur aangestel het.

Regeringsbronne wat met die onderhandelinge vertroud is, het beweer dat die geskil vererger het nadat die Namibiese vennote ’n groter belang gesoek het, ’n voorstel wat deur die buitelandse aandeelhouer verwerp is.

DISPUUT OOR FINANSIERING

Die aandeelhouers het ook mededingende aansprake voorgehou oor hoe die projek gefinansier sou word.

Andreas het gesê Tulaing het nie-bindende, aanduidende termynstate van drie Namibiese finansiële instellings verkry wat die projek se volle kapitaalbehoefte dek, hoewel hy nie die instellings geïdentifiseer het nie.

ANOL het intussen die African Export-Import Bank (Afreximbank) en die Fund for Export Development in Africa (FEDA) as voorgestelde finansierders geïdentifiseer.

In ’n reaksie van 20 Mei aan Namport het ANOL gesê die projek sou 70% deur skuld en 30% deur ekwiteit gefinansier word, met uitbetaling afhanklik van die ondertekening van ’n konsessie-ooreenkoms.

ANOL het gesê verteenwoordigers van Afreximbank het Namibië in Februarie besoek en Namport-amptenare, die minister van myne, energie en nywerheidsontwikkeling, Modestus Amutse, en die minister van finansies, Ericah Shafudah, ontmoet.

’n Brief van 15 April van FEDA-direkteur, Yann Rogombe aan Shafudah het bevestig dat FEDA ’n beduidende ekwiteitsbelegging oorweeg, saam met ’n senior skuldfasiliteit van Afreximbank. (’n Senior skuldfasiliteit geniet voorrang bo alle ander skuld tydens ’n eis op bates.)

‘DOOD IN DIE WATER’ 

Die aandeelhouersgeskil het ontvou nadat die kabinet die projek op 4 November 2025 goedgekeur het en Nida en Namport gemagtig het om gesamentlik ’n geïntegreerde olie- en gasvoorsieningsbasis in Lüderitz te ontwikkel en ’n ontwikkelingsvennoot te werf.

Die projek het vroeër vandeesmaand in duie gestort nadat Namport ANOL se voorstel verwerp het en gesê het die maatskappy het versuim om die vereiste finansiële, tegniese en operasionele kapasiteit en rekord van prestasie te toon.

Namport het ook Robert Harbour as die voorgestelde terrein verwerp en verwys na sy diepte van 8,75 meter, harde rotsagtige seebodem en onverenigbaarheid met die hawe-meesterplan.

ANOL het die beoordeling betwis en aangevoer dat die projek baggerwerk insluit om ’n operasionele diepte van tussen 9,5 en 10 meter te bereik.

Die maatskappy het Namport ook daarvan beskuldig dat dit sy standpunt oor Robert Harbour verander het en gesê die hawe het dit voorheen as die enigste onmiddellike oplossing geïdentifiseer wat TotalEnergies se vereistes kan haal.

Namport het sedertdien nuwe belangstellendes vir die projek uitgenooi.

REGSTRYD 

Die geskil het nou tot ’n regstryd geëskaleer.

Die Windhoekse regsfirma, Cronjé Inc, wat namens ANOL optree, het op 4 Augustus aan Namport geskryf en met regstrappe gedreig. Die regsfirma het geëis dat Namport die proses staak om ’n ander ontwikkelaar aan te stel.

Vrae wat aan Namport se uitvoerende hoof, Andrew Kanime, gestuur is, is nie beantwoord nie.

Andreas het Maandag aan Republikein gesê sy voorgestelde belegging in ANOL het nooit gerealiseer nie, en hy het verwys na meningsverskille oor die persentasie aandele wat aan hom aangebied is en die kwessie van direkteurskap.

Hy het gesê hy het aandele van Heritage Oasis Group Investment gesoek, maar die partye kon nie oor die direkteurskap ooreenkom nie.

Andreas het ook beklemtoon dat sy betrokkenheid nie so verstaan moet word asof hy die regering of enige staatsinstelling verteenwoordig nie.

“Ek is ’n sakeman en ek kan nie vir of namens staatsinstellings, insluitend die kabinet, praat nie, want ek werk vir geeneen van hulle nie,” het hy gesê.

– [email protected]