Diaz-windplaas wek hoop op goedkoper elektrisiteit

Namibiërs verwag dat elektrisiteitspryse sal daal namate meer wind- en sonenergieprojekte aangeskakel word, het die goewerneur van die ǁKharasstreek, Dawid Gertze, Vrydag by die inwyding van die InnoVent Diaz-windplaas suid van Lüderitz gesê.

“Ons mense wil sien dat energiepryse met hierdie nuwe ontwikkelings daal. My mense wil verbeterde lewenstandaarde ervaar soos ons vorentoe beweeg,” het hy gesê. 

Die projek van N$1,9 miljard, geleë in die Tsau||Khaeb Nasionale Park, bestaan uit 11 windturbines wat 50 MW kan opwek. Daar word verwag dat dit Namibië se energiesekerheid sal versterk, nywerheidsontwikkeling sal ondersteun en die afhanklikheid van elektrisiteitsinvoere sal verminder.

Gertze het die windplaas beskryf as ’n beduidende stap na energie-selfversorging en ’n fondament vir Namibië se nywerheidsambisies. “Ons benut die krag van die wind in die ǁKharasstreek om Namibië se nywerheidstoekoms te versnel. Hierdie projek ondersteun die land se sesde nasionale ontwikkelingsplan deur skoon elektrisiteit vir groen waterstof en nywerheidsontwikkeling in Lüderitz te voorsien,” het hy gesê. 

Gertze het bygevoeg dat die projek kan help om duur elektrisiteitsinvoere te verminder en Namibië nader aan sy teiken van 1 153 MW nasionale opwekkingskapasiteit te bring.

‘GOEDKOPER AS PETROL’ 

Gregoire Verhaeghe, erekonsul van Namibië in Lille, Frankryk, en voorsitter van InnoVent, het gesê windkrag bied ’n goedkoper alternatief vir elektrisiteit wat met petrolaangedrewe kragopwekkers geproduseer word.

“Windenergie bied ’n aansienlik goedkoper alternatief vir petrolaangedrewe opwekking. Die prys van ’n liter petrol is N$27. ’n Motor sal ongeveer drie kilowatt-ure se krag kry deur een liter petrol te verbrand. Dit beteken ons kry een kilowatt-uur energie teen ’n koste van N$9 per liter petrol. 

“Die kragaankoop-ooreenkoms tussen InnoVent en NamPower verseker dat die elektrisiteit wat deur Diaz opgewek word, vir minder as N$1 verkoop word,” het Verhaeghe gesê.

Na verwagting sal die Diaz-windplaas sowat 6% van Namibië se totale elektrisiteitsverbruik voorsien. Hy het bygevoeg soortgelyke projekte sal elders in die land ontwikkel kan word. Elke turbine by die fasiliteit het ’n kapasiteit van ongeveer 6 MW, het hy gesê. 

Elektrisiteit kan ook oor nasionale grense heen verhandel word deur die Suider-Afrikaanse kragpoel. 

“Daar is baie ruimte en wind en hierdie proses kan redelik maklik herhaal word. Dit is aan die regering om ontwikkeling op te skaal. Ons het reeds ’n idee vir ’n 560 MW-projek wat ons graag na Ben Amathila wil vernoem – as hy dit toelaat,” het Verhaeghe gesê.

Die beoogde “Amathila”-projek van 560 MW sal uit 60 turbines tussen Pomona en Gabis bestaan, met noord- en suidversamelstasies. ’n Nuwe 400 kV-transmissielyn, ongeveer 140 km lank, sal elektrisiteit na die Obib-substasie dra, waar dit aan Namibië se hoëspanning-infrastruktuur van 400 kV en die interkonneksie met Suid-Afrika kan koppel.

VEILIGE, BETROUBARE VOORSIENING

Dr. Tjama Tjivikua, waarnemende voorsitter van die Elektrisiteitsbeheerraad (ECB), het die ontwikkelaars aangespoor om deur die windplaas se lewensduur van 25 jaar voort te gaan om in plaaslike indiensneming, vaardigheidsoordrag en die ontwikkeling van ondernemings te belê.

“Verbruikers wil ’n betroubare energiebron hê wat teen ’n billike prys voorsien word. ’n Nasie wat homself van krag voorsien, vorm sy eie toekoms en kan vinniger industrialiseer,” het Tjivikua gesê. 

Hy het die inwyding as ’n beduidende mylpaal vir Namibië se energiesektor beskryf en gesê die land het aansienlike ruimte vir groter deelname van die privaat sektor aan elektrisiteitsopwekking.

Tjivikua het gesê Namibië moet voorberei vir ’n elektrisiteitsektor met meer onafhanklike kragprodusente en transmissieverskaffers.

“Dit is op hierdie stadium ’n omstrede onderwerp, maar ons kan nie die mark inperk omdat ons op een manier dink nie,” het hy gesê. Hy het bygevoeg dat die ECB se gewysigde enkelkoper-markmodel geleenthede skep vir onafhanklike kragprodusente en kwalifiserende klante om elektrisiteit direk te verhandel. 

“Deur ons netto-metingstelsel en verspreide opwekkingreëls kan huishoudings en besighede nou hul eie elektrisiteit opwek en selfs oorskotkrag in die netwerk invoer,” het hy gesê.

Tjivikua het gesê die ECB se netwerkkode en lisensiëringsraamwerk ontwikkel steeds om te verseker dat nuwe kragsentrales veilig en betroubaar aan die nasionale stelsel gekoppel word. 

“Beleid op papier verlig nie huise of dryf motors aan nie. My opdrag aan die bestuur van die ECB en ons raad is dat elke beleid wat ons aanneem, met ’n implementeringstrategie moet kom en ons strategieë moet een oorheersende doel dien: die uitbreiding van Namibië se eie energievoorsiening,” het hy gesê.

BELEGGING, EKONOMIESE GROEI 

Nelson Lucas, Standard Bank Namibia se hoof van korporatiewe en beleggingsbankwese, het gesê die projek dui op ’n belangrike stap in Lüderitz as ’n sentrum vir ekonomiese groei.

“Die mees betekenisvolle impak van hierdie projek sal nie net gemeet word in die megawatt wat opgewek word nie, maar ook in die geleenthede wat dit oor ons ekonomie ontsluit, van die aantrekking van belegging en die moontlike sakegroei tot werkskepping, die versterking van gemeenskappe en die ondersteuning van Namibië se langtermyn-welvaart,” het Lucas gesê. 

Hy het bygevoeg dat die groeiende diversiteit van Namibië se elektrisiteitsopwekkingsektor geleenthede vir belegging, vernuwing en vennootskappe skep, terwyl dit die ontwikkeling van plaaslike vaardighede ondersteun.

Martin Inkumbi, uitvoerende hoof van die regering se pensioenfonds (GIPF), het gesê die projek se betekenis strek verder as elektrisiteitsopwekking.

“Daar word verwag dat Diaz Namibië se grootste windplaas sal word en jaarliks meer as 220 000 MWh skoon elektrisiteit aan die nasionale netwerk sal lewer. Die projek sal Namibië help om nader aan elektrisiteitselfversorging te beweeg,” het Inkumbi gesê. 

Hy het gesê die GIPF se beleggingsbeoordeling het hernubare energie en groter energie-onafhanklikheid as belangrike redes geïdentifiseer om die projek te ondersteun.

“Elke bykomende megawatt wat plaaslik opgewek word, versterk ons energiesekerheid en verhoog die produktiewe kapasiteit van ons ekonomie. Betroubare energie ondersteun myne, besighede, nywerhede, hospitale, huishoudings en toekomstige belegging.” 

Inkumbi het gesê die projek het tydens konstruksie tussen 100 en 150 werksgeleenthede geskep, met tussen tien en 20 permanente bedryfsposisies wat verwag word. Dit het ook vaardigheidsoordrag en plaaslike ekonomiese bedrywighede ondersteun.

– [email protected]