Minder vir N$1 000

Stap vandag in enige supermark in Namibië in met N$1 000 in die hand en die vraag is nie wat om te koop nie, maar eerder wat om op die rak te los. Inwoners in verskillende dele van die land sê die geldnote wat eens huishoudings gemaklik deur weke se basiese noodsaaklikhede gedra het, verdwyn nou na ’n enkele inkopietog, soms binne ’n dag. Stygende voedselpryse ontbloot die krimpende waarde van N$1 000. Network Media Hub (NMH) het gister met inwoners in die verre en sentrale Noorde en sentrale dele van Namibië en ekonomiese ontleders gepraat om te vergelyk hoe ver N$1 000 voor Covid-19 gegaan het en wat dit realisties in 2025 kan koop.In Oshakati het Venessa Hamukoto gesê voor die pandemie kon N$1 000 ’n vol kruideniersmandjie met stapelvoedsel en basiese huishoudelike items dek. Vandag, het sy gesê, koop dieselfde bedrag nie meer dieselfde hoeveelheid of verskeidenheid nie.“Ek moet dikwels items verminder of goedkoper alternatiewe kies,” het Hamukoto verduidelik. “Dit raak ook baie vinniger op. Pryse bly styg, veral vir kos, so die geld dek minder behoeftes as voorheen.”In Rundu het Annastasia Kandingo heftiger gerageer. “Kruideniersware, elektrisiteit en toiletware, plus ekstras was voorheen deur N$1 000 gedek. Nou hou N$1 000 my vir ’n dag. Voorheen kon dit twee weke of selfs ’n maand hou,” het sy gesê.Volgens Kandingo is elektrisiteitseenhede, water, brood, kookolie, blikkieskos en graan nou amper dubbeld soveel as wat dit vyf jaar gelede gekos het, ’n bewering wat deur breër prysdata weerspieël word.’n Voedselprysmonitor van 2024 deur First Capital Namibia toon dat voedselinflasie een van die grootste bydraers tot huishoudelike druk bly, met noodsaaklike items soos groente, vleis en graan wat konsekwent vinniger styg as die algehele inflasie. Die verslag dui aan terwyl hoofinflasie sedert die post-pandemie-piek gedaal het, voedselpryse nie dieselfde afwaartse pad gevolg het nie.Vir jong professionele persone is die druk selfs erger wanneer hulle hul eie paadjies begin stap. Teopo Mpigana het gesê gedurende haar universiteitsjare voor Covid-19, N$1 000 haar kos en elektrisiteit kon dek. Vandag spandeer sy tussen N$2 000 en N$2 500 net aan basiese noodsaaklikhede.“As jy trek en probeer om in ’n nuwe plek te hervestig, word dit erger. Om met niks te begin nie, kan uitgawes maklik tot N$3 000 opstoot,” het sy gesê. “Om tred te hou met basiese lewenskoste word moeilik.”EKONOMIESE ONTLEDERSDié ervaring stem ooreen met die syfers. Ekonomiese ontleder Klaus Schade het gister aan NMH gesê dat die koopkrag van N$1 000 in Desember 2019 tot ongeveer N$780 teen Desember 2025 gedaal het.Inflasie het vanaf 3,6% in 2021 tot 6,1% in 2022 gestyg, voordat dit tot ongeveer 3,5% in 2025 verlangsaam het. Schade het egter opgemerk dat kerninflasie – wat voedsel en energie uitsluit – hoër gebly het op 3,8%, wat die druk wat huishoudings die meeste voel, verbloem.“Voedselpryse het met ongeveer 5,6% in 2025 gestyg, hoofsaaklik aangedryf deur groente en vleis,” het hy gesê. “Huur- en elektrisiteitspryse het ook bo die gemiddelde gestyg. Dit is die items wat verbruikers die meeste voel, terwyl prysdalings elders grootliks ongemerk verbygaan.”Die First Capital Namibia-voedselprysmonitor ondersteun hierdie mening en toon dat kosmandjiepyse vir basiese voedselprodukte sedert 2020 bestendig gestyg het, sonder enige betekenisvolle ommekeer ten spyte van die verlaging van brandstofpryse.Schade het gewaarsku dat inflasiesyfers gebaseer is op ’n "gemiddelde" verbruikspatroon wat dikwels nie die werklikheid vir lae- en middelinkomstehuishoudings weerspieël nie."Ons individuele bestedingspatrone verskil wyd," het hy gesê. "Dit sou help as inflasiekoerse vir verskillende inkomstegroepe gepubliseer word, om loon- en maatskaplike toelae-aanpassings beter te lei."Vir nou sê inwoners dat die werklikheid eenvoudig is: N$1 000 koop nie meer tyd, gemak of keuse nie.– phillipus@nmh-hub.com.na

Minder vir N$1 000

Kommentaar

Republikein 2026-01-29

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Minder vir N$1 000

Kommentaar

Republikein 2026-01-29

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry. ×

MELD AAN

Advertensie

Intekening vereis om toegang tot inhoud te kry.