Foto ter illustrasie argief
Foto ter illustrasie argief

Beurtkrag in SA knel ook plaaslike veeboere

Vleispryse bly hoog
Francoise Steynberg
Beurtkrag in Suid-Afrika tel beslis nie in die guns van boere nie, ook nie Namibiese veeboere nie.

Paul Klein van Agra Auctions het aan Republikein bevestig dat beurtkrag in die buurland ’n impak op plaaslike uitvoervleisprodusente het, maar hy meen dit is ’n kombinasie van bydraende faktore.

Hy sê van die kommer wat geopper word, is dat die mark oorvol is en vleispryse vooraf bepaal word.

“Dit is nie net beurtkrag nie, Suid-Afrika se ekonomie is aan die ‘pap kant’ wat nog oorgeërf is van die Covid-19-pandemie. As gevolg van bek-en-klouseer wat in Suid-Afrika uitgebreek het, het die land ’n gedeelte van die uitvoermark verloor,” het Klein gesê.

Klein en ander plaaslike afgevaardigdes het einde verlede jaar voerkrale met abattoirs in Suid-Afrika besoek.

“Met beurtkrag het swak slagpryse verlede jaar sterk onder druk gekom. Vanaf die einde van 2022 tot verlede jaar het die slagpryse met sowat 15% teruggesak.”

Hy sê weens beurtkrag koop die verbruiker in kleiner hoeveelhede en dag tot dag of week tot week.

“Op voerkraalvlak moet voer steeds gemeng en water steeds gepomp word. As die krag af is, moet die voermenger steeds loop en ’n alternatiewe bron van energie – diesel – moet gebruik word. Dit veroorsaak eintlik dat die kosteketting by die handelaars duurder word,” verduidelik Klein.

“Nou kom ons by abattoir: As daar ses ure beurtkrag is, kan die abattoir nie slag nie, hy moet begin diesel pomp. Dis waar beurtkrag die grootste impak het.”

Nog ’n bydraende faktor volgens Klein is bek-en-klouseer, met beeste wat vir 28 dae vooraf eers in kwarantyn moet staan om te verhoed dat dié siekte weer in krale uitbreek.

“Die proses om diere deur die voerkraal na die abattoir te sit, het duurder geraak, maar kostes word nie op die produk gesny nie,” sê Klein.

“Nou sit jy met die swak ekonomie, die verbruiker wat kleiner hoeveelhede koop wat ’n groot invloed op die handelaar se omset op sy perseel het, wat beteken hy kan nie minder vir vleis vra nie.”

Beurtkrag speel beslis ’n rol om vleispryse af te dwing omdat dit ’n risiko is om té veel vleis in voorraad te hou.

“Een lorrievrag met 50 karkasse is byvoorbeeld voorheen na die handelaar gestuur om vervoerkoste indirek te sny, maar nou moet dieselfde aantal karkasse drie keer per week weens beurtkrag aan die handelaar gelewer word,” verduidelik Klein.

“Die verbruiker kan ook nie meer in grootmaat vleis koop nie, want hy is bang sy yskas gaan af.”

DREIGENDE DROOGTE

Klein sê die boere slag nou teen ’n laer prys, maar teen hoër koste, en “met nou en verlede jaar se ondernormale reënval, gaan Namibië in ’n dreigende droogtesiklus in”.

Hy sê dit is wanneer ooraanbod inkom en diere vinnige bemark moet word met sekere kategorieë diere wat te veel in die mark is.

“Al hierdie faktore is inmekaar verweef en elkeen pas in ’n legkaart waar die plaashekprys en die prys voor in die mark nie bymekaar uitkom nie.”

Dit beteken die boer kry ’n sekere prys by die plaashek, maar die verbruiker betaal nog steeds ’n hoë prys vir vleis.

Klein sê boonop moet ander faktore soos die olieprys en wisselkoerse ook in ag geneem word.

“Dis ’n bose kringloop waarin ons nou is met eksterne faktore waaroor daar geen beheer is nie.”

’n Veeboer tussen Omitara en Nina het gesê hy voer nie meer sy skape na Suid-Afrika uit nie. Hy verkoop liewer sy slaglammers plaaslik uit die hand uit teen N$85 per kilogram.

[email protected]

Kommentaar

Republikein 2024-04-17

Geen kommentaar is op hierdie artikel gelaat nie

Meld asseblief aan om kommentaar te lewer

Premier League: Chelsea 6 vs 0 Everton | Arsenal 0 vs 2 Aston Villa | West Ham 0 vs 2 Fulham | Liverpool 0 vs 1 Crystal Palace LaLiga: Osasuna 0 vs 1 Valencia | Real Sociedad 2 vs 2 Almería | Athletic Club 1 vs 1 Villarreal | Granada 2 vs 0 Deportivo Alaves | Las Palmas 0 vs 2 Sevilla SerieA: Atalanta 2 vs 2 Hellas Verona | Fiorentina 1 vs 1 Genoa | Inter Milan 2 vs 2 Cagliari | Udinese 1 vs 1 AS Roma | Sassuolo 3 vs 3 AC Milan | Napoli 2 vs 2 Frosinone European Championships Qualifying: Southampton 3 vs 0 Preston North End English Championship: Southampton 3 vs 0 Preston North End Katima Mulilo: 18° | 34° Rundu: 19° | 34° Eenhana: 21° | 36° Oshakati: 23° | 35° Ruacana: 24° | 37° Tsumeb: 20° | 33° Otjiwarongo: 18° | 32° Omaruru: 18° | 34° Windhoek: 17° | 30° Gobabis: 17° | 31° Henties Bay: 15° | 21° Wind speed: 18km/h, Wind direction: S, Low tide: 05:58, High tide: 12:09, Low Tide: 18:01, High tide: 00:35 Swakopmund: 15° | 17° Wind speed: 19km/h, Wind direction: SW, Low tide: 05:56, High tide: 12:07, Low Tide: 17:59, High tide: 00:33 Walvis Bay: 16° | 24° Wind speed: 24km/h, Wind direction: SW, Low tide: 05:56, High tide: 12:06, Low Tide: 17:59, High tide: 00:32 Rehoboth: 17° | 32° Mariental: 18° | 33° Keetmanshoop: 19° | 33° Aranos: 18° | 32° Lüderitz: 15° | 29° Ariamsvlei: 19° | 33° Oranjemund: 13° | 23° Luanda: 26° | 29° Gaborone: 14° | 27° Lubumbashi: 16° | 24° Mbabane: 13° | 26° Maseru: 11° | 22° Antananarivo: 12° | 23° Lilongwe: 16° | 25° Maputo: 18° | 28° Windhoek: 17° | 30° Cape Town: 16° | 21° Durban: 18° | 26° Johannesburg: 13° | 24° Dar es Salaam: 23° | 30° Lusaka: 16° | 26° Harare: 14° | 28° Currency: GBP to NAD 23.58 | EUR to NAD 20.15 | CNY to NAD 2.62 | USD to NAD 18.94 | DZD to NAD 0.14 | AOA to NAD 0.02 | BWP to NAD 1.33 | EGP to NAD 0.38 | KES to NAD 0.14 | NGN to NAD 0.02 | ZMW to NAD 0.75 | ZWL to NAD 0.04 | BRL to NAD 3.62 | RUB to NAD 0.2 | INR to NAD 0.23 | USD to DZD 134.54 | USD to AOA 832.82 | USD to BWP 13.85 | USD to EGP 48.73 | USD to KES 131.48 | USD to NGN 1138.13 | USD to ZAR 18.94 | USD to ZMW 25.2 | USD to ZWL 321 | Stock Exchange: JSE All Share Index 72999.63 Down -2.04% | Namibian Stock Exchange (NSX) Overall Index 1520.5 Down -2.01% | Casablanca Stock Exchange (CSE) MASI 13362.33 Down -0.08% | Egyptian Exchange (EGX) 30 Index 29400.84 Down -0.73% | Botswana Stock Exchange (BSE) DCI Same 0 | NSX: MTC 7.75 SAME | Anirep 8.99 SAME | Capricorn Investment group 17.34 SAME | FirstRand Namibia Ltd 49 DOWN 0.50% | Letshego Holdings (Namibia) Ltd 4.1 UP 2.50% | Namibia Asset Management Ltd 0.7 SAME | Namibia Breweries Ltd 31.49 UP 0.03% | Nictus Holdings - Nam 2.22 SAME | Oryx Properties Ltd 12.1 UP 1.70% | Paratus Namibia Holdings 11.99 SAME | SBN Holdings 8.45 SAME | Trustco Group Holdings Ltd 0.48 SAME | B2Gold Corporation 47.34 DOWN 1.50% | Local Index closed 677.62 UP 0.12% | Overall Index closed 1534.6 DOWN 0.05% | Osino Resources Corp 19.47 DOWN 2.41% | Commodities: Gold US$ 2 392.10/OZ UP +0.39% | Copper US$ 4.30/lb UP +0.26% | Zinc US$ 2 800.60/T UP 1.08% | Brent Crude Oil US$ 89.62/BBP DOWN -0.0088 | Platinum US$ 955.27/OZ DOWN -0.0047 Sport results: Premier League: Chelsea 6 vs 0 Everton | Arsenal 0 vs 2 Aston Villa | West Ham 0 vs 2 Fulham | Liverpool 0 vs 1 Crystal Palace LaLiga: Osasuna 0 vs 1 Valencia | Real Sociedad 2 vs 2 Almería | Athletic Club 1 vs 1 Villarreal | Granada 2 vs 0 Deportivo Alaves | Las Palmas 0 vs 2 Sevilla SerieA: Atalanta 2 vs 2 Hellas Verona | Fiorentina 1 vs 1 Genoa | Inter Milan 2 vs 2 Cagliari | Udinese 1 vs 1 AS Roma | Sassuolo 3 vs 3 AC Milan | Napoli 2 vs 2 Frosinone European Championships Qualifying: Southampton 3 vs 0 Preston North End English Championship: Southampton 3 vs 0 Preston North End Weather: Katima Mulilo: 18° | 34° Rundu: 19° | 34° Eenhana: 21° | 36° Oshakati: 23° | 35° Ruacana: 24° | 37° Tsumeb: 20° | 33° Otjiwarongo: 18° | 32° Omaruru: 18° | 34° Windhoek: 17° | 30° Gobabis: 17° | 31° Henties Bay: 15° | 21° Wind speed: 18km/h, Wind direction: S, Low tide: 05:58, High tide: 12:09, Low Tide: 18:01, High tide: 00:35 Swakopmund: 15° | 17° Wind speed: 19km/h, Wind direction: SW, Low tide: 05:56, High tide: 12:07, Low Tide: 17:59, High tide: 00:33 Walvis Bay: 16° | 24° Wind speed: 24km/h, Wind direction: SW, Low tide: 05:56, High tide: 12:06, Low Tide: 17:59, High tide: 00:32 Rehoboth: 17° | 32° Mariental: 18° | 33° Keetmanshoop: 19° | 33° Aranos: 18° | 32° Lüderitz: 15° | 29° Ariamsvlei: 19° | 33° Oranjemund: 13° | 23° Luanda: 26° | 29° Gaborone: 14° | 27° Lubumbashi: 16° | 24° Mbabane: 13° | 26° Maseru: 11° | 22° Antananarivo: 12° | 23° Lilongwe: 16° | 25° Maputo: 18° | 28° Windhoek: 17° | 30° Cape Town: 16° | 21° Durban: 18° | 26° Johannesburg: 13° | 24° Dar es Salaam: 23° | 30° Lusaka: 16° | 26° Harare: 14° | 28° Economic Indicators: Currency: GBP to NAD 23.58 | EUR to NAD 20.15 | CNY to NAD 2.62 | USD to NAD 18.94 | DZD to NAD 0.14 | AOA to NAD 0.02 | BWP to NAD 1.33 | EGP to NAD 0.38 | KES to NAD 0.14 | NGN to NAD 0.02 | ZMW to NAD 0.75 | ZWL to NAD 0.04 | BRL to NAD 3.62 | RUB to NAD 0.2 | INR to NAD 0.23 | USD to DZD 134.54 | USD to AOA 832.82 | USD to BWP 13.85 | USD to EGP 48.73 | USD to KES 131.48 | USD to NGN 1138.13 | USD to ZAR 18.94 | USD to ZMW 25.2 | USD to ZWL 321 | Stock Exchange: JSE All Share Index 72999.63 Down -2.04% | Namibian Stock Exchange (NSX) Overall Index 1520.5 Down -2.01% | Casablanca Stock Exchange (CSE) MASI 13362.33 Down -0.08% | Egyptian Exchange (EGX) 30 Index 29400.84 Down -0.73% | Botswana Stock Exchange (BSE) DCI Same 0 | NSX: MTC 7.75 SAME | Anirep 8.99 SAME | Capricorn Investment group 17.34 SAME | FirstRand Namibia Ltd 49 DOWN 0.50% | Letshego Holdings (Namibia) Ltd 4.1 UP 2.50% | Namibia Asset Management Ltd 0.7 SAME | Namibia Breweries Ltd 31.49 UP 0.03% | Nictus Holdings - Nam 2.22 SAME | Oryx Properties Ltd 12.1 UP 1.70% | Paratus Namibia Holdings 11.99 SAME | SBN Holdings 8.45 SAME | Trustco Group Holdings Ltd 0.48 SAME | B2Gold Corporation 47.34 DOWN 1.50% | Local Index closed 677.62 UP 0.12% | Overall Index closed 1534.6 DOWN 0.05% | Osino Resources Corp 19.47 DOWN 2.41% | Commodities: Gold US$ 2 392.10/OZ UP +0.39% | Copper US$ 4.30/lb UP +0.26% | Zinc US$ 2 800.60/T UP 1.08% | Brent Crude Oil US$ 89.62/BBP DOWN -0.0088 | Platinum US$ 955.27/OZ DOWN -0.0047