Voedselsekuriteit: Te min kos of te veel vermorsing?

15 October 2019 | Landbou
Dr. Kobus Laubscher – Die onlangs gepubliseerde Economist Global Food Security Index meet die voedselsekuriteitstatus van 113 lande aan die hand van drie faktore: bekostigbaarheid, beskikbaarheid en veiligheid – met omgewingsimpak wat ook aangedui word, maar nie tot die oorhoofse indeks bydra nie.

Al die faktore word uit 100 bepunt. Die lande eerste op die lys is onderskeidelik Singapoer (94,3 uit 100), Portugal (87,3) en Slowakye (81,7). Terloops, Singapoer is tans die mededingendste ekonomie nadat Amerika onttroon is.

In Afrika suid van die Sahara loop Suid-Afrika voor wanneer al vier gebiede saamgetel word (65,5) en staan dit eerste in twee gebiede.

Botswana (69,0) lei in terme van bekostigbaarheid en Uganda in terme van omgewingsimpak (70,0).

Namibië is nie deel van dié indeks nie en die res van die lande in Suider-Afrika (Botswana, Zambië, Angola en Mosambiek) vaar redelik swak vergeleke met die res van die wêreld.

Indien mens die vier faktore individueel vergelyk, is die dalende waardes van die jongste indeks – veral wat bekostigbaarheid betref – ‘n bekommernis.

Verbeterde beskikbaarheid beteken niks omdat kos nie bekostigbaar is nie. Die impak hiervan sien mens daagliks, want ten spyte van oorhoofse voedselsekuriteit kwel die feit dat miljoene mense daagliks honger gaan slaap.

WÊRELDVOEDSELDAG

Wêreldvoedseldag word môre gevier. Dié inisiatief probeer om die oorsake en gevolge van honger onder die loep te neem.

Dít met die Wêreldvoedselorganisasie (FAO) se zero hunger-doelwit vir 2030 in gedagte.

Die jongste ontleding toon baie lande toon nie die verwagte vordering nie. Die redes hiervoor is legio, maar klimaatsverandering speel ’n groot rol. So ook ’n toename in oorloë en politieke onverdraagsaamheid.

Afgesien van ’n kostekort of onbekostigbare kos is die ander olifant in die vertrek die omvang van vermorsing. Dit sal vanjaar tydens Wêreldvoedseldag opnuut op die voorgrond geplaas word.

Tot soveel as een derde van alle kos wat geproduseer word, beland onverbruik in asblikke. Dis skreiend, want mense sterf weens te min kos.

Dit beteken hulpbronne word vermors – dikwels op ’n onomkeerbare manier.

Trouens, ’n groeiende vraag is of die klem nie eerder op die bekamping van kosverliese moet val as op die verhoging van produksie nie.

VERMORSING

Voedselverliese dui op enige verliese in die waardeketting tussen die plaashek en die mark. Dit hou onder meer verband met oesprosesse, opberging ná oeste en pesbeheer.

Die beste tamatie het min alternatiewe gebruiksnut as dit gekneus by die winkel aankom. ‘n Gedraaide wortel lyk dalk nie soos die ware Jakob nie, maar het beslis dieselfde voedingswaarde. Dikwels is die tegnologie wat gebruik word om te verpak nie in staat om sulke afwykings te hanteer nie.

’n Bekende kleinhandelgroep se groente en vrugte word sonder plastiek op rakke uitgepak. Dit spreek die plastiek-probleem aan, maar veroorsaak verkoopsdruk.

Die koop een, kry twee gratis-beginsel help in terme van bekostigbaarheid, maar is dikwels ’n kernoorsaak van vermorsing. Dit omdat juis die “gratis twee” dikwels onverbruik in die asblik beland.

As daar een les te leer is, is dit dat verminderde vermorsing en korrekte bestuur nie net hulpbronne sal bespaar nie, maar ook kos vir meer mense kan beteken.

Soortgelyk

 

Valskerm-ongeluk eis Chinese vrou

6 ure gelede | Ongelukke

'n Valskerm-ongeluk het die lewe van 'n Chinese vrou, me. Ran Lei (33), Sondagmiddag geëis. Volgens die Namibiese polisie se weeklikse misdaadverslag het die voorval...

Frankfurt-vlugte het hervat

7 ure gelede | Vervoer

Air Namibia se vlugte na en vanaf Frankfurt in Duitsland het hervat.Die Airbus A330-200 is ná die vlerkskade tydens ‘n ligte botsing Saterdagaand by die...

Beserker slaan 2-jarige nefie na bewering met graaf dood

7 ure gelede | Misdaad

‘n Tweejarige seuntjie is vroeg Saterdagoggend dood toe sy 50-jarige oom hom na bewering met ‘n graaf aangeval het, terwyl ‘n driejarige meisie wat hy...

Man vas oor 'diamantsmokkelary'

8 ure gelede | Misdaad

'n Nambiese man is Vrydag in verband met diamantsmokkelary op die grenspos tussen Suid-Afrika en Namibië by Oranjemund in hegtenis geneem.Volgens die Namibiese polisie se...

Meer as N$6 miljoen se dagga in lorrie gevind

23 ure gelede | Misdaad

'n Lorriebestuurder (24) en sy 34-jarige medebestuurder is Saterdag omstreeks 09:00 op die B3-hoofweg naby Grunau in hegtenis geneem. Volgens die Namibiese polisie se weeklikse...

Laat koppe rol - Jooste, SPYL

23 ure gelede | Politiek

Catherine Sasman - Stemme uit die regerende party dring toenemend aan dat diegene wat beskuldig word van korrupsie onder sy geledere verwyder word.Nadat die beleërde...

Gertze skiet glo vrou

23 ure gelede | Misdaad

Henriette Lamprecht – Die uitvoerende hoof van die Namibiese Kwalifikasieowerheid (NQA) het die naweek agter tralies deurgebring nadat hy na bewering sy vrou Saterdag in...

Namibiërs betoog oor korrupsie

23 ure gelede | Plaaslik

Tanja Bause - Meer as 200 mense van alle rasse en ouderdomme het Vrydag deelgeneem aan ’n teenkorrupsie-optog in Windhoek wat deur aktiviste gereël is....

VERKIESINGS 2019: PRESIDENSIËLE KANDIDATE

23 ure gelede | Politiek

McHenry VenaaniPopular Democratic Movement (PDM)McHenry Venaani is die leier van die amptelike opposisie en het in 2014 as mees suksesvolle opposisiekandidat 44 271 stemme (sowat...