Steiers tuimel onder boubedryf

Opname skets donker prentjie

19 May 2017 | Infrastruktuur
Ronelle Rademeyer - Die Namibiese bou- en konstruksiebedryf lê met sy gesig in die grond en 63% van ondernemings het óf reeds hul deure gesluit, óf hul bedrywighede aansienlik afgeskaal en selfs dormant geraak.

In die sewe maande tussen 1 September 2016 en 31 Maart vanjaar is sowat 30% van werkers in die bedryf uit hul poste ontslaan.

Dié inligting blyk uit 'n opname wat die Federasie vir Namibiese Konstruksiebedrywe (CIF) in April onder sy lede gedoen het om die impak van die regering se besnoeiing op kapitaalprojekte en die agterstallige betalings aan kontrakteurs te bepaal.

“As nuwe tenders nie toegestaan word nie, sal 67,4% van die ondernemings wat aan die opname deel­geneem het, genoodsaak wees om toe te maak of af te skaal. Digby 40% van al die werknemers in die konstruksiebedryf sal dan op straat sit,” sê me. Bärbel Kirchner, konsulterende hoofbestuurder van die CIF.

“Tensy die regering ingryp, gaan die situasie net al erger word.”

Sy sê die impak word dwarsdeur die waardeketting gevoel. Dit is nie net die bou- en siviele kontrakteurs wat mense moet aflê nie, maar ook sub-kontrakteurs soos elektrisiëns, loodgieters, vloer- en dakspesialiste, verwers en lugversoringstegnici.

Professionele lui soos argitekte, ingenieurs en bourekenaars sit ook sonder werk, terwyl die vervaardigers en verskaffers van boumateriale ook sal moet afskaal en mense afdank.

Kirchner sê dit is belangrik dat die regering aandui wanneer die N$1,8 miljard wat vir die huidige boekjaar opsygesit is vir agterstallige betalings deur die staat, diensverskaffers gaan word. Verder moet ook bekend gemaak word hoeveel van dié geld na die konstruksiebedryf gaan.

“Daar heers ook groot onsekerheid oor watter projekte, wat reeds toegeken is, voortgesit gaan word en watter gekanselleer gaan word. Die bedryf moet voorsien word van 'n lys van al die projekte wat in 2017-'18 geadverteer gaan word en waarvoor tenders toegeken sal word. Daarsonder kan die bedryf nie strategiese beplanning doen nie,” sê sy.

Verder wys sy daarop dat die plaaslike ekonomie deur bou- en konstruksieprojekte gestimuleer kan word, mits dit toegeken word aan Namibiese kontrakteurs wat belasting betaal, gehoor gee aan die Arbeidswet en plaaslike boumateriaal koop, pleks van dit invoer.

Me. Magreth Kazondunge, uitvoerende direkteur van die Namibiese Vereniging vir Klein Kontrakteurs (NSCA), het vroeër in 'n onderhoud gesê as die regering nie bou- en konstruksieprojekte aan plaaslike maat­skappye toeken nie, is Namibiërs nie in staat om aan die Namibiese Huis te help bou nie.

Mnr. Panashe Daringo, besturende direkteur van MPP Civils Namibia en visepresident van die CIF, het tydens dieselfde onderhoud gesê konstruksiemaatskappye is met hul rûe teen die muur en het een van drie opsies.

“Hulle kan afskaal, hulle kan diversifiseer en vennootskappe aangaan, of hulle kan water trap en wag tot die ekonomie verbeter.”

Intussen verwag IJG Securities die konstruksiebedryf sal vanjaar en moontlik langer steeds in 'n resessie vasgevang bly.

“Dit is 'n bron van kommer, aangesien dié sektor altyd 'n groot werkverskaffer was en afleggings 'n negatiewe uitwerking op werkloosheid sal hê,” sê dié ontleders in hul verslag oor April se bouplansyfers vir Windhoek. (Sien ook die berig op bl. 15.)

Soortgelyk

 

Namibië: Jerusalem hoofstad van Israel én Palestina

5 ure gelede | Internasionaal

Die regering sê in ‘n verklaring hy het om groot kommer kennis geneem van die die VSA se aankondiging dat hy Jerusalem as hoofstad van...

Rynand Mudge herstel ou geboue

15 ure gelede | Omgewing

Augetto Graig Windhoek se geskiedenis het sedert 1910 en 1913 voor die historiese Gathemann- en Erkrath-gebou in die stad se hoofstraat afgespeel. Die geboue, wat...

EU-lys g'n 'swartlys'

15 ure gelede | Internasionaal

Ronelle Rademeyer “Die EU het Namibië nog nooit as 'n belasting­toevlugsoord beskou nie. Dit is 'n totale misverstand.”Só het die Europese Unie se ambassa­deur in...

Raad vir jong ondernemers

15 ure gelede | Onderwys

‘n Gids oor volhoubare ontwikkeling vir jong ondernemers in Namibië verskyn vandag in Namibia Media Holdings (NMH) se dagblaaie en is gister amptelik bekend gestel.Die...

Kalender 8 Desember

15 ure gelede | Kuns en vermaak

Nou aan die gang» Wees deel van die eerste weergawe StArt Art Salon vandag by die Macadam-mark. StArt Salon Volume 1 is ’n “salon-styl”-utstalling wat...

Weer vir 7 Desember

15 ure gelede | Weer

BINNELAND: Gedeeltelik bewolk en bloedig warm in die verre oostelike gedeeltes, andersins gedeeltelik bewolk en baie warm met 'n paar tot geïsoleerde donderbuie maar verspreide...

Crimson House en Andra deel verhoog by kus

15 ure gelede | Kuns en vermaak

Die Suid-Afrikaanse groep Crimson House bring hul Gypsy Jungle-vertoning oor die feestyd na Swakopmund. Crimson house sal saam met sangsensasie Andra van 19 tot 22...

Een stem, ’n kitaar en baie Stone-emosie

15 ure gelede | Kuns en vermaak

Die Warehouse-teater is dié plek vir kultuur, vermaaklikheid, yskoue bier en pizza in Windhoek. Hierdie gewilde landmerk het onlangs sy 5de verjaardag gevier sedert dit...

Bekendstelling van StArt Salon uitstalling by Macadam-mark

15 ure gelede | Kuns en vermaak

Wees deel van die bekendstelling van die eerste volume van StArt Salon vanaand by die Macadam-mark. StArt Salon Volume 1 is ’n “salon-styl”-utstalling wat die...