Pandemie leer bedrywe moet risiko's bereken

20 July 2021 | Landbou
Dr. Kobus Laubscher – Boere is, soos enigiemand anders in besigheid, voorlopig besig om 'n hele reeks risiko's te bereken. Sommige doen dit regstreeks, terwyl ander afkyk en tevrede is met 'n afgeleide van besluite deur mense wat aktief met risiko's werk.

Die pandemie het gewys dat hoewel besluitnemers moontlike gebeure kan identifiseer, is die waarskynlikheid daarvan so laag dat dit nie 'n wesentlike invloed het of kan hê op die alledaagse gang van sake nie. Niemand kon egter die pandemie voorsien nie, ten spyte daarvan dat daar al vir baie lank hoëvlak-navorsing gedoen word oor dié spesifieke virus. Vergelykbare gebeure is bekend.

Tegnologie maak dit moontlik om byvoorbeeld rampe te voorspel of aan te dui dat dit 'n goeie of swak reënjaar kan wees. Met sulke inligting verfyn besluitnemers die moont­likheid deur die waarskynlikheid te ontleed en veral om moontlike gevolge te bepaal.

Sulke verfynde besluitneming impakteer vervolgens op besluite soos die tempo waarteen 'n kudde herbou moet word en welke strategie die beste moontlike uitkoms kan hê. Wat egter ook gebeur, is dat te veel besluitnemers, insluitend boere, nie strategies fiks genoeg is om vroegtydig en volledig hulle kennisbasis só te verbreed dat doeltreffende taksering van die onderhewige risiko's moontlik is nie.

Wanneer sake dan skeefloop, word baie van hulle wat daardeur geraak is, deel van drukgroepe wat die vinger wys na ander.

Andersyds kan sake skeef loop te midde van die beste vooraf beplanning, soos die ineenstorting van markte tydens die 2008-'09 finansiële krisis en nou die pandemie.

Die herstel ná die finansiële krisis was egter te midde van onderstrominge (ander sien dit as onafwendbare vooruitgang) soos die vierde nywerheidsrevolusie en tegnologiese ontwikkeling wat geskoei is op kunsmatige intelligensie.

Voor Covid-19 was daar kragte wat die gang van sake in terme van tegnologie-ontwikkeling en -toepassing wou dikteer en rig ter wille van hul eie heil.

Sodoende is die werklikheid in te veel gevalle bedek met handelsmerkbeskerming ensovoorts.

Covid-19 se koms het hierdie denke en praktyke behoorlik in die bek geruk. Oornag is praktyke as uitgediend bewys en het besluitneming 'n nuwe spoor gevat – kompleet soos 'n goeie spoorsnyer op die spoor kan bly ten spyte van die terrein.

Niemand kan vandag konvensie pleit nie, maar wat soos 'n paal bo water staan is dat mense – en hulle word daagliks al meer - móét eet. Daar is nog nie 'n pil teen honger wat 'n paar dae sal hou nie. Dit is rigtinggewend vir die landbou, maar posisionering bly een van die wagwoorde.

Die nuwe bedeling waarbinne kollektiewe besluitneming sal plaasvind, herinner mens aan die sogenaamde “pot luck dinners”. Elke gas bring 'n dis wat iets van die gas uitstraal. Vir sommige gaste is 'n gebak uit die supermark voldoende, maar almal weet watter waardering daar is vir oorspronklikheid.

Wanneer daar om die tafels gesit word om planne te beraam vir die pad vorentoe en dít te midde van ongekende verandering, bied landbou wat geen ander sektor bied nie, naamlik veilige en bekostigbare kos. Dié bydrae moet egter nooit as hefboom gebruik word nie, maar as oortuigende onderhandelingsmedium.

Saam met landbou se bydrae kom daar die gesindheid van interafhank­likheid, want dit is wat op 'n plaas gebeur.

Bemagtigende besluitneming stel die deelnemers in staat om meer doeltreffend moontlikhede te identifiseer en kollektief te besin oor die waarskynlikhede. Belangriker nog is om seker te maak daar is 'n brandwag wat deurlopend en wakker verken. Die brandwag moet vertrou word, uitgedaag word en na geluister word.

Terugvoering uit die geledere van georganiseerde landbou dui op begrip vir wat moet gebeur.

Soortgelyk

 

Hengari at the forefront of the youth agenda

2 ure gelede | Skole

Rivaldo Kavanga Hailing from Okakarara in the Otjozondjupa Region, Inna Koviao-Vetarere Hengari (25) is Namibia’s youngest elected parliamentarian. She currently leads the youth agenda...

For the love of reading

2 ure gelede | Onderwys

The Presidential Advisor on Youth Matters and Enterprise Development, Daisry Mathias, joined learners at Fidel Castro Primary School to mark 2021 National Readathon Week. Mathias...

New education act, regulations in final stages

2 ure gelede | Onderwys

Iréne-Mari van der Walt The regulations adjacent to the new education act are in their final stages, according to the education inspector for...

Let’s talk about it

2 ure gelede | Skole

Monique Adams On Thursday, 2 September, the Office of the First Lady and One Economy Foundation facilitated an intergenerational dialogue with young people.This dialogue looked...

Jong skoonheid met 'n hart van goud

2 ure gelede | Skole

Mariselle Stofberg – Vir Chanique (Chani) Rabe wat onlangs as die nuwe Mej. Supranasionaal 2021 aangewys is, is haar passie vir jeug- en gemeenskapsontwikkeling ’n...

Windhoek Hospitality and Culinary College introduces new programme

2 ure gelede | Onderwys

Desiree Gases The Windhoek Hospitality and Culinary College (WHCC) is introducing Namibia Training Authority’s (NTA) level two housekeeping, laundry and front office programme with an...

Following in my father’s footsteps

2 ure gelede | Skole

Amalia Cloete I am currently studying at the International Training College Lingua. I am doing an honours degree in human resource (HR) management, and this...

Pupkewitz Megabuild launches 2022 graduate programme

2 ure gelede | Onderwys

Wetumwene Shikage The Pupkewitz Megabuild Graduate Programme initiative is aimed at supporting newly graduated students to gain work experience, which will serve as an additional...

Rundu in die donker

8 ure gelede | Energie

Inwoners van Rundu is sedert 10:00 vanoggend sonder krag. Volgens NamPower se areabestuurder vir die noordelike streek, mnr. Petrus Immanuel, is dit weens tegniese...