Inperking ‘moet intelligent aangepas word’

SA ekonomie kan met 6% krimp

08 April 2020 | Afrika
Francois Williams





Moet die landswye inperking gestop word om die ekonomie te red, maar sodoende mense se lewe in gevaar stel?

Of moet die inperking verleng word om meer mense se lewe te spaar, maar met die vernietiging van die ekonomie as gevolg, wat dalk veel meer mense se dood kan kos weens hongersnood en armoede?

Dis dié debat waarmee wetenskaplikes en ekonome ook in regeringskringe stoei.

Die inperking moet beslis “intelligent aangepas” word om sowel mense se lewe te red en die ekonomie ’n kans te gee om te herstel, meen die onafhanklike ekonoom Mike Schüssler.

Die nasionale inperking het begin toe die plaaslike werkloosheidskoers reeds op 29% gestaan het, en as dit voortduur in sy huidige vorm, kan mense sterf weens die gevolglike hongersnood, waarsku Schüssler.

Daar is ook mense wat tans sterf weens operasies waarvoor hulle gewag het wat nie nou uitgevoer kan word nie.

Hy meen ’n gesonde, intelligente balans is nodig, deur ná die aanvanklike 21 dae sekere bedrywe stelselmatig weer oop te stel vir sake, maar skole steeds toe te hou en streng toegangsbeheer by ouetehuise te handhaaf.

“Dit maak nie sin om die ekonomie heeltyd te beperk totdat die laaste Covid-19-geval aangeteken is nie. As jy noodsaaklike goedere by jou huis kan laat aflewer, waarom nie ook KFC nie?”

Hoe minder ekonomiese bedrywe van voor af weer opgebou moet word, hoe beter. Suid-Afrika behoort te kyk hoe Nederland die pandemie hanteer, asook sekere lande in Asië soos Taiwan, Suid-Korea, Singapoer en Japan, meen Schüssler.

In Nederland is sekere sakesektore wat baie mense bymekaar bring, wel gesluit, soos restaurante, kroeë, casino’s en gimnasiums, asook haarkappers en bestuurskole, maar die bestel van wegneemetes word byvoorbeeld toegelaat.

Hy waarsku historiese syfers van die bruto binnelandse produk (BBP) per capita wys dat verskillende lande se ekonomieë ná die Spaanse Griep van 1918 enigiets tussen twee tot ses jaar gevat het om te herstel.

Hy reken reeds die Suid-Afrikaanse ekonomie kan vanjaar met tot 6% krimp weens die inperking, met grootskaalse werkverliese.

Dit kan Suid-Afrika vier tot vyf jaar vat om terug te keer na 2019 se BBP-syfers per capita, terwyl 2019 reeds ver agter 2011 se syfers is.

Dit kan tot 2025 of 2026 duur voordat Suid-Afrika dus weer terug is by 2011 se vlakke van BBP per capita.

Nazmeera Moola, hoof van Suid-Afrikaanse beleggings by Ninety-one (voorheen Investec Batebestuur), sê ’n mens behoort eers te kyk watter impak die beplande uitbreiding van toetse en siftings oor die volgende week op die siekte se verspreidingskoers in Suid-Afrika het voordat besluit kan word hoe met die inperking voortgegaan moet word.

Dis wel moeilik om goeie redes te kan gee vir die inperking om ná 16 April in sy huidige formaat te laat voortduur, meen Moola.

Sekere bedrywe, waar sosiale distansiëring makliker gehandhaaf kan word, en bedrywe soos die mynbou met goeie gesondheidsorgdienste vir werknemers kan stelselmatig oopgestel word. Dit hang egter alles af van die data oor besmettingskoerse.

Moola waarsku dat massiewe werkverliese ongetwyfeld reeds plaasgevind het sedert die inperking die aand van 26 Maart begin het, dis bloot dat die syfers nog nie duidelik is nie.

Prof. Johan Willemse, landbou-ekonoom van Agrimark Consultants, meen die oplossing vir die keuse tussen ’n langer inperking of die beskerming van die ekonomie, is ’n drastiese beleidsommeswaai weg van staatsbeheer en sosialisme. Markkragte en ondernemerskap moet aangemoedig word, want teen die tempo waarteen staatskuld toeneem is daar nie meer geld vir die sosialistiese benadering nie, meen Willemse.

Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient Group, beklemtoon in ’n vorige rubriek die inperking is ’n morele besluit om mense se lewe te red. Hy meen wel die regering kon die ramptoestand benut het om ontslae te raak van onvolhoubare staatskoste soos die Suid-Afrikaanse Lugdiens, of om die staatsdienssalarisrekening eenmalig drasties met 10% te sny. - Netwerk24

Soortgelyk

 

Air Namibia hervat op 28 Oktober vlugte na SA

6 ure gelede | Vervoer

Die nasionale redery het vanmiddag aangekondig hy hervat op 28 Oktober vlugte vanaf Windhoek na Johannesburg en Kaapstad.Die redery sal nie soos in die verlede...

77 leerlinge van dieselfde skool toets binne vier dae...

7 ure gelede | Gesondheid

Nog agt leerlinge van die senior sekondêre skool Oshakati het positief vir Covid-19 getoets wat die totaal leerlinge van die skool wat positief getoets het...

Geingob sê oor Covid-19-weg vorentoe

9 ure gelede | Gesondheid

Die minister van gesondheid en maatskaplike dienste, dr. Kalumbi Shangula, sê pres. Hage Geingob sal vandeesweek ’n aankondiging maak oor die regering se voortgesette hantering...

Covid-19: Aankondiging kom oor pad vorentoe

11 ure gelede | Gesondheid

Die minister van gesondheid en maatskaplike dienste, dr. Kalumbi Shangula, sê pres. Hage Geingob sal vandeesweek ’n aankondiging maak oor die regering se voortgesette hantering...

Geingob onder skoot oor ‘wit’ opmerkings

23 ure gelede | Politiek

Denver Kisting – Die leier van die amptelike opposisie, mnr. McHenry Venaani, sê wat pres. Hage Geingob die afgelope naweek oor wit mense kwytgeraak het,...

Verskeie daaglikse vlugte binnekort na SA

23 ure gelede | Vervoer

Ronelle Rademeyer – FlyWestair en Airlink, die private Namibiese en Suid-Afrikaanse rederye, het tot reisigers se redding gekom en gaan die leemte aan direkte, geskeduleerde...

Skone Lira bemark Namibië

23 ure gelede | Toerisme

Die Suid-Afrikaanse sangeres Lira, wat die inperking in Namibië deurgebring en uitgebreide verkenningsreise in die land onderneem het, is deur die Federasie van Namibiese Toerismeverenigings...

Weer vir 19 Oktober

23 ure gelede | Weer

BINNELAND: Gedeeltelik bewolk en bloedig warm in die Ooste. Elders sal die sonnig wees en baie warm tot bloedig wees. KUS: Gedeeltelik bewolk en koel...

Verdagte panga-rowers in hegtenis

23 ure gelede | Misdaad

Kristien KrugerVolgens ’n Namibiese polisieverslag is sewe mans in hegtenis geneem in verband met ’n aantal gewapende rooftogte in Windhoek.Die mans het hulself glo die...