Ekonome: 'Die geld is nou óp!'

'Staat móét besuinig'

05 December 2019 | Ekonomie
Elvira Wood



Die jongste inligting deur Statistieke Suid-Afrika (SSA) oor die verdere verswakkende ekonomiese groei in die derde kwartaal beklemtoon die feit dat die ekonomie in 'n baie kommerwekkende posisie verkeer en dat kanse vir 'n ekonomiese herstel vanjaar baie skraal is.

Luidens SSA se syfers wat Dinsdagoggend bekend gemaak is, het die land se ekonomie in die derde kwartaal met 0,6% ingekrimp. Dit is teenoor 'n hersiene groeisyfer van 3,2% in die tweede kwartaal, maar 'n inkrimping van 3,1% in die eerste kwartaal van die jaar.

Dit is teenoor 'n jaar tevore.

“Die feit dat die ekonomie in die eerste ses maande van die jaar met minder as 1% gegroei het en die jongste groeisyfers vir die derde kwartaal in die reële bruto binnelandse produk (BBP) van -0,6% aan die aanbodkant en -0,3% in die reële binnelandse uitgawes aan die vraagkant van die ekonomie, het die waarskynlikheid bevestig dat die ekonomie nie in 2019 sal groei nie,” sê Fanie Brink, 'n onafhanklike landbou-ekonoom.

Dawie Roodt, hoofekonoom van die Efficient Groep, stem saam met Brink.

“Gegewe die syfers wat ons reeds het, beteken dit die ekonomie gaan in die laaste kwartaal van die jaar met minstens 1% móét groei net om 'n groeisyfer vir die jaar van 0% te haal,” het Roodt gesê.

Roodt sê die inkrimping van 0,6% is baie swakker as verwag.

“Ek het nie veel groei verwag nie, en selfs 'n klein inkrimping, maar nie soveel nie.”

Roodt sê die syfer is nie net baie slegte nuus wat betref werkloosheid en armoede nie. Dit is ook sleg vir die land se kredietgradering. “Siende dat die BBP gekrimp het, beteken dit dat sonder dat die land 'n sent meer geleen het, het die BBP-tot-skuld en ander marges nou skielik gestyg,” verduidelik Roodt.

Dit is juis marges soos dié waar­oor kredietgraderingsagentskappe soos Moody's Investor Service baie bekommerd is.

Roodt meen dit is na dese 'n gegewe dat Moody's die land se staatskuld ook tot onder beleggingsgraad – oftewel rommelstatus – gaan afgradeer.

Moody's is tans die enigste van die drie groot kredietgradeerders wat nog nie staatskuld tot rommel afgegradeer het nie. Hy het wel die vooruitsig in Oktober van stabiel tot negatief verander.

Prof. Jannie Rossouw, hoof van die skool vir ekonomiese en sakewetenskappe aan die Universiteit van die Witwatersrand, sê hy dink ook daar is 'n kans dat rommelstatus die land se voorland is.

“Daar is na dese 'n baie groot kans dat die ekonomie binnekort in 'n resessie kan val,” waarsku hy.

“ 'n Kleiner BBP beteken noodwendig die staat gaan 'n kleiner inkomste uit belasting verdien. Die land beweeg nou al hoe nader aan die fiskale afgrond,” sê hy.

“Die geld is nou letterlik op,” sê Rossouw.

“Die staat kan nie meer groot verhogings vir staatsamptenare en reddingsboeie vir staatsondernemings soos die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) bekostig nie.

“Die staat gaan móét besuinig,” sê hy.

Dr. Johan Willemse, ekonoom van Agrimarkconsultants, sê die gebrek aan enige beleidsverandering is een van die redes hoekom die ekonomie nie groei nie.

“Voordat ons as sakelui nie praktiese verbetering in basiese dienste van die staat sien nie, is daar geen rede om te investeer of mense aan te stel nie.”

– Netwerk24

Soortgelyk

 

50 nuwe Covid-19-gevalle, 32 in Windhoek

14 ure gelede | Gesondheid

Die uitvoerende direkteur in die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste, mnr. Ben Nangombe, sê 50 nuwe gevalle van Covid-19 is in die land aangekondig....

Bykans N$1 miljoen se dwelms in Julie gekonfiskeer

1 dag gelede | Misdaad

Die Namibiese polisie het tussen 1 en 31 Julie dwelms ter waarde van altesaam N$958 390 gekonfiskeer en 97 verdagtes in hegtenis geneem. Daar is...

Mariental se skaapabattoir sluit deure

1 dag gelede | Landbou

Elvira Hattingh - Die Farmer’s Meat Market abattoir op Mariental (FMM), wat deur Hartlief besit word, sal op 31 Augustus sy deure sluit.Die Hartlief-groep se...

Vandag se Covid-19-data

1 dag gelede | Gesondheid

'n Visuele opsomming van die inligting vir gister, soos vanmiddag aangekondig deur die minister van gesondheid en maatskaplike dienste, dr. Kalumbi Shangula.

Diewe vort met N$1 miljoen uit Swakopmund-huis

1 dag gelede | Misdaad

Die Namibiese polisie sê verdagtes het gisteroggend ‘n kluis met N$1 miljoen daarbinne uit ‘n sakevrou se huis in Swakopmund gesteel. Volgens die polisie het...

Nog 'n sterfte, 150 nuwe Covid-19-gevalle

1 dag gelede | Gesondheid

Die minister van gesondheid en maatskaplike dienste dr. Kalumbi Shangula sê 'n 84-jarige vrou van Windhoek wat vir 'n operasie in 'n plaaslike hospitaal opgeneem...

Nog 'n sterfte, 150 nuwe Covid-19-gevalle

1 dag gelede | Gesondheid

Die minister van gesondheid en maatskaplike dienste dr. Kalumbi Shangula sê 'n 84-jarige vrou van Windhoek wat vir 'n operasie in 'n plaaslike hospitaal opgeneem...

Covid-sterftes styg tot 15

2 dae gelede | Gesondheid

Henriette LamprechtDrie Covid-19-verwante sterftes is gister in die Erongostreek aangemeld en wel twee op Walvisbaai en een in Swakopmund. Die bring die nasionale totaal op...

Libanees in Namibië rou oor geliefde Beiroet

2 dae gelede | Ongelukke

Ronelle Rademeyer – Was dit nie vir ’n reis na Khartoum sowat 60 km suid van Beiroet vir die viering van die Moslem-fees Eid-oel-Adha nie,...