Vigsverwante demensie bekyk

Eerste databasis saamgestel

19 December 2018 | Gesondheid
Henriette Lamprecht



Namibië is die eerste land in Afrika wat nou saam met 'n laboratorium in Amerika werk om 'n databasis vir demensie in die land saam te stel, en om veral die voorkoms van vigsverwante demensie in Namibië te ondersoek.

Alzheimers Dementia Namibia (AND) werk nou saam met dr. William Hu, 'n neuroloog en neurowetenskaplike van Atlanta, Amerika, en sy laboratorium, Hu Lab.

Dié samewerking volg ná 'n ontmoeting tussen AND se stigter, mnr. Berrie Holtzhausen, en Hu tydens die vierde Afrika Alzheimers-kongres wat in Kenia aangebied is.

“Hy het my in Junie verlede jaar gekontak nadat iemand van die Wêreldgesondheidsorganisasie (WHO) hom van my vertel het. Ons het e-posse heen en weer gestuur en ek het vertel van my vermoede dat daar geweldig baie mense in Namibië is wat met MIV/vigsverwante demensie saamleef. Dit is selfs mense jonger as 35 jaar,” vertel Holtzhausen.

Hu se antwoord was dat hy nou saam met MIV-dokters in Atlanta, Amerika, oor die verband tussen MIV en alzheimers werk.

Atlanta het die hoogste getal MIV-positiewe mense in Amerika.

Volgens Hu is die kwessie van demensie wat aan MIV verwant is “redelik betekenisvol”.

“Ek het syfers gebaseer op bevolkingstatistiek, die voorkoms van alzheimers en die beraamde voorkoms van alzheimers vir Noord-Amerika, Europa, Australië en Afrika getrek. Dit wil volgens die model, wat nie baie gesofistikeerd is nie, voorkom of MIV-demensie 'n baie algemene oorsaak van demensie in Afrikalande is,” het Hu in 'n e-pos aan Holtzhausen gesê.

Volgens Hu is MIV-demensie meer algemeen as alzheimers in lande soos Namibië, Suid-Afrika, Uganda, Kenia, Tanzanië, Nigerië, Gaboen en Togo.

Volgens Holtzhausen werk hy nou saam met Hu en sy laboratorium om 'n databasis vir demensie in Namibië saam te stel.

Hu het 'n vraelys (Mini Mind State Examination - MMSE) vir Holtzhausen saamgestel, nadat hy verskeie vrae oor onder meer kulturele begrippe en gebruike moes beantwoord oor die omgewing waarin hy die laaste paar jaar werk.

“My opdrag behels die opspoor van mense wat met MIV/vigs leef en om dan gevolglik die vraelys vir elk te voltooi,” verduidelik Holtzhausen.

Volgens hom is die MMSE so saamgestel dat dit as 'n kliniese toets bepaal watter deel van die brein moontlik beskadig is en reeds besig is om “af te sterf”.

Holzhausen se eerste respondent om die vraelys te voltooi, was me. Frankhilde Haingura oor wie Republikein al vantevore berig het.

Haingura, wat met demensie leef, het vyf jaar gelede al haar lewensmiddele verloor nadat haar buurvrou haar 'n “heks” genoem het.

Dít omdat haar gemeenskap haar uit onkunde verwerp het.

“Ek het die uitslae van die MMSE-vraelys aan Hu teruggestuur sodat hulle kan sien of dit goed genoeg is vir die spesifieke kultuur en milieu waarin ek werk.”

Holtzhausen sê hy is opgewonde oor die samewerking tussen AND en Hu Lab.

“Ek hoop die data sal 'n bydrae tot samewerking met nieregeringsorganisasies lewer wat fokus op MIV/vigs, asook tot die ministerie van gesondheid en die ministerie van onderwys, kuns en kultuur se program vir lewensvaardighede, en dat dit tot voordeel van breingesondheid in Namibië sal wees.

“Ek hoop dit sal die diskriminasie teen en stigma oor breinsiektes soos demensie en ander breinafwykings verminder en verhoed.”

Die Hu Lab is op die Emory-universiteit se kampus in Atlanta, Amerika, geleë en fokus op vloeibare biomerkers in neurodegeneratiewe versteurings wat alzheimers, frontotemporale demensie en ander verwante toestande insluit. Dit staan onder leiding van Hu, wat in 2010 by die universiteit aangesluit het om die biomerkerprogram uit te brei en te verbeter. Hy is ook die ontvanger van die Paul B. Beeson- toekenning vir loopbaanontwikkeling.

Die doel van Hu se laboratorium is om begrip van vroeë veranderings in alzheimers (AD), frontotemporale degenerasie (FTD) en Lewy-liggaamsiekte (LBD) deur middel van die ontleding van serebro­spinale ­vloeistof te bevorder.

Voorts fokus die Hu Lab op die ontwikkeling van diagnostiese en prognostiese biomerkers vir bogenoemde siektes.

Die hoop is om dié biomerkers te gebruik om behandelings vir AD, FTD en LBD te identifiseer wat die potensiaal het om die koers van dié siektes te verander.

Volgens Hu Lab se webtuiste woon 'n beraamde 66% van mense met demensie in laer- en middelinkomstelande, met weinig begrip oor watter siektes demensie in dié lande veroorsaak.

Volgens Hu kan gevra word of alzheimers in Noord-Amerika dieselfde as in Europa is.

“Is dit vaskulêre demensie (verwant aan beroertes) of Lewy-liggaamsiekte (verwant aan parkinsons), of is dit iets anders?” vra die webtuiste.

Buiten Namibië werk die Hu Lab nou saam met Costa Rica en die Dominikaanse Republiek om die oorsake van demensie op te spoor.

Soortgelyk

 

Afrika-lied kom tuis in Namib

22 ure gelede | Kuns en vermaak

Elvira Hattingh - Die Duits-Namibiese kunstenaar Max Siedentopf het wêreldwyd opslae gemaak met ‘n kunsinstallasie in die Namib wat Toto se bekende liedjie “Africa” oor...

CoW verloor ronde teen baas

22 ure gelede | Regering

Denver Kisting - Die geskorste uitvoerende hoof van die Windhoekse stadsraad (CoW), mnr. Robert Kahimise, het 'n ronde teen sy werkgewer gewen.CoW sal waarskynlik binne...

Sowat 7 000 skeepspassasiers sak op Walvis toe

22 ure gelede | Toerisme

Geskiedenis is gister gemaak toe vier groot passasierskepe in die Walvisbaai-hawe op anker gelê het en sowat 7 000 internasionale reisigers op die hawedorp toegesak...

Herstel internet, toegang tot sosiale media in Zim

22 ure gelede | Plaaslik

Ronelle Rademeyer - Om mense in Zimbabwe die gebruik van internetdienste te ontneem, is ‘n skending van hul menseregte en benadeel die ekonomie.“Ons raam die...

Weer vir 17 Januarie 2019

22 ure gelede | Weer

BINNELAND: Sonnig en bloedig warm in die ||Kharasstreek. Elders sal dit gedeeltelik bewolk en baie tot bloedig warm wees met enkele donderbuie oor die sentrale,...

Jong Namibiër maak biomediese deurbrake

22 ure gelede | Gesondheid

Denver Kisting - Sy twee jonger sibbe se worsteling as kinders met asma het ’n jong Namibiese ingenieur aangespoor om ’n toestel te ontwerp wat...

Lui-lui telefoon

22 ure gelede | Tegnologie

Telecom Namibia se landlyne in Windhoek was sedert Dinsdag buite werking. Mnr. Oiva Angula, Telecom Namibia se hoof van korporatiewe kommunikaise en openbare skakelwese, het...

Gedenkdiens gehou vir slagoffers van ongeluk

22 ure gelede | Plaaslik

’n Gedenkdiens vir ses van die sewe slagoffers wat onherkenbaar verbrand is tydens die ongeluk op 10 Augustus 2018, is Dinsdag op Otjiwarongo gehou. Die...

Meer as N$2 miljoen se stukkende verkeersligte

22 ure gelede | Regering

Die hoofstad se munisipaliteit het in 2018 meer as N$2 miljoen bestee om stukkende verkeersligte te herstel nadat dit in padongelukke beskadig is.Mnr. Harold Akwenye,...