Ugab-leeus slag vrou se ganse boerdery

Bestaansboere op hulself aangewese

14 June 2018 | Omgewing
Des Erasmus



'n Boerin van De Rust in die Ugab­vallei, alombekend as Mama Rosa, is in twee agtereenvolgende nagte deur twee leeus van al haar aardse besittings beroof.

Sy is gebroke en weet nie her- of ­derwaarts nie.

Haar verlies van Sondagnag is 15 groot bokke met ses boklammers en vyf groot skape en een lam. Die leeus was Maandagaand weer daar met 'n donkiemerrie en haar vul wat ­aangeval was. Die vleisdiewe is reeds uitgeken as 'n leeumannetjie en sy wyfie. Albei het GPS-nekbande in die stryd om die konfliksituasie tussen mens en dier in die vallei van die ­woestynleeus uit te skakel.

Die kommunale plaas De Rust lê sowat 12 km wes van die Brandberg White Lady Lodge in die Ugabriviervallei, wes van Uis.

Bystand is reeds deur die Desert Lion Human Relations Aid (DeLHRA) aan Mama Rosa onderneem met omgekrapte kommunale boere van die vallei wat wil weet wat het van die omvattende bystand geword wat vanjaar in Januarie aan hulle beloof is om die mense en die leeus in vrede saam te laat leef.

In die eerste nag van die ­leeuaanval is 'n swak plek in 'n kraal deur die mannetjie en die wyfie gekry. Toe hulle eers in die kraal was, is alles doodgebyt wat voorgekom het.

Mnr. Izak Smit van DeLHRA het Dinsdag aan Republikein gesê onmiddellike bystand is aan Mama Rosa verleen. Twee opgeleide en ervare gidse is beskikbaar gestel, foto's van die plekke van die aanval is geneem en 'n volledige verslag is opgestel.

Mama Rosa het die ministerie van die omgewing en toerisme self oor die voorvalle en haar verliese ingelig.

Daar is vasgestel dat die leeus 'n swak plek in 'n kraal gebruik het om toegang te kry.

Smit sê DeLHRA het die afgelope jare kommunale boere van Damaraland, spesifiek die Torra-bewaringsgebied, onder meer van skadunet voorsien om 'n geskatte 80 ­bestaande krale toe te maak. Die sukses van dié maatreëls was reeds bewys.

Hy sê die lang droogte het leeus se ­prooigetalle laat afneem. Ná die reën van die afgelope seisoen kom wild nie meer na die leeus se voorlêplekke by die watergate nie. Daar word op die oop veld gewei. Die gevolg is dat die konflik­situasie tussen dier en mens tussen Desember en Augustus op sy hoogste is.

Die drie volwasse leeus van die Ugab­rivier het vanjaar in Januarie 'n kombinasie van GPS-satelliet/VHF-­radiobande van die Woestynleeu­projek van dr. Flip Stander gekry. Dit was deel van 'n nuwe ­bestuurstelsel om die konfliksituasie tussen die leeus en mense uit te skakel.

Met dié tegnologie was dit moont­lik om die bewegings van leeus te monitor en om sodoende vroeë waar­skuwings aan belanghebbendes te gee. Wegjaagspanne sou dan oorneem om leeus uit kwesbare gebiede te dryf.

Ander kommunikasiemiddels teen die leeugevaar is ook aan die mense belowe. Smit sê daarvan het niks gekom nie en die kommunale boere is steeds op hulself aangewese. Daarvan getuig die afgelope twee voorvalle.

Die boere wil nou weet wat het van die beloftes van 'n vroeë waarskuwingstelsel en monitering geword.

DeLHRA skryf die tweede leeuaanval in die agtereenvolgende nag toe aan die welslae wat met die eerste rooftog van die bokke en skape behaal is.

Smit sê DeLHRA sal die De Rust-boere bystaan met materiaal om die bestaande swak krale te versterk. 'n Spesiale fonds sal ook gestig word om aan Mama Rosa weer 'n kudde te gee al is dit klein. Dan kan sy weer haar boerdery opbou.

Volgens hom is lodge- en kamp­eienaars in die Ugabvallei en instansies van Uis bereid om met die vroeë waarskuwingstelsel teen leeus te help. Die Woestynleeuprojek moet net die toerusting beskikbaar stel.

“Dit gebeur nie. Die duur ­halsbande hang nou soos ornamente om die leeus se nekke. Dit help moontlik op die gebied van navorsing van die ­woestynleeus.”

Die betrokke gebied het die ­afgelope tyd 'n opwelling in toerisme geniet met die terugkeer van leeus ná 14 jaar.

Volgens hom is die betrokke boere bereid om saam met die leeus te leef, maar dan moet hulle beskerm word sodat hulle met hul gewone boerderye kan voortgaan.

Soortgelyk

 

Windhoek se baas in die pad gesteek

1 uur gelede | Plaaslik

Denver Kisting – Windhoek se uitvoerende hoof, mnr. Robert Kahimise, is geskors.Republikein verneem dié skorsing sal vir minstens drie maande geld.Die wending kom te midde...

Swaar reën, oosweer kom dalk môre

2 ure gelede | Omgewing

Swaar reën word vir môre op plekke oor die sentrale noorde, die Kunene-, Erongo-, westelike Otjozondjupa- en Khomasstreek voorspel, terwyl oosweer na verwagting vanaf môre...

'Barbaarse' olifantjag skaad Namibië se beeld

16 ure gelede | Plaaslik

Denver Kisting Namibië is opnuut internasio­naal in die sop nadat 'n video oor 'n wrede olifantjag die ­afgelope week aan die lig gekom het.'n Storm...

Elite hervestig, sê ontevrede aansoekers

16 ure gelede | Plaaslik

Catherine Sasman - Redes vir die ministerie van grondhervorming se besluit om die plase Felseneck (nr. 26) en Okanatjikuma (nr. 26) aan die beslote korporasie...

Utoni hou voet by stuk oor Rus

16 ure gelede | Plaaslik

Ronelle Rademeyer Die minister van grondhervor­ming, mnr. Utoni Nujoma, het Vrydagmiddag aan joernaliste herhaal wat hy die vorige middag aan parlementariërs gesê het, naamlik dat...

Huurbeheer binne drie weke ingestel

16 ure gelede | Plaaslik

Augetto Graig - Die Regstellende Herposisioneringsbeweging (AR) sê hy het daarin geslaag om die regering tot die instel van huurbeheerrade te dwing.In huurordonnansie nommer 13...

Skole, koshuise is ‘kraamsale’

16 ure gelede | Onderwys

Henriette Lamprecht – Die enigste oplossing vir die terugbrenging van morele waardes en om tienerswangerskappe hok te slaan, is die herinstel van Bybelstudie by skole...

Streeksowerhede nou verantwoordelik vir waterverskaffing, sanitasie

16 ure gelede | Ministeries

Die ministerie van landbou, water en bosbou se waterverskaffing- en sanitasiekoördinasie-funksie sal voorts op streeksvlak hanteer word. Die funksies onder meer die identifisering van plekke...

Simataa bekommerd oor kubermisdaad

16 ure gelede | Ministeries

Denver Kisting – Die minister van inligting en kommunikasietegnologie, mnr. Stanley Simataa, sê die prys van tegnologie is aanlyn misdaad.Hy het verlede week in die...