Red SOE’s, pleit Jooste

Wetsontwerp eindelik ingedien

11 October 2018 | Ministeries
Catherine Sasman - Die minister van staatsondernemings, mnr. Leon Jooste, het ‘n dringende beroep op die Nasionale Vergadering (NV) gedoen om die langverwagte wetsontwerp op die bestuur van staatsondernemings te aanvaar om dié sektor uit ‘n benarde posisie te red.

Hy het die wetsontwerp gister ter tafel gelê – bykans drie jaar ná die ministerie tot stand gebring is om ‘n model te skep wat groter sentrale eienaarskap vir dié sektor tot gevolg sou hê.

Jooste het gesê die wetsontwerp sal die regering se toesig versterk en die staat in ‘n posisie plaas waar dit as ‘n professionele aandeelhouer kan optree.

Hy sê die ministerie het baie tyd daaraan bestee om die kernredes vir SOE’s se “ooglopende mislukking” te ontleed en te diagnoseer, en sê die slotsom was dat die tweeledige bestuursmodel wat tans bestaan, nie werk nie.

“Hierdie is nie ‘n Namibiese mislukking nie, maar eerder ‘n algemene wêreldwye scenario en daarom het baie lande reeds wegbeweeg na ‘n meer sentrale bestuurs- en eienaarskapmodel,” het Jooste gesê.

Die dringendheid van die wetsontwerp het hy deur middel van syfers verduidelik.

Teen 30 Junie is die totale batewaarde van die SOE-portfolio N$93 miljard. Die sektor verskaf werk aan 17 224.

Die totale verliese is egter N$44 miljard, wat ‘n netto batewaarde van slegs N$49 miljard beteken.

Die kommersiële SOE’s het ‘n batewaarde van N$62 miljard, N$30 miljard se laste, en ‘n jaarlikse inkomste van N$23 miljard, N$21 miljard se uitgawes en slegs N$1,9 miljard se wins.

Dit beteken opbrengs op bates van ’n skamele 1,2%.

Jooste het daarom benadruk die wetsontwerp moet dringend deur die NV aanvaar word om die herlewing van die sektor teweeg te bring.

BEPALINGS VAN DIE WETSONTWERP

“Ons sal verskeie maatreëls instel om wanbestuur, korrupsie en algehele swak prestasie uit te wis om die waarde aan die aandeelhouer te verbeter en om dienste en produkte doeltreffend namens die staat te lewer,” het Jooste gesê.

Hy sê daar is geen bewyse dat die tweeledige bestuursmodel enige plek ter wêreld werk nie en die ministerie het ‘n hibriede bestuursmodel ontwikkel.

Hiervolgens word SOE’s geklassifiseer as kommersiële, niekommersiële of buite-begrotingsfondse.

Die wetsontwerp stel voor die ministerie lê voorstelle aan die kabinet voor oor die klassifisering van die entiteite.

Sodanig sal ook verwag word van die SOE’s om volhoubare winste voort te bring en om dividende aan die regering te betaal.

Buite-begrotingsfondse het slegs begrotings van die regering tot hul beskikking.

Die minister kan ook enige bepaling van dié wetsontwerp op enige van die SOE’s van toepassing maak.

Hy sal die regering as aandeelhouer van die kommersiële entiteite verteenwoordig en kan raadslede aanstel of verwyder.

Die minister kan voorskryf watter inligting die SOE’s aan die ministerie moet verskaf, wat die raadslede se verantwoordelikhede behels, watter rekords gehou moet word, en onder watter omstandighede boetes betaal moet word as SOE’s nie aan hul mandate voldoen nie.

Hy kan ook bepaal watter soort ondersoeke gelas moet word en kan prestasiemaatreëls voorskryf.

Soortgelyk

 

Resessie gaan voortknyp in 2019

10 ure gelede | Ministeries

Denver Kisting – Die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) het gister by monde van sy Namibiese sendingshoof, mnr. Geremia Palomba, gesê die land se ekonomie sal...

Shifeta: Skep kultuur van herwinning

10 ure gelede | Omgewing

Francoise Steynberg - Met toeriste wat volgens jaarlikse statistieke al hoe meer na Namibië stroom, is dit uiters belangrik om 'n blywende indruk van 'n...

Weer, Donderdag 6 Junie 2019

10 ure gelede | Weer

BINNELAND: Koud in die oggend, maar later sal dit sonnig en matig in die Suide wees. Elders sal dit sonnig en warm tot baie warm...

Toerisme fokus op afvalbestuur

10 ure gelede | Gebeure

Jana-Mari Smith – Afvalbestuur is dikwels die “stiefkind” van volhoubare toerisme en iets waarvan mense wegskram.Só sê me. Hazel Milne van Eco Awards Namibia. Milne...

En die wenner is . . .

10 ure gelede | Gebeure

Die wenners van die Verantwoordelike Toerisme-toekennings (RTA) vir 2019 is gister tydens die amptelike ­opening van die Namibië Toerisme Ekspo (NTE) aangekondig. Wolwedans Collection (Dune...

Skaapboere slag nie hierdie week plaaslik

10 ure gelede | Landbou

Ronelle RademeyerSkaapprodusente met slagbeurte kan tot volgende Woensdag aansoek doen om die skape wat hulle by die uitvoerabattoirs op Marien­tal en Aranos sou laat slag,...

Storm broei oor Erindi

10 ure gelede | Plaaslik

Denver Kisting Die Namibiese regering hét magtiging gegee dat die Erindi private wildreservaat aan 'n Mexikaanse miljardêr verkoop word.Dit kom ondanks 'n weergawe Maandag deur...

China se Rooikruis skenk geld vir droogtehulp

10 ure gelede |

Catherine Sasman - Die Chinese ambassadeur in Namibië, mnr. Zhang Yiming, het gister bekend gemaak dat die Rooikruisvereniging in China US$150 000 in kontant aan...

19 000 sterftes elektronies aangemeld

10 ure gelede | Ministeries

Sedert die inwerkingstelling verlede jaar van die ministerie van binnelandse sake en immigrasie se elektroniese stelsel vir die registrasie van sterftes (e-dood-stelsel) in Oktober verlede...