Red SOE’s, pleit Jooste

Wetsontwerp eindelik ingedien

11 October 2018 | Ministeries
Catherine Sasman - Die minister van staatsondernemings, mnr. Leon Jooste, het ‘n dringende beroep op die Nasionale Vergadering (NV) gedoen om die langverwagte wetsontwerp op die bestuur van staatsondernemings te aanvaar om dié sektor uit ‘n benarde posisie te red.

Hy het die wetsontwerp gister ter tafel gelê – bykans drie jaar ná die ministerie tot stand gebring is om ‘n model te skep wat groter sentrale eienaarskap vir dié sektor tot gevolg sou hê.

Jooste het gesê die wetsontwerp sal die regering se toesig versterk en die staat in ‘n posisie plaas waar dit as ‘n professionele aandeelhouer kan optree.

Hy sê die ministerie het baie tyd daaraan bestee om die kernredes vir SOE’s se “ooglopende mislukking” te ontleed en te diagnoseer, en sê die slotsom was dat die tweeledige bestuursmodel wat tans bestaan, nie werk nie.

“Hierdie is nie ‘n Namibiese mislukking nie, maar eerder ‘n algemene wêreldwye scenario en daarom het baie lande reeds wegbeweeg na ‘n meer sentrale bestuurs- en eienaarskapmodel,” het Jooste gesê.

Die dringendheid van die wetsontwerp het hy deur middel van syfers verduidelik.

Teen 30 Junie is die totale batewaarde van die SOE-portfolio N$93 miljard. Die sektor verskaf werk aan 17 224.

Die totale verliese is egter N$44 miljard, wat ‘n netto batewaarde van slegs N$49 miljard beteken.

Die kommersiële SOE’s het ‘n batewaarde van N$62 miljard, N$30 miljard se laste, en ‘n jaarlikse inkomste van N$23 miljard, N$21 miljard se uitgawes en slegs N$1,9 miljard se wins.

Dit beteken opbrengs op bates van ’n skamele 1,2%.

Jooste het daarom benadruk die wetsontwerp moet dringend deur die NV aanvaar word om die herlewing van die sektor teweeg te bring.

BEPALINGS VAN DIE WETSONTWERP

“Ons sal verskeie maatreëls instel om wanbestuur, korrupsie en algehele swak prestasie uit te wis om die waarde aan die aandeelhouer te verbeter en om dienste en produkte doeltreffend namens die staat te lewer,” het Jooste gesê.

Hy sê daar is geen bewyse dat die tweeledige bestuursmodel enige plek ter wêreld werk nie en die ministerie het ‘n hibriede bestuursmodel ontwikkel.

Hiervolgens word SOE’s geklassifiseer as kommersiële, niekommersiële of buite-begrotingsfondse.

Die wetsontwerp stel voor die ministerie lê voorstelle aan die kabinet voor oor die klassifisering van die entiteite.

Sodanig sal ook verwag word van die SOE’s om volhoubare winste voort te bring en om dividende aan die regering te betaal.

Buite-begrotingsfondse het slegs begrotings van die regering tot hul beskikking.

Die minister kan ook enige bepaling van dié wetsontwerp op enige van die SOE’s van toepassing maak.

Hy sal die regering as aandeelhouer van die kommersiële entiteite verteenwoordig en kan raadslede aanstel of verwyder.

Die minister kan voorskryf watter inligting die SOE’s aan die ministerie moet verskaf, wat die raadslede se verantwoordelikhede behels, watter rekords gehou moet word, en onder watter omstandighede boetes betaal moet word as SOE’s nie aan hul mandate voldoen nie.

Hy kan ook bepaal watter soort ondersoeke gelas moet word en kan prestasiemaatreëls voorskryf.

Soortgelyk

 

Pas jou rug op

12 ure gelede | Gebeure

Tanja Bause - Môre word Wêreldruggraatdag met die tema “Wees lief vir jou ruggraat” gevier. Lede van die Namibiese Chiropraktisynsvereniging en van hul pasiënte het...

Kleurryke Pik Botha sterf op 86

12 ure gelede | Mense

Ronelle Rademeyer – Die afgelope naweek is selfs in die internasionale nuus wyd berig oor die afsterwe van die kleurryke en legendariese voormalige minister van...

Onwettige sandmyne se dae getel

12 ure gelede | Misdaad

Kenya Kambowe - Die omgewingskommissaris se kantoor is tans besig met die wysiging van omgewingsregulasies om hulle minder dubbelsinnig te maak en suksesvolle vervolgings te...

Ichingo Chobe River Lodge wen weer

12 ure gelede | In beeld

Ichingo Chobe River Lodge in die Zambezistreek is vir die tweede agtereenvolgende jaar tydens die Wêreldreistoekennings as die beste tentsafarikamp in Namibië aangewys. Die 2018-toekennings...

Namibië deel van vlootsimposium

12 ure gelede | Ministeries

Die senior verdedigingsbeampte en verdedigingsattaché vir die Amerikaanse ambassade in Windhoek, lt.kol. John Lacy, het verlede maand die Namibiese vlootbevelvoerder, skout-admiraal Sinsy Nghipandua, na die...

Weer vir 12 Oktober 2018

12 ure gelede | Weer

BINNELAND: Sonnig en bloedig warm in die verre noordelike streke. Elders sal dit gedeeltelik bewolk en baie tot bloe­dig warm wees met enkele buie in...

Drie sterf in ongelukke

12 ure gelede | Ongelukke

Drie mense het hul lewens die naweek in motorongelukke en ’n treinongeluk verloor. In ’n kop-teen-kop-botsing op die pad tussen Walvisbaai en Swakopmund is ’n...

Sossusvlei Desert Lodge beste safari-lodge

12 ure gelede | In beeld

&Beyond Sossusvlei Desert Lodge is as die beste safari-lodge in Namibië tydens die Wêreldreistoekennings aangewys. In 2016 het dié luukse safari-lodge ook met hierdie toekenning...

Kamushinda van vuilspel beskuldig

12 ure gelede | Howe

Catherine Sasman - Namibië se hooggeregshof het verlede Dinsdag uitspraak voorbehou in die saak waarin Zimbabwe se Metropolitan Bank en World Eagle Investment (Pty) Ltd...