Ons Taal: Onmiddellik

12 July 2019 | Menings
Ek onderbreek my reeks oor die benaming van militêre range om op kollega dr. Chrisna Beuke-Muir se bydrae van verlede week te reageer.

As ons van die wiskundestudent kan verwag om meer te kan demonstreer as 1+1=2, en van die kunsstudent om meer te kan doen as om 'n stokmannetjie te teken, kan ons dan nie van die taalstudent verwag om iets meer as die tuisregister te bemeester nie?

Ék moes toe ek 'n taalstudent was, en ek doen dit steeds daagliks. Sou ek nie wou of kon nie, moes ek dalk iets anders as 'n taal geneem het en 'n ander beroepsrigting as die taalonderwys of -praktyk gekies het. Dit beteken hoegenaamd nie dat my of enigiemand anders se tuisregister verkeerd of ondergeskik is nie.

Ek erken: Wát presies Namibiese Standaardafrikaans is (ás so iets inderdaad bestaan), is 'n relevante (en moeilike) vraag. Maar om aan die hand van 'n enkele eenvoudige voorbeeld te wil suggereer dat die normatiewe taalkunde iets outokraties en selfs korrup is, klink darem 'n bietjie onbillik.

Kom ek verduidelik waarom die spelling van Ndl. onmiddellijk (en dus Afr. “onmiddellik”) met twee l'e korrek is: Dié woord is 'n afleiding met on-, wat “nie” beteken, plus middellijk (< middel- + -lijk), wat “indirek, onregstreeks, deur 'n middel” beteken (opgeteken 1863-1872).

Die woord “onmiddellik” beteken dus letterlik “sonder middel,” met ander woorde, “direk, regstreeks; dadelik”.

Dié spelling is korrek, nie omdat die een of ander selfaangestelde despoot so besluit het nie, maar omdat dit is hoe die taalsisteem werk.



Prof. Herman Beyer

Vakgroep Afrikaans

Universiteit van Namibië

[email protected]

Soortgelyk

 

Vol ambulans bots teen bees

3 ure gelede | Ongelukke

Drie staatspasiënte is vanoggend lig beseer toe ‘n ambulans van die ministerie van gesondheid en maatskaplike dienste ‘n bees op die hoofpad tussen Otavi en...

Miljoene gevra ná ongeluk leerling eis

13 ure gelede | Howe

Henriette Lamprecht – Die ouers van ’n matriekleerling wat in 2016 in ’n motorongeluk dood is en waarin haar vriend ernstig beseer is, dagvaar...

Media 'mishandel' Hage

13 ure gelede | Regering

Denver Kisting – ’n Hoë prys is vir Namibië se demokrasie betaal en strukture mag nie vir persoonlike en politieke gewin misbruik word nie. “Ons...

VERKIESINGS 2019: PRESIDENSIËLE KANDIDATE

13 ure gelede | Politiek

Bernardus SwartbooiLandless People's Movement (LPM) Bernardus Clinton Swartbooi het weggebreek van Swapo toe hy in 2017 weens kritiek teen die regering gedwing is om as...

Weer vir 11 November 2019

13 ure gelede | Weer

BINNELAND: Gedeeltelik bewolk en baie tot bloedig warm met enkele tot geïsoleerde donderstorms in die Noorde, Noordooste en oostelike dele. Elders sal dit gedeeltelik bewolk...

Namibië, China se band opnuut gekap

13 ure gelede | Regering

Denver Kisting – Pres. Hage Geingob loop veral in die sosiale media deur nadat China se premier, me. Sun Chunlan, gesê het dié land en...

‘Gevaarlike’ man ná vyf dae aangekeer

13 ure gelede | Misdaad

Denver Kisting – Vyf dae nadat ’n man onder polisiebewaking uit ’n hospitaal verdwyn het, is mnr. San Ricky Geingob weer agter tralies.Hoofinsp. Kauna Shikwambi,...

‘Jagter’ se prokureur onttrek

13 ure gelede | Misdaad

Francoise Steynberg - Die sogenaamde jagter wat daarvan beskuldig word dat sy ’n Britse joernalis tydens ’n jag- en visvangsafari ingeloop het, se regsverteenwoordiger het...

Tragedie tref toergroep

13 ure gelede | Ongelukke

Iréne-Mari van der Walt op Swakopmund - Altesaam 34 Duitse toeriste se Namibiese reis is kortgeknip ná hul “Rotel”-bus aan die brand geslaan het.Die bus...