Ons Taal: Onmiddellik

12 July 2019 | Menings
Ek onderbreek my reeks oor die benaming van militêre range om op kollega dr. Chrisna Beuke-Muir se bydrae van verlede week te reageer.

As ons van die wiskundestudent kan verwag om meer te kan demonstreer as 1+1=2, en van die kunsstudent om meer te kan doen as om 'n stokmannetjie te teken, kan ons dan nie van die taalstudent verwag om iets meer as die tuisregister te bemeester nie?

Ék moes toe ek 'n taalstudent was, en ek doen dit steeds daagliks. Sou ek nie wou of kon nie, moes ek dalk iets anders as 'n taal geneem het en 'n ander beroepsrigting as die taalonderwys of -praktyk gekies het. Dit beteken hoegenaamd nie dat my of enigiemand anders se tuisregister verkeerd of ondergeskik is nie.

Ek erken: Wát presies Namibiese Standaardafrikaans is (ás so iets inderdaad bestaan), is 'n relevante (en moeilike) vraag. Maar om aan die hand van 'n enkele eenvoudige voorbeeld te wil suggereer dat die normatiewe taalkunde iets outokraties en selfs korrup is, klink darem 'n bietjie onbillik.

Kom ek verduidelik waarom die spelling van Ndl. onmiddellijk (en dus Afr. “onmiddellik”) met twee l'e korrek is: Dié woord is 'n afleiding met on-, wat “nie” beteken, plus middellijk (< middel- + -lijk), wat “indirek, onregstreeks, deur 'n middel” beteken (opgeteken 1863-1872).

Die woord “onmiddellik” beteken dus letterlik “sonder middel,” met ander woorde, “direk, regstreeks; dadelik”.

Dié spelling is korrek, nie omdat die een of ander selfaangestelde despoot so besluit het nie, maar omdat dit is hoe die taalsisteem werk.



Prof. Herman Beyer

Vakgroep Afrikaans

Universiteit van Namibië

[email protected]

Soortgelyk

 

KOLLIG Voorblad

1 dag gelede | Byvoegsels

Swakop hou Makietie bl. 4

ECN gaan Itula se aansoek teenstaan

1 dag gelede | Politiek

Denver Kisting – Vanweë die beweerde negatiewe uitwerking van elektroniese stemtoestelle (EVM’s) in die afgelope presidensiële verkiesing moet die proses tersyde gestel word.Dr. Panduleni Itula,...

Ekonomie bloei lánkal

1 dag gelede | Plaaslik

Jo-Maré Duddy – Ekonomiese groei het reeds in 2015 skerp begin tuimel sonder dat dit deur amptelike syfers weerspieël is, toon nuwe data wat gister...

NOU AAN DIE GANG

1 dag gelede | Byvoegsels

» Die Swakopmund Wetenskaplike Vereniging bied tans ‘n Kersfees-skattejag by die Swakopmund Museum aan. Dit bestaan uit twee afdelings, een vir kinders en een vir...

Geskorste raadslede van Rehoboth herkies

1 dag gelede | Regering

Denver Kisting op Rehoboth – Dieselfde span raadslede wat verlede jaar deur dr. Peya Mushelenga, die minister van stedelike en landelike ontwikkeling, in die pad...

Weer vir 13 Desember 2019

1 dag gelede | Weer

BINNELAND: Mooi weer en baie tot bloedig warm in die Suide. Elders sal dit gedeeltelik bewolk en baie tot bloedig warm wees. Winderige weer sal...

STEMFEITE: NAM & SA 2019

1 dag gelede | Politiek

In Namibië het Swapo persentasiegewys meer steun ingeboet as die ANC in Suid-Afrika.

NamibRe: Versekeraars moet 12,5% sedeer

1 dag gelede | Howe

Elvira Hattingh Plaaslike versekeringsmaatskappye móét voorts vir herverseke­ring by NamibRe opdok - tot tyd en wyl daar in 'n hangende hofsaak oor die wettigheid van...

CoW baklei teen beslaglegging

1 dag gelede | Regering

Denver Kisting – Die Windhoekse munisipaliteit (CoW) baklei tans verbete teen ’n beweerde beslagleggingsbevel wat poog om van hul vaste bates te konfiskeer.Veertien superintendente verbonde...