Ons Taal: Onmiddellik

12 July 2019 | Menings
Ek onderbreek my reeks oor die benaming van militêre range om op kollega dr. Chrisna Beuke-Muir se bydrae van verlede week te reageer.

As ons van die wiskundestudent kan verwag om meer te kan demonstreer as 1+1=2, en van die kunsstudent om meer te kan doen as om 'n stokmannetjie te teken, kan ons dan nie van die taalstudent verwag om iets meer as die tuisregister te bemeester nie?

Ék moes toe ek 'n taalstudent was, en ek doen dit steeds daagliks. Sou ek nie wou of kon nie, moes ek dalk iets anders as 'n taal geneem het en 'n ander beroepsrigting as die taalonderwys of -praktyk gekies het. Dit beteken hoegenaamd nie dat my of enigiemand anders se tuisregister verkeerd of ondergeskik is nie.

Ek erken: Wát presies Namibiese Standaardafrikaans is (ás so iets inderdaad bestaan), is 'n relevante (en moeilike) vraag. Maar om aan die hand van 'n enkele eenvoudige voorbeeld te wil suggereer dat die normatiewe taalkunde iets outokraties en selfs korrup is, klink darem 'n bietjie onbillik.

Kom ek verduidelik waarom die spelling van Ndl. onmiddellijk (en dus Afr. “onmiddellik”) met twee l'e korrek is: Dié woord is 'n afleiding met on-, wat “nie” beteken, plus middellijk (< middel- + -lijk), wat “indirek, onregstreeks, deur 'n middel” beteken (opgeteken 1863-1872).

Die woord “onmiddellik” beteken dus letterlik “sonder middel,” met ander woorde, “direk, regstreeks; dadelik”.

Dié spelling is korrek, nie omdat die een of ander selfaangestelde despoot so besluit het nie, maar omdat dit is hoe die taalsisteem werk.



Prof. Herman Beyer

Vakgroep Afrikaans

Universiteit van Namibië

[email protected]

Soortgelyk

 

Operasie Kalahariwoestyn hervat

6th of August 15:56 | Polisie

Die omstrede teenmisdaadoperasie Kalahariwoestyn hervat eerskomende Maandag.Die nasionale polisiewoordvoerder, adj.komm. Edwin Kanguatjivi, het Dinsdagmiddag in Windhoek gesê die veldtog en sy voorganger, Hornkrantz, help om...

Chasing your dream

15 ure gelede | Mense

Ester Kamati Aina Johannes completed her matric at Windhoek High School in 2015 and is currently pursuing her studies in marketing management at the International...

Kinderverkragter: ‘Ek is skuldig’

15 ure gelede | Howe

Francoise Steynberg - Die 50-jarige Jeremia van Wyk het gister skuldig gepleit op die verkragting en ontvoering van ’n vyfjarige meisie. Pas nadat Van Wyk gisteroggend van...

/Khomani wil verskeie Khomas-plase onteien

15 ure gelede | Politiek

Catherine Sasman - Die /Khomani-gemeenskap eis nie net die onteiening van plekke soos Dordabis, Aub en Omitara omdat dit aan hul voorvaders behoort het nie,...

Windhoekers kniediep in die skuld

15 ure gelede | Regering

Denver Kisting – Die Windhoekse stadsraad (CoW) het gister by monde van sy woordvoerder, mnr. Harold Akwenye, bevestig hul debiteure skuld hulle bykans N$900 miljoen...

Weer vir 6 Augustus 2019

15 ure gelede | Weer

BINNELAND: Gedeeltelik bewolk en baie warm in die Noordooste. Elders sal dit sonnig en baie warm wees, maar matig tot warm in die Suide. Dit...

Maltas Club reaches out

15 ure gelede | Onderwys

Ester KamatiIn conjunction with First National Bank (FNB) Namibia, the University Centre for Studies in Namibia (Tucsin) and Dinapama Manufacturing and Supplies, the Maltas Club...

Making science easier

15 ure gelede | Onderwys

Justicia Shipena B2Gold Namibia, in collaboration with the education ministry, officially launched the flagship Little Shop of Physics (LSOP) teacher programme on 2 August...

Embracing differences

15 ure gelede |

Justicia Shipena As a way of bringing together and uniting the different cultural groups within the International University of Management (IUM) community,...