Ons Taal: Militêr (vervolg)

14 June 2019 | Menings
Ons gaan voort met die name van range in die leër. Volgende aan die beurt is “adjudantoffisier”.

Soos die meeste rangname tot dusver, is die woord “adjudant” deel van Afrikaans se Romaanse DNS.

Sy oorsprong is Latyn, in die vorm adiutare (help, bevorder) en adiutare (help, steun), vanwaar die betekenis “hulpkannonier” in Frans ontwikkel het, in die vorm adjundan en adjudant (vroegste optekening in 1671).

Teen 1776 dra die woord ook die betekenis van “toegevoegde offisier, onderoffisier”.

Verder die verlede in word dit moeilik om die woord na te spoor. Letterlik gesproke is ’n adjudantoffisier dus ’n soort hulpoffisier.

Ons sien hierdie betekenis ook wanneer gepraat word van ’n generaal se adjudant, hoewel sodanige adjudant dan ’n ander rang – byvoorbeeld majoor – het; dan is “adjudant” nie ’n rang nie, maar ’n funksie.

Tegnies gesproke is die naam “adjudantoffisier” in Afrikaans ’n toutologiese vorm, oftewel ’n geval van woordstapeling, want “adjudant” dra reeds die betekenis “offisier”; dus: “adjudantoffisier” = “onderoffisier-offisier”.

Terwyl ons nou by die woord “offisier” vassteek, kom ons onderbreek ons bevordering in die leër en kyk gou na dié woord se herkoms.

Frans is hier ook die brontaal vir Nederlands, met die woord officier wat die betekenis “amptenaar” dra (vroegste optekening in 1324).

In Nederlands was die militêre betekenis teen 1782 in gebruik. ’n Offisier is dus ’n militêre amptenaar. Die woord “offisieel” het dieselfde herkoms.

Prof. Herman Beyer

Vakgroep Afrikaans

Universiteit van Namibië

[email protected]

Soortgelyk

 

Omkeerpunt vir Meatco

16 ure gelede | Landbou

Elvira Hattingh - Meatco het die afgelope boekjaar sy totale verliese met N$33 miljoen gesny en het boonop daarin geslaag om sy gemiddelde produsenteprys met...

Honde, katte, kinders, sushi en goeie harte

16 ure gelede | Omgewing

Tanja Bause - Die niewinsgewende organisasie Have-a-Heart op Walvisbaai het onlangs in samewerking met Mobile Animal Clinic Namibia 'n baie suksesvolle sterilisasie- en kastrasieveldtog onderneem....

Lubowski ‘krabbel terug’

16 ure gelede | Regering

Denver Kisting – Mnr. Sisa Namandje, pres. Hage Geingob se prokureur, sê me. Gabrielle Lubowski skrabbel terug nadat sy vroeër die staatshoof glo valslik beskuldig...

Blowing the whistle

16 ure gelede | Mense

Justicia Shipena Tamara !Gaoses is the first internationally recognised female 3x3 basketball referee in the country and this qualification allowed her to officiate...

LPM betreur Operasie Kalahariwoestyn

16 ure gelede | Politiek

Catherine Sasman – Die Landless People’s Movement (LPM) het sy stem by die toenemende druk gevoeg dat die regering lede van die Namibiese weermag (NDF)...

Weer vir 25 Junie 2019

16 ure gelede | Weer

BINNELAND: Sonnig en matig tot warm in die Suide. Elders sal dit sonnig en warm wees, maar baie warm in die Noorde. KUS:...

Hilton Hotel 7de keer beste in Namibië

16 ure gelede | Toerisme

Vir die sewende agtereenvolgende jaar het die Hilton Hotel in Windhoek met die World Travel-toekenning vir 2019 as die beste hotel in Namibië weggestap. “Ek...

CoW-drama kry tweede asem

16 ure gelede | Regering

Denver Kisting – Sodra sy tugverhoor afgehandel is, kan die stadsraad besluit of strafregtelike klagte ook teen mnr. Robert Kahimise, Windhoek se uitvoerende hoof, gelê...

Kalahariwoestyn-slagoffer se lyk op lorrie

16 ure gelede | Polisie

Denver Kisting – Talle Namibiërs is woedend omdat mnr. Fambauone Black (22) se oorskot die afgelope Saterdag agter op ’n lorrie terug Zimbabwe toe vervoer...