Kyk wat staat met geld aan SAL kon vermag

‘Lugdiens moet geboikot word’

11 January 2019 | Afrika
Francois Williams - Boikot die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL), want sowat R800 van jou vliegkaartjie kon die regering vir ander dinge, soos die bou van huise, paaie en skole, gebruik het, sê Leon Louw, uitvoerende direkteur van die Vryemarkstigting, in ’n artikel.

Hy grond sy versoek op die verlies van sowat R5 miljard per jaar wat die staatslugdiens ly, die sowat R46 miljard se kapitaalinspuitings wat die SAL al in die verlede ontvang het, en die sowat R21 miljard se kapitaal wat die lugdiens beweer hy benodig om teen 2021 winsgewend te kan wees.

STRATEGIESE ROETES

Die SAL moet geboikot word want die lugdiens dien geen doel nie, sê Louw. Die regering voer aan dat die SAL vir “strategiese roetes” nodig is, maar Louw sê daar bestaan nie soiets nie. Deesdae kan “enigiemand maklik na enige plek vlieg deur ’n vliegkaartjie op sy slimfoon te bespreek”.

In die onwaarskynlike geval dat daar ’n bestemming is waarheen iemand nie kan vlieg nie, kan ’n huurvlug gekontrakteer word.

NASIONALE LUGDIENS

Die regering sê dikwels dat die SAL nodig is as ’n nasionale lugdiens, as ’n patriotiese vlagdraer, vir nasietrots en om toerisme te bevorder.

Maar volgens Louw merk niemand landsvlae op passasiersvliegtuie se stertvlerke op nie. Landsvlae hoort op vlagpale, sê hy.

Hy sien nie die sin van ’n “nasionale” lugdiens in nie want enigiets wat die SAL doen, kan ander lugdienste beter doen.

Volgens hom bevorder die SAL ook nie toerisme nie, maar belemmer dit eerder omdat hy beskerming vra teen mededingers en daardeur toeriste se keuses beperk.

Hy sê Yunus Carrim (vorige minister van kommunikasie en tans voorsitter van die parlement se staande komitee oor finansies) het in ’n stadium gesê hy voel trots om SAL-vliegtuie op internasionale lughawens te sien, maar prof. Jannie Rossouw van Wits se skool vir ekonomie meen politieke ydelheid kan bevredig word sonder dat die vliegtuie hoef te vlieg. “Dit sal goedkoper wees om die vliegtuie net daar te parkeer en skoon te hou.”

PRIVATISERING VS. STAATSBEHEER

Louw sê die SAL het die afgelope paar dekades met sy rooftariewe al sowat tien private binnelandse lugdienste tot bankrotskap gedryf. Sedert mededinging in die binnelandse mark in die vroeë 90’s toegelaat is, het die SAL egter ook al sowat die helfte van sy markaandeel verloor omdat passasiers na ander lugdienste geskuif het.

Die meeste nasionale staatsbeheerde lugdienste in die wêreld is al ontbind of geprivatiseer, sê Louw.

Die uitsonderings soos Ethiopian Airlines en Emirates is om goeie rede die uitsonderings omdat hulle as sakeondernemings en nie as ydelheidsprojekte bedryf word nie. Hulle het natuurlike nodusse van waar hulle sake doen, en geen politieke inmenging word geduld nie.

Dié uitsonderings is ’n bewys dat regerings nie moet probeer om lugdienste te bedryf nie, sê hy.

MISLUKKINGS

Louw is van mening dat die SAL geboikot moet word om die staat verdere mislukkings te spaar. Daar was in die afgelope tien jaar al tien planne om die situasie om te keer, asook agt uitvoerende hoofde – en al 15 reddingsboeie, waarborge, herskedulerings van skuld en subsidies het misluk.

Volgens Louw is die SAL se landingsregte op buitelandse lughawens die enigste wesenlike bate waarin ’n lugdiensbelegger belang sal stel. ’n Groot lugdiens sal die SAL-handelsmerk maklik kan oorneem.

PRYSE

Ondanks die kritiek het die lesers van die tydskrif Business Traveler die SAL in Desember verlede jaar die 10de agtereenvolgende keer as die beste lugdiens in Afrika aangewys. Dit is ook die negende keer dat hy as die beste besigheidsklas-lugdiens na Afrika aangewys is.

SKYTRAX

Die SAL word al die afgelope 16 jaar as ’n vier-ster-lugdiens deur die lugvervoergraderingsorganisasie Skytrax gegradeer. Skytrax gradeer lugdienste van een tot vyf sterre.

Volgens Skytrax lewer ’n vier-ster-lugdiens oor die algemeen goeie diens en handhaaf goeie produkstandaarde.

Daar is net 11 lugdienste wat met Skytrax se vyf-ster-gradering spog. Dit sluit in Lufthansa, Singapore Airlines, Etihad, Cathay Pacific en Qatar Airways.

Die SAL ding in die 4-ster-kategorie met 40 ander lugdienste soos Virgin Atlantic, British Airways, Emirates, KLM, Qantas, easyJet, Ethiopian Airlines, Air France en Aeroflot mee.

Interessant genoeg het die SAL volgens Skytrax ’n beter gradering as die volgende drie-ster-lugdienste: Mango, kulula.com, Kenya Airways, Air India, Alitalia en Air Namibia, Egyptair. Hiervolgens is die SAL ook beter as minstens drie Amerikaanse lugdienste: Delta Airlines, United en American Airlines.

Die laagste gradering op Skytrax se lys is tans Spirit Airlines, ’n laekostelugdiens in Amerika, wat twee sterre het. – Netwerk24

GRYSBLOK

Wat die regering kan doen met die R5 miljard-verlies wat sy lugdiens, die SAL, jaarliks ly:

· Dek 120 000 universiteitstudente se studiegeld

· Bou 50 000 laekostehuise

· Bou 10 hospitale van 300 beddens elk

· Bou 300 skole

· Stel 30 000 nuwe polisiebeamptes aan

Wat die regering kon doen met die reddingsboeie en subsidies van R46 miljard wat die SAL al in die verlede gekry het en die R21 miljard se kapitaal wat die SAL tans soek:

· Bou 670 000 laekostehuise

· Bou 4 500 skole

· Finansier die universiteitsgelde van 1,5 miljoen studente

· Bou 20 000 km se nuwe paaie

Soortgelyk

 

‘Bewyse gemanipuleer’

3 ure gelede | Howe

Erwin Leuschner – “Ek was sprakeloos en weet nie wie my toneel gemanipuleer het nie,” het die senior ondersoekbeampte me. Paula Havenga gister in die...

Walters reageer op Venaani-aanval

3 ure gelede | Politiek

Denver Kisting – Die ombudsman, adv. John Walters het gister by navraag ontken hy en sy kantoor is gekaap. “Dit is nie so nie. Ons...

Katrina vervang

3 ure gelede | Ministeries

Denver Kisting – Amb. Martin Andjaba is gister as die waarnemende minister van onderwys, kuns en kultuur aangewys.Hy is ook die minister van presidensiële aangeleenthede.Dr....

Weer vir 11 Julie

3 ure gelede | Weer

BINNELAND: Koud in die oggend, andersins mooi weer en warm maar baie warm in die Noorde.KUS: Gedeeltelik bewolk en matig tot warm.GETYE BY WALVISBAAI: L:...

Geliefde oudonderwyser word 99

3 ure gelede | Mense

Francoise Steynberg - ’n Geliefde oudonderwyser van Windhoek Hoërskool (WHS), me. Maria (Pottie) Neethling, het op 7 Julie 99 jaar oud geword. Neethling het van...

Boskrag vir Namibië, buurlande

3 ure gelede | Energie

Elvira Hattingh - Deur slegs 1% van Namibië se huidige indringerbos te gebruik, kan tot 900 Megawatt (MW) hernubare elektrisiteit opgewek word. Dit is genoeg...

Jongmense sonder die nodige vaardighede

3 ure gelede | Onderwys

Henriette LamprechtJongmense in Namibië bly ­afhanklik van ander tot die gemiddelde ouder­dom van 27 wanneer hulle eers begin om 'n salaris te verdien en meer...

Lichtenstrasser ‘tot enigiets in staat’

3 ure gelede | Howe

Erwin Leuschner – Dit is buite die kwessie.Só het die ondersoekbeampte insp. Reinhardt Maletzky oor die moontlikheid van mnr. Ernst Lichtenstrasser se vrylating op borgtog...

Windhoek kanselleer glo hordes tenders

3 ure gelede | Regering

Denver Kisting – Die Windhoekse stadsraad (CoW) het die afgelope 15 maande ’n derde van sy geadverteerde tenders herroep.Luidens die jongste Tender Bulletin is dié...