Hónger Jan Taks verwag

Min beweegruimte in begroting

07 March 2018 | Ministeries
Jo-Maré Duddy en Ndama Nakashole



Hoër en nuwe belastings is een van die min opsies wat die mi­nister van finansies, mnr. Calle Schlettwein, het om Namibië se geldsake te laat klop, meen ontleders.

Schlettwein, wat vanmiddag die 2018-'19-hoofbegroting in die parlement ter tafel lê, het min beweegruimte om besteding kwaai te sny. Boonop gaan die Sacu-fonteintjie – tradisioneel een van die vernaamste inkomstestrome vir die regering – weens die aanpassing van die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (Sacu) se formule vir inkomsteverdeling heelwat leër wees. Met internasionale kredietgradeerders wat oor Schlettwein se skouer loer, het hy egter nie 'n keuse as om die konsolideringsroete verder te volg om die land se begrotingstekort en skuld weer op 'n volhoubare koers te bring nie.

Hoër inkomste sal waarskynlik deur 'n nuwe vorm van korporatiewe belasting of 'n nuwe skaal vir persoonlike inkomstebelasting geteiken word, sê mnr. Dylan van Wyk van Cirrus Capital. Die kans vir laasgenoemde is egter skraler, aangesien die huidige persoonlike inkomstebelastingstelsel reeds redelik progressief is, sê hy.

Mee. Melanie Allen en Indileni Nanghonga van Simonis Storm (SS) verwag Schlettwein sal maatreëls instel wat die belastingbasis beskerm. Deur die skrap van sekere kategorieë van belastinvrystelling sal winsver­skuiwing en die onwettige vloei van geld verminder word.

Anders as in Suid-Afrika, sal Namibiërs hulle waarskynlik nie vir hoër belasting op toegevoegde waarde (BTW) hoef te staal nie, meen SS. 'n Verhoging in brandstofheffings is wel 'n moontlikheid.

Schlettwein sal dalk ook veronderstelde belasting (presumptive tax) implementeer. Groter besighede in die informele sektor sal sodoende in die belastingnet beland, sê SS.

'n Terughoubelasting (withholding tax) op dividende vir inwoners kan van nul tot 10% verhoog word, terwyl dié vir nie-inwoners dalk van 10% tot 20% kan styg, sê Van Wyk.

Ngoni Bopoto van Namibia Equity Brokers (NEB) meen hoër inkomste sal deur 'n breër belastingbasis en doeltreffender invordering geteiken word.



Geen verrassings

Ontleders deur die bank verwag 'n voortsetting van Schlettwein se besuinigingsbeleid.

“Schlettwein het geen ruimte om te beweeg nie, aangesien sy konsolideringsprogram markte moet verseker dat die land nie finansieel in duie gaan stort nie,” sê prof. Roman Grynberg van die Universiteit van Namibië (Unam).

Die drastiese inperking van besteding in 2016-'17 het egter sy tol op die ekonomie geëis en die land kan dit nie weer bekostig nie, maan ontleders.

As sulks verwag Cirrus dat die nuwe begroting se konsolideringspas “meer geleidelik” sal wees.



'kritieke kwessies'

Die gevolg van die begrotingsbesnoeiing in Oktober 2016 was erger as verwag – veral in sektore soos die die konstruksiebedryf – en het ongetwyfeld 'n negatiewe uitwerking op werkgeleenthede, sê Van Wyk.

Me. Eloise du Plessis van PSG Namibia stem saam en sê die regering moet herstel in die konstruksiesektor “prioritiseer”. Volgens haar sal die beplande infrastruktuurfonds hiermee help.

Dat die begrotingstekort binne perke moet bly, is nie onderhandelbaar nie. Dit moet egter van die inkomste- én bestedingskant gedoen word, sê Van Wyk.

SS sê hulle wil graag die regering se standpunt oor twee “kritieke kwessies” hê: Fiskale ­konsolidering en inkomste-invordering sonder dat 'n negatiewe uitwerking op ekonomiese groei het en terselfdertyd die skuldlas verminder of op dieselfde vlak hou.

Die twee groot bestedingskwessies bly die reusesalarisrol van die staatsdiens en verdedigingsuitgawes, sê Van Wyk.

Soortgelyk

 

Ma, seun van Reho in hof ná tref-en-trap

1 uur gelede | Howe

Denver Kisting – ’n 45-jarige ma van Rehoboth verskyn na verwagting vandag saam met haar tienerseun in die landdroshof op dié dorp.Dít kom nadat die...

Hondelewe vir stropers

11 ure gelede | Ministeries

Francoise Steynberg op Waterberg - Pas ná die ministerie van die omgewing en toerisme met die opleiding van hul honde-eenheid teen stropery begin het, het...

NBC verdrink in skuld

11 ure gelede | Tegnologie

Augetto GraigDie voortslepende arbeidsgeskil by die nasionale uitsaaier (NBC) besorg mnr. Stanley Simataa, minister van inligting en kommunikasietegnologie, hoofbrekens, het hy gesê. “Die NBC verdrink...

PDM beraadslag oor grond

11 ure gelede | Politiek

Augetto Graig - Die nasionale uitvoerende komitee van die amptelike opposisieparty, die Popular Democratic Movement (PDM), het Vrydagaand in voorbereiding op die komende nasionale grondkonferensie...

Weer vir 14 September 2018

11 ure gelede | Weer

BINNELAND: Meestal sonnig en baie warm. KUS: Gedeeltelik bewolk en koud tot matig met miskolle in die oggend op plekke. GETYE BY...

Noodvoedselbank vir hospitale sonder kos

11 ure gelede | Gesondheid

Henriette Lamprecht – ‘n Noodvoedselbank is in die Erongostreek geskep as ‘n tydelike oplossing vir die voedseltekorte wat tans in alle staatshospitale in die streek...

Hoop vir die wilde perde

11 ure gelede | Omgewing

Die wilde perde by Garub in die Suide is ’n vulletjie ryker. Volgens ’n verklaring van die Namibië Wildeperdestigting is die vulletjie se trotse ouers...

Namibiërs trotseer Bolivia se pieke

11 ure gelede | Mense

Elvira Hattingh - Twee kleinneefs, mnre. Gerhard Jacobs en Harmen Potgieter, het onlangs uit Bolivia teruggekeer nadat hulle van die eerste Namibiërs geword het om...

Stop geweld in skole

11 ure gelede | Ministeries

Henriette Lamprecht – Voorvalle van geweld in skole en in Namibië is rede tot kommer, sê die minister van onderwys, kuns en kultuur.Me. Katrina Hanse-Himarwa...